उपक्रम

गुरुत्वीय लहरी : विश्वाची हाक - विज्ञानभाषा मराठी

Submitted by anjali_kool on 27 February, 2019 - 14:24

निसर्गातील अनेक आवाज आपण रोज ऐकत असतो . वाहत्या पाण्याचा , वाऱ्याचा ,वाहनांचा , प्राण्यांचा माणसांचा रेडिओ चा विजांचा तर कधी पावसाचा इत्यादी अनेकविध आवाज या अगदी रोजच्या जीवनक्रमातल्या घटना . पण आता वेळ आली आहे त्या पलीकडे जाऊन विश्वातील काही घटनांचा आवाज ऐकण्याची! कसा ?ते मला समजलंय त्या शब्दात सांगायचा हा छोटासा प्रयत्न .

रोनाल्ड रॉस, मलेरिया आणि भारत - विज्ञानभाषा मराठी

Submitted by मनस्विता on 27 February, 2019 - 13:34

पावसाळा सुरु झाला की मलेरियाची (हिवताप) साथ हमखास असते. एके ठिकाणी वाचलेल्या आकडेवारीनुसार भारतामध्ये दरवर्षी मलेरियामुळे १००० मृत्यू नोंदवले जातात. असा हा मलेरिया हजारो वर्षे जुना आजार मानला जातो. पूर्वी युरोप आणि अमेरिकेमध्येदेखील मलेरियाचा धुमाकूळ होता. असं म्हणतात की रोमन साम्राज्याचा पाडाव होण्यात काही अंशी मलेरिया हा आजार कारणीभूत होता.

रेडॉन आणि फुफ्फुसाच्या कर्करोगाचा धोका -विज्ञानभाषा मराठी

Submitted by उदय on 26 February, 2019 - 23:38

कॅनडा, नॉर्थ अमेरिका मधे हिवाळा इतर भागांच्या तुलनेने नेहेमीच जास्त काळ असतो आणि तापमान मोठा काळ -२० से. पेक्षा कमी असते. थोडक्यात वर्षातले जवळपास पाच -सहा महिने घरे अगदी कडेकोट बंदिस्त असतात. अशा वेळी घरांमधे रेडॉन वायूचे प्रमाण वाढलेले असण्याची शक्यता असते. हे झाले घरांच्या बाबत. आता व्यावसाय क्षेत्राकडे, जगातले उच्च दर्जाचे युरेनियम साठे, अत्यंत मोठ्या प्रमाणात सस्कात्चेवान प्रांतात आहेत. खोल जमिनीत खाणीत (underground mining) काम करणारे कामगार यांना देखिल बंदिस्त वातावरणात काम करावे लागते. अशा वातावरणात जास्त काळ राहिल्यास त्यापासुन मानवी शरिराला घातक असा फुफ्फुसाचे विकार निर्माण होतो.

' दुर्लक्ष' - प्रिती बर्वे - कथावाचन

Submitted by मभा दिन संयोजक on 26 February, 2019 - 21:15

' दुर्लक्ष' - प्रिती बर्वे - कथावाचन
लेखक - चारुदत्त रामतीर्थकर

विषय: 

क्वांटम मॅन - रिचर्ड फाइनमन - विज्ञानभाषा मराठी

Submitted by टवणे सर on 21 February, 2019 - 00:06

जीन वाइग्नरने रिचर्ड फाइनमनबद्दल बोलताना म्हटले होते "He's another Dirac. Only this time human.".
फाइनमनमधला हा ह्युमन असण्याचा गूण फार मोलाचा होता. आयुष्यभर या माणसाचे कुतुहल शमले नाही, जाणून घेण्याची आस संपली नाही आणि लहान मुलासारखे हसू मिटले नाही.
आइन्स्टाइनच्या रिलेटिव्हिटीचा सिद्धांत e = mc2 हा त्याच्या सौंदर्याकडे न पाहता ५गुणांसाठी सिद्धता पाठ करणार्‍या लोकांपैकी मी एक. तेव्हा फाइनमनच्या संशोधनाबद्दल लिहिण्याची माझी योग्यता नाही. मात्र फाइनमनवद्दल व त्याने लिहिलेल्या व त्याच्यावर लिहिलेल्या काही पुस्तकांची ओळख इतपतच या लेखाची मर्यादा असणार आहे.

विषय: 

अविरत - मोरपिसारा - १

Submitted by प्राचीन on 20 February, 2019 - 07:28

अविरत
खरं तर बहुआयामी अशी बरीच मंडळी भोवताली आहेत ; पण काही वेळा नातेसंबंध वा हितसंबंध यांच्या पार्श्वभूमीवर त्या त्या व्यक्तीबाबत तेवढ्या नितळपणे लिहिता येत नाही. ह्या दोन्ही निकषांशिवाय जेव्हा विचार करू लागले तेव्हा पटकन एक नाव समोर आले – लेले काकू!
लेले काकूंची मी पुतणी नसले तरी त्या मात्र माझ्या, नव्हे, आमच्या सार्‍यांच्याच काकू होत्या. आम्ही सारे म्हणजे गेला बाजार २० मुले व त्यांचे पालकदेखील लेले काकू म्हणूनच ओळखत..

विषय: 

Pages

Subscribe to RSS - उपक्रम