या 15 ऑगस्टला भारतीय स्वातंत्र्याची 77 वर्षं पूर्ण होत असतानाच आणखी एका ऐतिहासिक घटनेला 170 वर्षं पूर्ण होत आहेत. ती ऐतिहासिक घटना म्हणजे हावडा रेल्वे स्थानकाची 170 वर्षपूर्ती. कोलकाता ही ब्रिटिश भारताची राजधानी असताना 15 ऑगस्ट 1854 ला हावडा ते हुगळी या 37 किलोमीटर लांबीच्या लोहमार्गावरून पहिली प्रवासी गाडी धावली होती. त्यानंतरच्या काळात हावड्याहून देशाच्या विविध भागांना जोडणारे लोहमार्ग झपाट्यानं उभारले गेले.
शंभर वर्षं झाली असतील. म्हादू गुरवाच्या अडचणीत आज्यानं त्याची मदत केली. त्यानं माळावरली जागा लिहून दिली. गावामागचा डोंगर चढायचा, कातळ पार करायचा. जमीन खडकाळ. पुढे सगळी गुरवांचीच जागा. पण पडीक. पावसाळ्यात गवत वाढायचं, गुरं यायची. इतर वेळी पिवळा जर्द पडलेला आसमंत, कुठे थेंबभर पाणी नाही. माझ्या आठवणीत सळसळणाऱ्या वाऱ्याखेरीज इथे आवाज दुसरा नाही. हां, पल्याडच्या गावात कातळापासून फाडे पाडणारी फॅक्टरी बनली होती पंधरावीस वर्षांखाली. त्याचा सदाचा आवाज. आणि तिथले ट्रक.
चित्रावर आधारीत सुचलेल्या ह्या तीन लघुकथा.
खरंतर आपण सर्वच कधीना कधी कोणता न कोणता मुखवटा चढवत असतो. त्या मुखवट्या आड लपवू पाहणार असतं कधी हळवं, हळुवार तर कधी क्रूर, गडद.. !
मुखवटे
============
दरवर्षी येणारी शाळेची पिकनिक. जिची वर्षभर आतुरतेने वाट बघितली जाते. कारण माहोलच तसा असतो. त्या दिवशी सुद्धा तसाच होता. गप्पा टप्पा धमाल मस्ती करत सारे जण स्विमिंग पूलच्या पाण्यात डुंबत होते. मी मात्र डोक्यावर कसलेसे टेन्शन घेऊन, त्यातून बाहेर पडायला हातात मद्याचा प्याला घेऊन, एकटाच कुठेतरी आपल्याच विश्वात रममाण होतो.
गुगलवर कोणत्यातरी झाडाची माहिती शोधताना मला जागू प्राजक्ताचा निसर्गाच्या गप्पा हा धागा दिसला आणि मला मायबोलीचा शोध लागला.
२०२०, कोव्हिडमुळे लॉकडाऊन चालू होते, हाताशी वेळच वेळ होता . मी मायबोलीवरील सर्व साहित्य वाचू लागले . मोठा खजिनाच सापडला पण मायबोलीची गोडी लागली ती मात्र मायबोलीकरांच्या धमाल प्रतिसादांमुळे. ब्लॅककॅटचे तिखट आणि खोचक प्रतिसाद, मी_अनुचे प्रॅक्टिकल आणि विचारी प्रतिसाद, मानव पृथ्वीकराचे नर्मविनोदी आणि माहितीपूर्ण प्रतिसाद . पूर्वी बोकलतही छान लिहायचे पण आता ते आपले नाव सार्थक करतात.
गेला आठवडा अमेरिका खंडातल्या ३ देशांच्या स्वातंत्र्यदिनाचा… कॅनडाचा जुलै १, अमेरिकेचा जुलै ४ तर व्हेनेझुएलाचा जुलै ५ ! भारतातल्या दिवाळी फटाक्यांची मौज इथे ४ जुलै आणि ३१ डिसेंबरला फिटते. एकावर्षी आम्ही रोडट्रीपहून परत येत होतो आणि दूरवर रस्त्याच्याकडेने वेगवेगळ्या रहिवासी भागातून उडणाऱ्या शोभेच्या दारुकामाचे दर्शन होत होते. काही वर्षं नेमाने हजेरी लावून आम्ही ऑस्टिन डाऊनटाऊनमध्ये रात्रीच्यावेळी आकाशात साजरी होणारी आतिषबाजी पाहायला जायचो. मागच्यावर्षीपासून यामध्ये वेगळा बदल येऊ घातलेला आहे.
काल दैववशात एका इस्पितळात तपासण्यांसाठी जावं लागलं. ज्या विशेषज्ञाकडे आमची भेट होती त्याच्या दारासमोर ही भली मोठी लाईन होती. मग तिथेच उभं राहून मोबाईलचा खुराक चालला होता. कंटाळा आला तरी आमचा नंबर काही येईना. मग मोबाईल मधली मान वर करून आसपासचा अंदाज घेतला. बरीच मानवसदृश मंडळी होती की! समोरच दोन लिफ्टा होत्या...
