विडंबन

हे विडंबन काव्य असून याच्याशी साधर्म्य असलेली कलाकृती आढळल्यास त्या चमत्कृतीस योगायोगा समजावे.

माझे रुमाल पुसण्या घेऊन लोक गेले !
नाकात जंत होते कोरून लोक गेले !!

मज एकट्यास उरल्या माबोतल्या जमीनी....
माझे शहर पुलांचे चोरून लोक गेले!

खोड्या कुणी कुणाच्या केल्या रडत कळेना....
तक्रार कालची का सांगून लोक गेले!

माझ्या कुचाळक्यांची आली रद्दीफ तेव्हा....
गझलेवरीच माझ्या नाचून लोक गेले!

मिसरे न ज्यात जमले ऐसे सडून होते.....
माझ्या अलामतीला सोडून लोक गेले!

तो एक शिमगोत्सव चालू कधीच झाला....
टोलावले तुम्हाला टाळून लोक गेले!

माझ्या अनेक नकला आहेत नेटवर ज्या....

.
(चाल: आज चांदणे उन्हांत हसले तुझ्यामुळे-)

आज पाहुणे घरात घुसले, तुझ्यामुळे
नात्यातून बघ अंतर पडले, तुझ्यामुळे ...

घाव अंतरी बसतच होते
घर खरोखर सुखात होते
खर्चातून हैराण जाहले, तुझ्यामुळे ...

उसनवारीचे द्रव्य जमविले
व्याजच होते भारी कसले
द्र्व्यास्तव ते सर्व भांडले, तुझ्यामुळे ...

उगाच माझी होती दैना
खाली पाकिट मार्ग सुचेना
वादातून दाताड विचकले, तुझ्यामुळे ...

सदनि या जरी होती शांती
पाहुणे परंतु येता बोंब ती
आज शंख तरि मीच ठोकले, तुझ्यामुळे ...

( चाल: पाऊले चालती पंढरीची वाट -)

लाटणे सोबती सोडीना ती पाठ
मनी संसाराची सोडावी का वाट ... | धृ |

भांडूनिया सारी चाळ ओरड्याने
जमता रिकाम्या घरी शुकशुकाट ... लाटणे

खाष्ट दुष्ट सारे नातेवाईक ते
साधुनिया संधी, न बसती मुकाट ... लाटणे

चुकविता प्रहार मी लाटण्याचा
कसा त्या बयेचा वाढे थयथयाट ... लाटणे

मनी खंत धरता नसे तडजोड
झेला भांडीफेक एका पाठोपाठ ... लाटणे

.

.

"" मतदानाच्या यादीमधुनी गायब राजा राणी -""

(चाल- भातुकलीच्या खेळामधली राजा आणिक राणी)

मतदानाच्या यादीमधुनी गायब राजा राणी
अर्ध्यावरती नाद सोडला मतदानावर पाणी ...

नवरा वदला "मला ग नाही, नावाची ती आशा
माझ्या नावापुढेच आहे 'मयत' खुणेची रेषा "
का भार्येच्या डोळा तेव्हा भरून आले पाणी ..... अर्ध्यावरती .....

भार्या वदली बघत एकएक यादीमधला फोटो
"उद्या पहाते दुसऱ्या आपुल्या प्रभागात मी फोटो "
पण नवऱ्याला नव्हती खात्री दूर बसे जाऊनी .......अर्ध्यावरती....

तिला विचारी नवरा- 'का हे नाव असे खोडावे ?
आयोगाने पुसण्याआधी आम्हास का न पुसावे !'

वरटीप - कुणाच्याही भावना दुखवायचा उद्देश नाही.

लोखंडी खाटेवर - विडंबन कविता (गाण्याशी संबंधित सर्व थोर आणि महान मंडळींची आणि रसिकांची माफी मागून… )

चाल - मेंदीच्या पानावर मन अजून झुलते ग
-----------------------------------------------------

लोखंडी खाटेवर अंग निजून दुखतंय ग
सांगा या ढेकणास रक्त शोषून पीडतोय ग।।धृ ।।

सूळसूळतो गोधडीत हाच दुष्ट मेला ग
हुळहुळतो चाव्याने अजून देह सारा ग ।।१।।

अजून तुझे काविळीचे डोळे पिवळे पिवळे ग
अजून तुझ्या देहामध्ये त्राण नाही उरले ग ।।२।।

राजगडला, लोहगडला
मोरोशीच्या भैरवला
साल्हेर, वासोटा, माळशेजला
कुटं कुटं जायाचं ट्रेकिंगला...?

वाटाच वाटा - जाऊ कुटं
थंडीचा काटा - र्‍हाऊ कुटं
उन्हात रापायला, वार्‍यात टाकायला
सोबत चला नं भटकायला
कुटं कुटं जायाचं ट्रेकिंगला?

पायात अ‍ॅक्शन घालून,
पाठीस हॅवर लावून
कातळ चढून, दरीत पाहून
कधी कधी जाऊया रॅपलिंगला
कुटं कुटं जायाचं ट्रेकिंगला...?

कोकण कडा तर आवडीनं
टक्कमक बघूया जोडीनं
सनसेट पाहून, शेकोटी लावून
गुहेत जाऊया झोपायला
कुटं कुटं जायाचं ट्रेकिंगला...?

- नचिकेत जोशी
(पूर्वप्रसिद्धी - 'चक्रम हायकर्स' तर्फे प्रकाशित 'सह्यांकन २०१३' स्मरणिका
आणि

या मूळ रचनेवर रचलेले हे काहीच्या काही विडंबन. मूळ गझलकाराची अजिबात माफी न मागता.
------------------------------------------------------------------------------------------------

बेदरकारपणाला मार थोडी टांग तू
चुकवून लाल पळतोस कसा रे सांग तू

जे राखतात कायदा ते आले इथे
नियम झाकती फ्लेक्स त्यांना सांग तू

नियम पाळणारा तू नाहीस हे मी जाणले
आज कुणाला उडवलेस मजला सांग तू

तो कायदा पाळणार्‍यांस केवळ पावतो
का लावतो आहेस येथे रांग तू

हाकताना गाडी बोलतोस मोबाईलवरी
की झिंगतो आहेस पिऊन भांग तू

उगा काढूनी गाडी कशाला फिरवली

( चाल : नाही खर्चली कवडी दमडी...)

नाही चाखली चव 'लाडू'ची, नाही घेतला ठाव
उगिच घातला घाव, हाताने उगिच घातला घाव |धृ |

कुणी आपटे 'तो' फरशीवर
कुणा वाटते फुटे भिंतीवर
फुटण्याचे ना घेतो इतुके फोडियले तरी नाव .. |१|

'काळ' मम मुखी लाडू घरचा
जबडा न कळा सहतो वरचा
हात दुखोनी तुटेल भीती दाताचा न टिकाव .. |२|

जितुके लाडू तितुकी नावे
हृदये चिडुनी शिव्यासी द्यावे
मनीं न आवडे पत्नीपुढे मी दीन-अनाथ-'अ'भाव .. |३|
.

कुसुमाग्रजांची माफी मागून, विडंबन सादर करतो आहे "कन्ना"

ओळखलंत का काका मला,
संक्रातीत आला कुणी,
कपडे होते बरबटलेले
खिशात चिल्लर नाणी..

क्षणभर बसला, नंतर उठला
बोलला वरती पाहून,
"पतंग पडली गच्चीत तुमच्या, घेऊ का वरती जाऊन?"

तमाशातल्या पोरीसारखी चार पतंगात नाचली
मांजा पूर्ण जाईल कसा, चरखी मात्र वाचली

पतंग कटली, गच्चीत पडली
मांजाही थोडा गेला..
प्रसाद म्हणून हातामध्ये गुंता तेवढा ठेवला

तुमच्या घरी येऊन काका,
व्यथा माझी सांगतो आहे..
जरा विनंती करतो आहे
पतंग फाटकी मागतो आहे..

चावीकडे हात जाताच, धीर जरा वाटला
पतंग मिळेल आता म्हणून हर्ष मनी दाटला..