जात

लहान मुलांना "जात" संकल्पना कशी सांगाल?

Submitted by सिम्बा on 30 July, 2018 - 03:27

Tr निमित्त झाले मराठा मोर्चाचे.
सकाळी मुलगी शाळेसाठी तयार होत असताना vanवाल्या काकांचा मेसेज आला,
सकाळी स्कुल बसेस, vans काही ठिकाणी अडवल्या आहेत, बरोबर मुले असल्याने आंदोलकांचा सूर समजावण्याचा होता , पण संध्याकाळ पर्यंत वातावरण कसे असेल माहित नाही , त्यामुळे आज van सर्विस बंद राहील.

शब्दखुणा: 

पूर्वा ( भाग २ ) (सत्यकथेवर आधारित )

Submitted by अनाहुत on 3 June, 2018 - 21:38

" अगं पूर्वा, ये ग जरा मदत करायला . " राहुलची आई तिला बोलावत होती .
" हो येते ना काय करताय ? " - पूर्वा
" अगं काय हा पसारा झालाय त्यातून काय करायचा सुचत नाहीये बघ राहुलला लाडू खायची इच्छा झाली होती म्हणून हे सगळं घेऊन आले पण या कामाच्या रगाड्यात काही करायचं होईना . आज जरा वेळ मिळाला तर हा सगळं पसारा झालाय . मी आवरून घेते मग आपण बसुया करायला. " अहो तुम्ही बसा काकू मी आवरते पसारा . "
" अगं तुला कुठं हि काम सांगू . "
" अहो असू द्या हो मी करते हे . तुम्ही बघा किती दमलाय आणि किती घाम आलाय तुम्हाला . थोडा वेळ बसा तोपर्यंत होईल माझं . "

शब्दखुणा: 

जात नाही ती जात

Submitted by हर्षद आचार्य on 31 December, 2017 - 08:04

जात हे पाप आहे, मानवतेला शाप आहे
अंधाऱ्या विहिरीत फुत्कारणारा विषारी साप आहे.

लाज बाळगावी तिथे गर्व आणि माज आहे
जात नाही जात ही स्वतःलाच मारलेली विखारी थाप आहे.

झेंडा कोणाचा निळा, भगवा तर कोणाचा पंचरंगी आहे
धमन्यांतून वाहणाऱ्या रक्ताचा रंग प्रत्येकाचा लालच आहे.

कुठून आलं हे सारं आणि कुठे घेऊन जाणार आहे
का माणूस असाच 'कुत्ते कि मौत' मरत राहणार आहे?.

मन सैराट झालं आहे, आक्रोश मूक झाला आहे
हलकट गिधाडांचं मात्र चांगलच फावतं आहे.

शब्दखुणा: 

रडका - करणी रात्री

Submitted by नीधप on 12 July, 2015 - 02:05

गंमत जंमत म्हणत म्हणत
करणी रात्री केली जाते
कविच्या बोटांना
कवितेची धार लागते

भळभळणार्‍या कविता
कश्या आवरू समजत नाही
डकौघाने नुसता
ट्यार्पी वाढत जाई

रडका - रात्री केलेल्या कवितांच्या करणीने रडणारा

(गुर्वाज्जींच्या शिकवणीचे पालन करायचे तर विसू देणे भाग आहे)
विसू - घ्या. हवेतर तिसू घ्या.

जातीय विश्लेषणा बद्दल थोडसं

Submitted by प्रकाश घाटपांडे on 19 January, 2015 - 00:50

मला चळवळींमधे तसेच आंतरजालावर काही ठिकाणी एक गोष्ट जाणवली ती म्हणजे जातीअंताच्या लढ्या ऐवजी जातीय अस्मितेचच राजकारण होताना दिसते आहे.अनेक बुद्धीदांडगे विद्वान जातीय दरी कमी करण्याऐवजी विश्लेषणाच्या बहाण्यातून जातीय त्वेष व द्वेष फुलत राहतील याचीच व्यवस्था करतात. तरुणांची माथी सतत भडकत राहतील याची व्यवस्था करतात.विवेकी व विचारी अशी भूमिका कुणी घेतली वा घेण्याचा प्रयत्न केला कि त्याला 'भटाळला' विचारांचे बामनी करण झाले अशी दूषणे द्यायला सुरवात करतात. असो. विवेक व विद्रोह हे एका ठिकाणी नांदत नाही .पण विवेक विद्रोह समजून घेण्यास मदत करतो. हे आपल माझ मत.

विषय: 

जात

Submitted by सुरज डोंगरे on 29 August, 2014 - 16:56

कुणी तयार केली ही जात,
मानवतेला काळिमा ही जात…

कुणाला अभिमानाच प्रतिक,
तर कुणाला हिनवते ही जात…

बंद होऊन मतदानाच्या पेटीत,
मूर्खाना सत्तेत आणते ही जात…

सामाजिक न्यायासाठी मग,
गुणवत्ताही डावलते ही जात…

आवडीच्या जातीत जन्माचं,
ऑप्शनही देत नाही ही जात…

सुशिक्षित, सुसंस्कृत लोकांनाही
लग्न ठरवताना आठवते ही जात..

अशी घट्ट चिकटते जन्माला की,
मेल्यावरही जात नाही ही जात…

-- सुरज

शब्दखुणा: 

टक्का मागे आरक्षण

Submitted by डॉ.विक्रांत प्र... on 23 August, 2014 - 11:35

बारा गावचा पाटील
टक्का मागे आरक्षण
देश सोडून निघाला
दूर दृष्टीचा ब्राह्मण

टक्का हवा प्रत्येकाला
जातीमध्ये राखलेला
प्रजा नागडी रानात
तिला कधी ना कळला

देश जातीत बांधला
देश जातींनी तुटला
देश नकाशी उरला
फक्त झेंडा वंदनाला

अशी जातींची डबकी
वर्ष हजार कुजली
धरू धरुनि किड्यांनी
प्रजा वाढ वाढवली

ज्यांनी संपवावी जात
त्यांनी बलवान केली
क्षुद्र करंट्या अंधांनी
घरे भरुनी घेतली

राष्ट्र हवाय कुणाला
धर्म हवाय कुणाला
साऱ्या जातीचेच राज्य
सुख हवंय वंशाला

मळभ

Submitted by मोहना on 5 May, 2014 - 15:45

"उशीर होईल यायला. वाट नको पाहू." विकासने केस सारखे करत आरशात पुन्हा नजर टाकली.
"कुठे चालला आहेस?"
"च्यायला, विचारलंस कुठे म्हणून? लागली पनवती आता." हातातला कंगवा भिरकावीत तो सुमतीच्या दिशेने वळला.
"दादा..." खुर्चीत वाचत बसलेली कविता संतापाने उठली.
"तोंड आवर आणि हे काय वागणं तुझं."
"गप गं. सालीऽऽऽ मला शिकवते." शर्टाची कॉलर नीट करत विकास म्हणाला.

शब्दखुणा: 

'आम्हाला मातृभूमी नाही'

Submitted by आशयगुणे on 4 May, 2014 - 14:49

मी आणि प्रसाद एकाच कॉलेज मधले. पहिल्या दिवशीच्या पहिल्या लेक्चरला एक शांत मुलगा चौथ्या -पाचव्या बाकावर येउन बसला आणि एक मितभाषी मुलगा अशी त्याची पहिली छाप माझ्यावर पडली. मी देखील फार बोलकी वगेरे नाही. पण ओळख आणि मैत्रीची खात्री पटली की मी अगदी मनापासून गप्पा मारते. हळू हळू कॉलेज मध्ये सर्वांशी ओळख होत होती आणि मित्र-मैत्रिणी ह्यांची संख्या वाढत होती. पण ह्याचे मितभाषी असणे अजूनही तसेच होते. जे काही शिकवले जायचे ते मात्र अगदी व्यवस्थित वहीत उतरवून घ्यायचा तो. आणि एके दिवशी 'फौंडेशन कोर्स' नावाचा विषय आम्हाला शिकवला जाणार हे कळले. एकंदर सामाजिक भान वाढविण्यासाठी हा विषय होता.

सामाजिक बांधिलकी म्हणजे काय रे भाऊ ?

Submitted by प्राक्तन on 4 June, 2011 - 02:28

सामाजिक बांधिलकी म्हणजे काय रे भाऊ ?

खरच काय असतं हे ? कारण आपण लहानाचे मोठे होताना ५६ वेळा ऐकतो हा शब्द. एखादा शब्द वापरताना त्याचा अर्थ माहित असलाच पाहीजे अशी पद्धत अजूनतरी आपल्याकडे नाही आहे. मोठे मोठे शब्द वापरून जन निर्माण करण आणि अजून मोठे शब्द वापरुन ते टिकवणं महत्वाच.

तर विचारायचा हेतू निर्मळ आहे. मला याचा अर्थ हवाय. कारण बांधिलकी आपण बरयाच नात्यांत पाहतो. रक्ताचीच असतात बहुतेक नाती. मग समाजाच काय? तो मधेच कुठून आला? मी माझ्या समाधानासाठी अर्थ काढलाय पण परत असंख्य प्रश्न निर्माण झालेत. तर मी आधी अर्थ सांगतो आणि प्रश्न विचारतो.

गुलमोहर: 
शब्दखुणा: 
Subscribe to RSS - जात