संस्कृती

भिल्ल भारत

Submitted by Rituparna on 2 April, 2018 - 05:45

काळाच्या कसोटीला पुरून उरणारी कलाकृती म्हणून आज महाभारताचा उल्लेख करू शकतो. मानवी स्वभावाचे अनेक ज्ञात अज्ञात कंगोरे आपल्याला महाभारतात आढळून येतात. प्रत्येक संस्कृतीने महाभारताकडे स्वतःच्या दृष्टिकोनातून पाहिले आहे. या कॅलिडोस्कोप ने प्रत्येकाला वेगळे आकार वेगळे रंग दाखवले. असाच एक वेगळा रंग मला दिसला तो भिल्ल भारतामध्ये. हे महाभारत ज्याला रूढार्थाने आदिवासी म्हणता येईल अश्या आदिम संस्कृतीमध्ये स्वतःचा वेगळा बाज धरून उभे राहिले आहे. मुळात आदिवासी समाज हा कैक पटीने आपल्या सुसंस्कृत समजल्या जाणाऱ्या समाज पेक्षाही सुसंस्कृत आहे.

एक प्रश्न आहे, अधिक मासात किंवा ८व्या महिन्यात डोहाळजेवण करू शकतो का..

Submitted by केतकी पुराणिक on 26 March, 2018 - 00:28

१६ मे २०१८ ते १६ जून २०१८ हा अधिक मास आहे. मी गरोदर असून मला २५ एप्रिल मला ८वा महिना लागतो. डोहाळजेवण ८व्या महिन्यात किंवा अधिक मासात करू शकतो का हा प्रश आहे ..

राहडा

Submitted by GANDHALI TILLU on 22 March, 2018 - 23:34

आपल्या मातीचा रंग हा दिसत नसला तरी खोलवर माणसाच्या मनात रुतून बसलेला असतो तो तुम्हाला ठरवलं तरी पुसता येत नाही . अशीच काहीशी माझ्या शहरातली होळी आणि रंगपंचमीचे रंग इतके गडद आहेत की ते दरवर्षी अजून गहिरे होत गेले आहेत . नाशिक हे माझं महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तरेकडचं गोदावरी नदीच्या तीरावरचं भारतीय संस्कृती आणि पौराणिक माहात्य्म जपलेलं शहर. आजही इथे संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रथेप्रमाणे रंगपंचमीलाच फक्त रंग खेळले जातात.इतर शहरांसारखा स्वतःच्या सोयीने आटोपशीर पद्धतीने कुठलीही गोष्ट केली जात नाही.कर्मठ किंवा शास्त्रावादी म्हणून नाही, तर प्रत्येक दिवसाच्या अर्थाला अनुसरून गोष्टी केल्या जातात.

हरी किर्ती गुढी

Submitted by पुरंदरे शशांक on 18 March, 2018 - 00:42

हरी किर्ती गुढी

हरीनाम सार । हरी संकीर्तन । हरी गुणगान । संत गाती ।।

हरी महिमान । संतांसी प्रमाण । हरी हे निधान । संतजना ।।

गुढी उभारोनी । हरी महात्म्याची । मिरविती साची । हरीभक्ती ।।

हरिविणे जिणे । व्यर्थ वाटे संती । नित्य रमताती । हरीनामी ।।

प्रेमे जाऊ आम्ही । संतांसी शरण । तेणे हरी जाण । संतुष्टेल ।।

प्रेम भक्तीभाव । सुख समाधान । लाभे कृपादान । अनायासे ।।

हरी किर्ती गुढी । उभारू आनंदे । तेणे विश्व कोंदे । निजानंदी ।।

शब्दखुणा: 

राहडा

Submitted by GANDHALI TILLU on 14 March, 2018 - 16:13

आपल्या मातीचा रंग हा दिसत नसला तरी खोलवर माणसाच्या मनात रुतून बसलेला असतो तो तुम्हाला ठरवलं तरी पुसता येत नाही . अशीच काहीशी माझ्या शहरातली होळी आणि रंगपंचमीचे रंग इतके गडद आहेत की ते दरवर्षी अजून गहिरे होत गेले आहेत . नाशिक हे माझं महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तरेकडचं गोदावरी नदीच्या तीरावरचं भारतीय संस्कृती आणि पौराणिक माहात्य्म जपलेलं शहर. आजही इथे संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रथेप्रमाणे रंगपंचमीलाच फक्त रंग खेळले जातात.इतर शहरांसारखा स्वतःच्या सोयीने आटोपशीर पद्धतीने कुठलीही गोष्ट केली जात नाही.कर्मठ किंवा शास्त्रावादी म्हणून नाही, तर प्रत्येक दिवसाच्या अर्थाला अनुसरून गोष्टी केल्या जातात.

|| शालिवाहन शक उर्फ शक-संवताचे उपाख्यान ||

Submitted by वरदा on 7 March, 2018 - 08:02

मध्यंतरी काही वर्षांपूर्वी मायबोलीवर कुणीतरी शालिवाहन-कुंभार-शकनिर्दालन-शालिवाहन शक या दंतकथेवर एक धागा काढला होता. तिथे मी त्या दंतकथेचे ऐतिहासिक वास्तव काय आहे यावर एक प्रतिसाद तपशीलात लिहिला होता. मग पुढची एक दोन वर्षे दर गुढीपाडव्याला फेसबुक किंवा इथेच परत त्या मजकुराचे पुनर्लेखन, दुवे देऊन रिक्षा फिरवणे असे उद्योग केले. गेल्या वर्षी ही रिक्षा फिरवायला जरा संकोचच वाटत होता, पण सध्याच्या वाढत्या ' एकमात्र हिंदू नववर्षाच्या शुभेच्छांच्या' फेसबुकीय आणि वॉट्सॅपीय उन्मादामुळे आवर्जून तपशीलात सोशल मीडियावर लिहिलेच, शिवाय लोकांशी वादविवादही केले. आता बास की!

" प्रेम मिळविले "

Submitted by दिपक. on 20 February, 2018 - 09:15

चैतन्य राजाच्या दरबारी
रुपसुंदरी दासी मिरा
जगकौतुक करती ज्याचे
नयनी त्याच्या चित्र दासीचे

गोष्ट पसरली परराज्यातून
लहर निंदेची आली पत्रातून
नावं बुडालं, ढासळली कीर्ती
अट आली चैतन्याच्या कानी

काय हवे तुझं, राज्य वा प्रीती?
क्षणाचाही विलंब न करता
चैतन्य उभा समीप मिरा
मुकुट काढुनी केलं हस्तांतर
दरबार सोडूनी निघाला चैतन्य

जाता जाता बोलले शिवराज
काय मिळवले चैतन्य राजा?
हास्य उमगवून म्हणी चैतन्य
प्रेम मिळविले शिवराजा.

.

– दिपक.

डेझर्ट

Submitted by सुप्रिया जाधव. on 15 February, 2018 - 00:26

प्रिय ...

तुझ्यासाठी...
संपूर्ण वाढलेल्या ताटावरून
समाधानाने उठल्यावर
हात धुता धुता
तोंडात टाकण्याचं
डेझर्ट
किंवा
मुखशुद्धीकरणासाठी
पाचकरस वाढवणारी
चिमूटभर सुपारी
म्हणजे मी !
(अर्थात हे ही मलाच वाटतं)

माझ्यासाठी...
असहाय्य भुकेने
आतडं पिळवटल्यावर
उठून चालण्याचं त्राण
गळाल्यावर
माठात तळाशी उरलेल
पेलाभर थंडगार गोड पाणी
म्हणजे तू !
( हे तुला कुठे कळतं ? )

कसं जमणार रे आपलं गणित ?

आणि तसही
गोड वर्ज्य केलयस ना
आजकाल खाण्यातून तू ???

महाशिवरात्र एक उत्सवाचा दिवस

Submitted by कृष्णा on 14 February, 2018 - 04:32

महाशिवरात्र एक उत्सवाचा दिवस आणि आमचा गांव!!

Pages

Subscribe to RSS - संस्कृती