आई तुला न दिसणारे मित्र मैत्रिणी आहेत?
न दिसणारे?
हो! म्हणजे फक्त तुलाच दिसतील असे?
नाही गं! तुझा आहे असा मित्र?
हो!
अरे व्वा! काय नाव त्याचं? आणि काय करतो तो?
त्याचं नाव ना, पतौडी! आणि तो असं एकच काम नाही करत. तो माझ्यापेक्षा खूप मोठा आहे. तुझ्यापेक्षा पण मोठा आहे.
अरे? मग तुम्ही काय खेळता? त्याला तर तुझ्या खेळांत काहीच रस नसेल.
नाही काही! आहे ना. म्हणूनच तो माझा मित्र झालाय. कधी कधी तो कुल्फीवाला बनून येतो. असा मोठ्ठा झब्बा, पायजमा आणि टोपी घालून. त्याच्या डोक्यावर किनई एक मोठ्ठी पेटी असते. आणि त्या पेटीच्या आणि त्याच्या डोक्याच्यामध्ये ना, एक कापडाची उशी असते.
महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्समधलं काम दुपारीच संपलं. मित्राला फोन केला. त्याला संध्याकाळशिवाय ऑफिसातून निघणं शक्य नव्हतं. जवळजवळ ३ तास होते. लगेच बस पकडली आणि चर्चगेटला आलो. 'सुखसागर' मधला 'नीर डोसा' हादडला आणि जवळच असलेल्या मरीन ड्राईव्हला आलो. कट्ट्यावर चढून ओबेरॉय हॉटेलपर्यंत चालत गेलो आणि परत आलो. मोकळी जागा बघून बसलो. त्या अनंत जलाशयाच्या लाटा फेसाळत समोरच्या उभट, गोलसर, त्रिकोण वगैरे आकाराच्या सिमेंटच्या दगडांवर फुटत होत्या. मुंबईला येऊन, मरीन ड्राईव्हला बसून स्वत:शी, हवेशी, समुद्राशी गप्पा मारायची आजकाल अनेकांची एक काव्यात्म इच्छा असते. पण खरं तर इथे बसल्यावर मला काहीच सुचत नाही.
गारपिटीचा मारा असह्यच होता. उभं पीक जेमतेम १० मिनिटांच्या कालावधीमध्ये पूर्णपणे आडवं झालं होतं. गुडघ्यात डोके घालून धर्मा शेताकडे तासन्तास बघत राही. कर्जाच्या डोंगराखालि दबून गेलेला धर्मा आताशी कुठे वर यायची स्वप्ने बघू लागला होता. आणि या आक्रिताने त्या स्वप्नांची धूळधाण उडवली होती.
गारपीटग्रस्तांना मदत घोषित झाल्यावर धर्माला आशेचा किरण दिसला. आमदारसाहेबांनी स्वतः गावात येऊन २ शेतकर्यांना मदतीचे चेक स्वहस्ते दिले. मामलेदार कचेरीत जाऊन आता फक्त चेक घेऊन आले की आपल्याला कसलीच काळजी राहणार नाही अशी त्याची खात्रीच पटली.
मोदी जिंकले, पुढे काय?
"पंजा आला, पंजा आला" आणि "येऊन येऊन येणार कोण, पंजाशिवाय आहेच कोण" अश्या घोषणा देत ट्रक फिरायचे सत्तरच्या दशकात! ऐंशीच्याही आणि नव्वदच्याही! ट्रकमध्ये बसलेले तरुण गुलालाने रंगलेले, काळेकभिन्न आणि गुंडांसारखे दिसणारे असायचे. रोज संध्या आणि दोन दोन तास पूजा करणारे माझे वडील घराच्या गॅलरीतून ते दृष्य पाहून खिन्नपणे आत वळताना सुस्कारा सोडत म्हणायचे: "पंजा आला, पंजाच येणार म्हणा, बामणं हवी आहेत कोणाला? पैसे खाता येणार नाही ना!"
"ह्याला काम सांगत जाऊ नका कटककर, हा चोरटा आहे"
प्रस्तावना
२५ वी कथा मायबोली वाचकांच्या समोर ठेवताना आनंद आहे. आठवी किंवा नववीत असताना सर्वात प्रथम एक कविता रचल्याचे आठवते. ही कवीता किमान कॉपी करुन ठेवण्याची अक्कल नसल्यामुळे ती एका मासीकात छापायला दिली आणि गायब झाली. दुसरी एक कविता एका मासीकात आली.
मला कथा लिहता येतील याची खात्री माझ्या अप्रकाशीत लेखनात दडलेली होती. असा एखादा फोरम माझे लेखन फारश्या कष्टा शिवाय आणि प्रतिक्षेशिवाय प्रसिध्द करेल हे मायबोलीच्या कलादालनात येई पर्यत कल्पनेत नव्हते.
अगा करुणाकरा करितसें धांवा । या मज सोडवा लवकरि.......
मध्यंतरी एक शेर वाचनात आला -
दिलके आईनेमें है तस्वीर ए यारकी
बस, जरासी गर्दन झुकायी देख ली...
वस्तुतः उर्दू काय, हिंदी काय किंवा मराठी काय - शेरो शायरीमधले मला काहीही कळत नाही- म्हणजे त्यातल्या तांत्रिक बाबी - अलामत, काफिया, मतला वगैरे. पण एखादा शेर का भावतो तर तो थेट मनालाच स्पर्श करतो म्हणून.
आता हा वर दिलेला शेर एखादा प्रियकर आपल्या प्रेयसीसाठी म्हणत असेल का एखादा भक्त आपल्या ह्रदयस्थ भगवंतासाठी म्हणत असेल ??
उघड्या पाठ्यपुस्तकावर,
दोन थेंब..
सरसरून आलेला वारा,
बाहेर मैदानावर हलका शिडकावा,
सरींचा एक फिरलेला हात अन् चौफेर मृद्गंध.. !!
तास संपल्याची घंटा आणि खो- खो च्या खांबाशी गलका
काही मिनिटांत रंगलेला खेळ,
मिळालेला खो,
अडकलेला पाय,
फुटलेला गुडघा... आणि मी बाद!
दूर लिंबाच्या झाडाखाली उभी राहून,
आता मी त्यांचा खेळ निरखत असलेली..
गार वार्यावर उडणारे रंगबेरंगी फ्राॅक,
धावण्याची लगबग,
बसलेल्यांची सतर्कता,
भुरभूर उडणारे केस कानामागे सारण्याची घाई..
पावसाचं समाधान मात्र झालेलं नसतं..
आभाळ दाटतंच जातं,
वारा भरारात राहतो...
परीक्षा म्हणजे माझ्यासाठी नेहमीच एक सोहळाच असायचा. माझी प्रत्येक परीक्षा अत्युत्कृष्ट व आनंददायीच गेली. गडबड फक्त निकालात व्हायची. पण अतीव क्लेश दिलेल्या घटना लक्षात न ठेवता पुढे जात राहावे, ह्या विचारावर माझा दृढ विश्वास असल्याने आता मला माझ्या कुठल्याही परीक्षेतले गुण आठवत नाहीत. एव्हढे नक्की की, प्रत्येक वेळी ते नेत्रदीपकच होते.
घटना लक्षात नसल्या तरी काही क्षण मात्र आपल्या नकळतच आपल्या मन:पटलावर कोरले जातात. दहावीच्या निकालाचा क्षणही असाच काहीसा होता.
परीक्षा संपल्यापासून मला एकच आनंद होता की, 'परीक्षा संपली !'