वेशीवरच्या रस्त्याभोवती दाट तरूंची राई
पिंपळदेवाभवती भरते गूढ विधींची घाई
माथी मळवट भरून रडते कुणी बंधक बाई
मंत्र तंत्राच्या जयघोषाने देवराई स्तब्धत जाई
गुंतलेल्या सर्पिल्या लहरीं चमचम धावत येती
शेवटची ती निघते नौका, पाय थिजूनी जाई
गजबजलेल्या एक शहरी नवयौवना कोणी
नकार देई बंधनसूत्रा भरून ये नवलाई
या क्षितिजाखाली आहे मुक्त पंखांची जोडी
घे उचलुनी जरा या भिंती, घे नभी भरारी
विहरत नित नवीन उंची, ओळख ती मिळावी
वेशीवरती धास्तावली दाट तरूंची राई
२०१८ साली केलेल्या महाबळेश्वरच्या ट्रिपमध्ये देवराई आर्ट व्हिलेजला भेट दिली होती त्याचा वृत्तांत. (सर्व माहिती २०१८ सालची आहे.)
व्हिलेज जरी नाव असेल तरी ते व्हिलेज वगैरे नाहीये. हे एका एनजीओ चं नाव आहे.
गेल्या भागात आपण जंगलाची इंग्रजीतल्या फॉरेस्ट शब्दाची फोड करून सांगितलेली व्याख्या पाहिली. मूळ जंगलं कशी तयार झाली आणि सेकंडरी फॉरेस्ट्स म्हणजे काय, जंगलाची क्लायमॅक्स किंवा मॅच्युअर स्टेज कशी असते हे पाहिलं. त्यानंतर आपल्याकडच्या जंगलातली विविधता आणि IUCN च्या रेड लिस्ट याद्यांविषयी बोललो. आता या भागात आपण जंगल परिसंस्थेविषयी गप्पा अशाच पुढे चालू ठेवू!
अंधश्रध्दा ही केंव्हाही वाईटच. या बद्दल कुणाचेच दुमत नाही. पण गेले काही वर्ष मी एका अंधश्रध्देची गोड फळे चाखतो आहे. मीच काय आमची सगळी सोसायटी या अंधश्रध्देमुळे खुष आहे.
कोकणात आजही झाडांना आपल्यातलं मानल जात ...
देवराया तर भावनिक विषयाशी संबधित आहेत त्यामुळे तिथली झाडे तोडलीच जात नाहीत ..
वड - पिंपळाच्या झाडाखाली 'महापुरुष ' देवाची स्थापना करून हि झाडे वर्ष नु वर्षे जपली जातात ..
कणकवली येथील अशाच महापुरुष देवस्थानाच्या वडाची पूजा करताना सावित्री ..
आणि त्यांना सात जन्मी तोच पती मिळवून देणारा ...
माणसाच्या कित्येक पिढ्या पाहणारा महावृक्ष ...
झाडाच नक्कि वय कुनालच सांगता येत नाही.
