मी एक पाय जमिनीवर असलेला नरपुंगव आहे आणि माझी व्यक्तीपुजा करणार्या कोट्यावधी जनांचा मी धिक्कार करतो. मी नेहमी प्रसिद्धीपरांग्मुख राहण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करतो कारण प्रसिद्धी म्हणजे प्रगतीपथातला अडथळा असे माझे स्पष्टं मत आहे. स्वस्तुती हे तर महापाप, म्हणून तिचा नेहमीच अव्हेर करीत एक शीलवान, नम्र आणि चोवीस कला अवगत असणारा सर्वगुणसंपन्न व्यक्ती बनण्याचा माझा निर्धार आहे, व त्यासाठी मी कसोशीने यत्न करीत असतो.
बापटला आम्ही बापट का म्हणतो त्याच्या मागे एक मोठा किस्सा आहे. त्याचे नाव अमर सुरेश कुलकर्णी असे असताना १० वीच्या सुट्टीत त्याचे बापट म्हणून नामकरण झाले ते अजून कायम आहे. तसा बापट आमच्याहून १ वर्ष मोठा त्यामुळे आमची १० वीची सुट्टी म्हणजे त्याचे १२ वीच्या आधीची सुट्टी. पण १२ वाणिज्य शाखेत असलेल्या बापटला त्याचे काहीच वाटत नसे. सदाशिव पेठेतील प्रशालेत ११ वीलाच त्याने काय धमाल केली होती की आख्खी शाळा बघत राहिली होती. हा किस्सा पण बापटनीच त्याच्या खास शैलीत तोंडात तंबाखुचा बार टाकून आम्हाला ऐकवला होता.
आई-वडिल, दोन भाऊ, पाच बहिणी, वडिलांच्या बहिणीचं त्याच आकाराचं कुटुंब. सगळे जेवायला बसलेत. कशावरून तरी विषय निघतो आणि कुटुंबातला ८ वर्षे वयाचा मुलगा उठून उभा रहातो. 'प्रेम हीच जगातली एकमेव श्रेष्ठ भावना आहे' यावर जवळपास अर्धा तास एकटा बोलत रहातो आणि अख्खं कुटुंब मंत्रमुग्ध होऊन चिडीचुप्प ऐकत रहातं. मुलाचं बोलणं ऐकून वडिलांना भरून येतं, त्याला जवळ घेऊन सगळ्यांना म्हणतात, बघा बघा, माझं पोरगं कसं बोलतंय.. प्रसंग १९५२-५३सालच्या सुमाराचा. कुटुंब मुस्लिम.
"मालक घ्या तुरीच्या शेंगा आणल्याती तुमच्यासाठी तुम्हास्नी खुप आवडत्यात नं"
आजही हे वाक्य गावकडे गेलं आणि कापुस वेचनीचा दिवस असला की हमखास आठवतं,आणि आठवतो तो रानात काम करुन काळपट झालेला चेहरा , डोक्यावर लाल पटका, हातात एक छोटीशी कुर्हाड, अंगात मातीत राबुन राबुन काळपट झालेली बंडी, बंडीच्या खिशात कोंबडा छाप बिडी आणि एक माचीस , त्याच रंगाच धुरकट झालेल धोतर, आणि पायत गावातल्याच चांभाराने शिवलेला गाडीच्या टायर पासुन बनवलेला एक जोडा. भुजंग आप्पा.
२६ मे २०१४, या ऐतिहासीक दिनी नरेंद्र मोदींनी आपल्या देशाचे १५ वे प्रधानमंत्री म्हणुन शपथ ग्रहण केली. आता पुढे काय? "अच्छे दिन" की "बुरे दिन"? पंतप्रधानपद ग्रहण केल्यापासुन मोदी झटुन कामाला लागले आहेत. "अच्छे दिन" चे स्वप्न आता प्रत्यकक्षात कसे उतरावयाचे ह्याचे नियोजनही सुरु झाले असावे, असे संकेत मिळत आहेत. आणि सोबतच "बुरे दिन" येतील की काय अशी शंका यावी, अश्या घटनापण घडलेल्या आहेत. काय विचारताय, कोणते आहेत ते संकेत आणि घटना? चला तर पाहुयात मग आणि विचार करुयात पुढे काय होवु शकेल ह्याचा.
" आईला आठवडयापुर्वीचा टाइम्स ऑफ़ इंडिया हवा आहे " एका भिजलेल्या सशीणीचा आवाज.
" दोन मिनिट थांब , देतो काढून " खणखणीत स्वरातील आवाज
" हं! , हा घे पेपर , नीट व्यवस्थित घेऊन जा, एक लक्षात ठेव पेपरची घड़ी मोड़ायची नाही , त्यावर काही लिहायचं नाही , डाग पाडायचे नाहीत आणि मुख्य म्हणजे काम झाल्यावर लग्गेच पेपर परत करायचा . काय समजलं का ? "
यावर भिजलेली सशीण ( पक्षी :: अस्मादिक ) काय बोलणार ! तिला तर कधी एकदा पेपर हातात पडतोय आणि पळून जातेय अस झालेलं. निवृत्त सैन्याधिकारी श्री दिनकर राव उर्फ़ राव आजोबा यांच्याशी झालेला हा अस्मादिकांचा पहिला आणि शेवटचा संवाद (?)
जुन्या जीन्सच्या खिश्यातुनी, जशी मिळावी नोट जुनी
तसाच आनंद लाभतो, तुझा शोध पण खरा हवा
अनपेक्षितपणे मिळालेली एखादी दहाची नोटही आनंदाच्या उकळ्या आणते. असाच एक काल अनुभव आला.
एके ठिकाणी बरेच दिवस पैसे अडकून राहिले होते. एखादा मध्यमवर्गीय सुशिक्षित माणूस जितक्या तीव्रतेने भांडू शकतो, तितकं भांडून झाल्यावरही काही परिणाम झाला नव्हता. शेवटी अक्कलखाती नुकसान जमा करून मी नाद सोडून दिला होता.
अचानक काल ते पैसे मिळाले. तो काही हजारांचा चेक मला काही करोडोंचा वाटत होता !
सुंदरसे रुखवत
देण्याघेण्यावरुन अनेक नवविवाहीतांना खुप छळ सहन करावा लागतो. अगदी बाई नवविवाहीत असते तेंव्हा पासुन ते तीच्या पोराबाळांच्यालग्नात सुध्दा तिच्या लग्नातल्या देण्याघेण्याचा उध्दार केला जातो. आज मात्र काही वेगळेच ऐकले.
अवनी आज प्रचंड घुश्श्यात होती. घरी आल्या आल्या तिने सोफ्यावर दफ्तर आपटलं आणि तडक वर आपल्या खोलीत निघून गेली. ज्योती किचनमधुन बाहेर पाणी घेउन येईपर्यंत वरुन धाडकन दरवाजा आपटल्याचा आवाज आला. तिला आजच हे प्रकरण थोड विचित्रच वाटलं. सहसा अवनी अस कधी वागायची नाही. हा थोड़ी हट्टी होती, ती तर सगळीच मुलं ह्या वयात असतात पण इतरांप्रमाणे अवनी कधी आततायीपणा करायची नाही. आईविना पोर म्हणून ती तिच्या आजीची ज़रा जास्तच लाडकी होती एव्हढंच. पण बाक़ी अवनी होती अगदी गोड आणि लाघवी. पूर्वी दंगा करून घर डोक्यावर घेणारी अवनी मम्मा गेल्यापासून मात्र थोडी बदलली होती.
औंधकरांच्या घरी महाराज आले आहेत अशी कुणीतरी बातमी देताच मी नारायणपेठेतल्या एका अपार्ट्मेटमधले औंधकरांचे घर शोधुन काढले. एक बेडरुमचा साधासुधा फ्लॅट त्यांच्या चाहत्यांनी आणि भोळ्या भाविकांनी भरुन गेला होता. हॉल मधल्या एका बेडवर महाराज बसले होते. शेजारी साखरफुटाणे ठेवलेले होते. महाराजांच्या अंगात कफनी होती. वय साधारण २० च्या आसपास. दाढी वाढलेली केस वाढलेले आणि मुद्रा प्रसन्न होती.