तीन एक वर्षापूर्वीची गोष्ट आहे. माझा २ वर्षाचा भाच्चा बाप्पांचे विसर्जन करायला आला होता तलावावर. 'गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या' असे म्हणून माझ्या भाउजीनी विसर्जन केले, आणि इकडे माझा भाच्चा ते पाहून जोर जोरात रडायला लागला. बाप्पा पाण्यात बुडतील, त्यांना त्रास होईल म्हणून तो रडत रडत, बाप्पाला पाण्यातून बाहेर काढायला पाण्यात जात होता. हा प्रकार आजू बाजूच्या लोकांच्या लक्षात आला आणि ते हसू लागले, यामुळे तर तो अजूनच वैतागला. माझे बाप्पा पाण्यात बुडत आहेत आणि हे लोक हसत आहेत, हे त्याच्या बाल मनाला पटत नसावे. कशीबशी समजूत काढून त्याला घरी आणले.
तो असाच आहे...नक्की कसा आहे ते नाही सांगता येत्.....पण असाच आहे.... स्वतःच्या मर्जीप्रमाणे वागणारा...थोडासा बेपर्वा, थोडासा हळवा, थोडा स्वच्छंदी , थोडा मनकवडा..... कसाही असला तरी आता तो माझा आहे... माझा नवरा...!
***
कृपया लक्षात अस द्या -
क्ष आणि य# ! क्ष आणि य ही एक प्रवृत्ती आहे ! क्ष आणि य हे प्रातिनिधिक असून अजून वाद होऊ नयेत, कुणाही लोकांच्या भावना दुखू नयेत ह्या हेतूने शीर्षक बदललं आहे.
***
नव्या घरात शिफ्ट झालो आणि कीज हातात आल्यावर पहातो तो काय... दारात हे एवढे गुंतवळ, तेलाचे डबे बॉक्सेस, खेळणी, पेपर्स फाईल्स इ. इ. कचरा. पूर्ण दोन दिवस लागले नुसता कचरा घराबाहेर काढायला.
घर आवरून रिनोव्हेट करायला काढलं अन् एका रविवारी श्री. क्ष (जुने फ्लॅट ओनर) भर दुपारी दोन वाजता प्रगट झाले. म्हणे - "काही लेटर्स आली आहेत ती घ्यायला आलो"
मैत्री म्हणजे घाई गडबड नाही
मैत्री म्हणजे काही धडपड नाही
मैत्री म्हणजे उदार उसनवारी नाही
मैत्री म्हणजे दारोदारी नाही
मैत्री म्हणजे दारात नाही
मैत्री म्हणजे बाजारात नाही
मैत्री म्हणजे देवघेव नाही
मैत्री म्हणजे देवदेव नाही
मैत्री म्हणजे आकाश नाही
मैत्री म्हणजे पाताळ नाही
मैत्री म्हणजे वरवर नाही
मैत्री म्हणजे घरघर नाही
मैत्री म्हणजे तिरकसपणा नाही
मैत्री म्हणजे भंकसपणा नाही....
मैत्री म्हणजे आहे तरी काय ?
मैत्री अनुभवायचीच चीज हाय !
.
'हे ईश्वरराव... हे पुरुषोत्तमराव...' हे श्याम मनोहरांचं पुस्तक वाचून संपवलं, तेव्हा गोपाळकाला नुकताच संपलेला आणि गणपती 'आम्ही येतोय...' अशी हाळी देत उंबरठ्यावर उभे. त्या पुस्तकाच्या प्रभावातून सुचलेलं हे स्फूट.
****
हे गोपाळराव...हे गणपतराव..
'काय करतेस आजकाल ?'
या प्रश्नासारखा वस्तुनिष्ठ, परिस्थितीजन्य, म्हंटलच तर आगत्यशिल नाहीतर वर-वर! सरळसोट तितकाच अर्थगर्भ ! विचारणा-याच्या किंवा ज्याला विचारला जाणार आहे त्याच्या वयाला सेन्सॉर नसणारा, काळ-वेळेचं
जु मनावर न बाळगणारा, सहजतेचा आव आणून कोपरखळी मारणारा, तसा सुसंवाद साधण्यासाठी उपयोगी पडणारा पण विसंवादाने संपणारा प्रश्न दुसरा कुठलाही नसावा !
आज उशीर झालेला असतो. मी घाई घाईने आवरून निघते. असंख्य वाहनांच्या गर्दीने वाहणारे दहा सिग्नल्स वागविणारा माझा ऑफिसचा रस्ता डोळ्यासमोर दिसू लागतो. आणि ते घडते. माझ्या दुचाकीची किल्ली जागेवर नसते. तिच्या जोडीला सुखाने नांदत असणाऱ्या घराच्या तीन किल्ल्याही गायब असतात मी सगळे घर शोधते. आवरलेल्या-पसरलेल्या गोष्टींची उलथा-पालथ करते. कुठेच ती चिरपरिचित खणखण ऐकू येत नाही.. मग मी माझ्या शत्रूची मदत घ्यायचे ठरवते. काल शेवटची तिला कुठे पहिली होती हे आठवण्याचा आटोकाट प्रयत्न करताना अचानक माझ्या वरच्या मजल्यावरचा दिवा पेटतो. काल कारने हिंडत होतो नाही का.. कुलूप लावताना घेतली होती पण तिला बरोबर.
ह्युस्टनच्या गणपतीची क(व्य)था
(छ. टि. १: भारतीय कथांनुसार चित्रगुप्त, नारद आणि अत्री ही ब्रह्माची मुलं आहेत.
छ. टि. २: खालील संभाषणातील लोक व घटना खऱ्या आहेत आणि कल्पनांशी त्यांचा काहीही संबंध नाही.)
नारद : नारायण, नारायण! चित्रगुप्ता, तू या लोखंडी गजांच्या पलीकडे काय करतो आहेस?
चित्रगुप्त: काय करणार? मी लोकांवर पाळत ठेवतो तशी कोणीतरी माझ्यावर ठेवली.
ना: अरे पण तू केले तरी काय?
चि: मला जसे सर्व कळते तसे तुलाही कळते, तरी सांगतो, ऐक: मी काम करता-करता डुडलींग करत होतो.
दरवर्षी प्रमाणे यंदाही हरीतालीका आली, जुन्या नव्या आठवणींना उजाळा देऊन, हरीतालीका महादेवाची वाळूची पिंड तयार करायची त्याला १६ प्रकारची १६ पाने फुले वहायची सोबत बेल कणिस, काकडी, केळ ठेवायचे वरून पेला काळा करुन त्यावर काडीने शंकराचे तिसरे नेत्र काढायचे, आणि मग त्यावर धोत्र्याचे पांढर मोठे फुल वहायचे. एवढे झाले की सायंकाळी फुलांनी परत व्यवस्थित सजवायचे आणि हळदि कुंकु करायचे. रात्री परत कहाणी वाचायची मग पुन्हा नदीवर वा विहीरीवर हे सर्व घेऊन जाऊन विसर्जीत करायचे. कणिस भाजुन काकडी केळ प्रसाद म्हणुन वाटायचे. असा हा कार्यक्रम.