भारतात यायचं खूप दिवस चाललं होतं. एकदाचं ते स्वप्न पूर्ण झालं. मी भारतात पोहोचले ते पावसाळ्याचे दिवस होते. पहाटे एक वाजता विमान सहार आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरलं. इतक्या पहाटे उतरल्यावर काय करायचं हा प्रश्न होताच. पण विमानतळावरची अद्ययावत व्यवस्था पाहून थक्क झाले. जगातले सर्व पर्यटक भारतातच का येतात हे विमानतळावरच समजतं. विमानापासून असलेले सरकते पट्टे (प्रवाशांसाठी ) आणि सामानासाठी वेगवेगळे असले तरी ग्रीन चॅनेलच्या तोंडाशी आल्यावर आपलंच सामान आपल्याकडेच येत असताना दिसतं. ही व्यवस्था जगात कुठेच पाहिलेली नसल्याने अनेक परदेशी पर्यटक देखील आश्चर्य व्यक्त करताना दिसले.
ऐ जिंदगी, किती छान वाटतंय, तुझ्याबरोबर बोलताना! तसंतर आला दिवस मावळत असतो, रोजचा सूर्य नव्यानं उगवत असतो. नित्य नियमानं अनेक कामं आपापल्या गतीनुसार सुरु असतात. काळ क्षणाक्षणाने, दिवसादिवसाने आणि वर्षावर्षाने पुढे सरकत असतो. काही वेळेला जगणं दमछाक करणारं होतं तर कधी एकदम थांबून गेल्याचं- थबकल्याचं, आहे तिथंच साचून गेल्याचंही वाटत राहतं.
आयुषात कधी कधी अचानक आपल्याला अनोळखी असे कोणीतरी सहप्रवासी म्हणुन भेटते.आणि हा सहप्रवास चालू होतो तशी ओळख देखिल वाढत जाते. व ध्यनी मनी नसताना अत्तापर्यंत वेगवेगळे असलेल्या दोन जीवनगाण्याचे सूर जुळू लागतात. कालांतराने या ओळखीचे रुपांतर दृढ स्नेहाच्या मैत्रीत होते. मग रोजच्या व्यवाहारात आपण एकमेकांची सुख दु:खे वाटून घेऊ लागतो. अडीअडचणीत एकमेकाला मदतीचा हात देऊ करतो. आणि हळुहळू या क्षणमात्र प्रवासाची अविट गोडी वाढत जाते. ओळखीच्या झालेल्या त्या अनोळखीचा प्रवास अता नेहमीच हवा हवासा वाटू लागतो. दोघांतील कुणाच्यातरी अंधारलेल्या आयुष्यात कधी न्हवे ते टिपूर चांदणे उगवून येते.
१) जनरलायजेशन.. प्रत्येक गोष्टीचा स्वतंत्र अभ्यास करणं खूप बोजड होईल म्हणून साधारणपणे समान गुणधर्म असलेल्या गोष्टींचा एक गट करायचा.. मग त्यातूनही प्रत्येकाचे काही वेगळे गुणधर्म रहातातच, त्याचा वेगळ्याने अभ्यास करायचा..म्हणजे एकूण एकच. माझं जनरलायजेशन केलेलं मला आवडत नाही. चांगलं म्हटलेलंही आवडत नाही, वाईट म्हटलेलंही.. आवडत नाही म्हणण्यापेक्षा पटत नाही. मी चांगली किंवा वाईट कशी असू शकते? मी माझ्याइतकीच चांगली आणि वाईट आहे, कमी नाही जास्त नाही. पण आता कोणत्याही एका बाजूला जायचं म्हणजे परत जनरलायजेशन आलं. म्हणजे शेवटी सगळंच व्यर्थ..
२५/१०/१९८१
आपल्या माणसांचा आनंद, समाधान आपणच शोधायचा आणि वाटायचा. सुहासदा - सुमीचा आनंद बघून मला आनंद झाला. आता आयुष्याच्या वळणावर मागे वळून बघण्याची हिम्मत होत नाही. आठवणी दाटून आल्यात तरी मी घट्ट डोळे मिटून घेते, मुठी आवळून घेते. ना कागदावर टिपते, ना उजळणी करते. त्या जिथून आल्या तिथे परत पाठवते.
डोळे उघडले की उरतो फक्त मी आणि माझे वर्तमान. त्या वर्तमानातच मी जगते
२१/११/१९८१
न्यूटन, स्टिफन हॉकिंग, बेअर्ड, ग्रॅहॅम बेल, मॅक्सवेल, डार्विन या सारख्या शास्त्रज्ञांचा, शॅकल्टन, कॅप्टन कुक सारख्या धाडशी माणसांचा व चॅप्लिन, ज्युली अँड्र्यूज सारख्या अभिनेत्यांचा इंग्लंड हा देश असल्यामुळे मला इंग्लंड मधे यायच्या आधी आणि आल्यानंतर काही दिवस इथल्या प्रत्येक माणसाबद्दल प्रचंड आदर वगैरे वाटायचा. इथले सर्व लोक प्रचंड हुशार, कामसू व प्रामाणिक असतील हा गैरसमज त्यातूनच झालेला!
७/६/१९८१
आज रोज सारखी खुप दमले आहे. मी बळेबळेच अभ्यास बंद करुन झोपी जाणार तेवढ्यात ....रात्री अकराच्या सुमारास फोन वाजला.....इतक्या रात्री कोणाचा फोन आला या भितीने आम्ही तिघेही हॉलमधे आलो. फोन प्रसन्नाच्या बाबांचा होता...त्याचा देहरादूनला अपघात झाला एवढच सांगितले.....तो कसा आहे...कुठे आहे.........माझ्या डोक्यात विचित्र विचार येउ लागले...हातापायाला मुंग्या आल्या.....शरीर बधीर झाले...... प्रसन्नाचे आईबाबा पुण्याहून देहरादूनला निघणार होते.....काळजी करु नको तो सुखरुप आहे. आम्ही तिकडे पोहचल्यावर फोन करतो.
१७/११/१९८०
प्रसन्नाचं ट्रेनींग संपत आलं.....त्याची पासिंग आउट परेडची तयारी सुरु आहे. तो आल्यावर सगळे प्लॅन करता येतील...
आज हॉस्पिटलचा राउंड घेतांना जनरल वार्डातील एकोणीस नंबर बेडवरती आजी रडतांना दिसल्यात. त्यांना दोन तीन दिवसात डिस्चार्ज मिळणार.....ठणठणीत बर्या झाल्यात तरी रडत होत्या. मी मेले असते तर लेकरांनी आनंदात स्मशानात नेली असती...बरी झाले आता कुठे जाऊ.......मी एकून गारच झाले.....सिस्टरने सांगितले....आजरपणाचा खर्च म्हणून यांनी मुलांनी दिलेले पेपर्सवर सह्या केल्या...कालपासून कोणी भेटायला पण आले नाही.....डिस्चार्ज मिळाल्यावर कुठे जाणार म्हणून केव्हाच्या रडत आहेत......
३०/५/१९७७
किती दिवस झालेत डायरी लिहायला जमलेच नाही. कदाचित आयुष्य सुरळीत सुरु आहे म्हणून किंवा कुठलीच उर्मी उरली नाही म्हणून......एकेक दिवस पुढे सरकत होता त्यासोबत माझे आयुष्य पण.