साहित्य

काहीतरी तिची ही जादूगरीच आहे
माझ्या मनात इच्छा आता तिचीच आहे

ऐन्यातल्या छबीच्या डोळ्यात पाहिले मी
प्रतिमा उभी तिथे ती घनसावळीच आहे

दो शब्द बोलण्याचे काळीज मागते ती
ही बातमी म्हणे की आहे खरीच आहे

कसला असा अबोला रुसवा कश्यामुळे हा
मी प्राण सोडताहे ती चाललीच आहे

हा कायदाच आहे निष्ठूर जिंदगीचा
ती वागली कशीही म्हण चांगलीच आहे

वेदना

एक होता काळ जेव्हा वेदना कुरवाळली
चोचले मी पुरवले अन् वेदना सोकावली

मुक्त करण्या वेदनेला सजवले काव्यातुनी
मुक्त ना आसक्त झाली मन्मनाला ग्रासुनी

वेदना-मुक्ती कधीही शक्य नाही ताडले
जू तिच्या मानेवरी मी जीवनाचे लादले

इष्ट आपत्तीप्रमाणे वेदनेला मानले
की म्हणू मी वेदनेला दावणीला बांधले

आज माझ्या वेदनेला मीच देतो वेदना
मी तिला बधतोच ना अन् ती मला बाधेच ना

.... उल्हास भिडे (३०-१-२०१३)

गझलेसाठी सर्वात लहान बहर काय असू शकतो याचा विचार करीत असताना सुचलेली गझल...

धड
पड

फळ
वड

सर
गड

नर
नड

पर
जड

हस
रड

कुल
कड

फुल
झड

चुक
दड

सतीश साहेब धन्यवाद... आमची भूक तुम्ही बरोब्बर जाणता...

मुक्या अप्सरेचा मुका गार होता
मिठीच्या तिचा फक्त आधार होता

तिचा भाव घाऊक होता जगाशी
खुळ्या, तूच झाला निराधार होता

तिचे वजन भारी, कसे मी वदावे
तनावर कशाचा, किती भार होता

मुके का कडू, गोड वाट्यास आले
कळेना, तिथे फार अंधार होता

बरे जाहले तूच शरमून गेला....
तुझ्या मागुती चाप बसणार होता

जरी गाठ धरलीस, सुटलीच पण ती....
तसा पाहुनी तुज नमस्कार होता

मुले झोपती टाकुनी नित्य माना
अशा मास्तराचाच सत्कार होता

खुळ्याने तयाला नमस्कार केला
तया वाटले तोच झुंझार होता

कुले चोळता भ्यायले लोक याला

विनायक उजळंबे यांच्या गझलेवरून सुचलेले...

गझलियत वाटुनी बोट खाशी
पेग जाईल जेंव्हा तळाशी

झेप मी घेतली उंच गगनी
काढता जाळ कोणी कुल्याशी

वास सोडीत जातो गझलचा
अत्तराची अपेक्षा जनाशी

झिंगणे हेच आयुष्य बाळा
तेच घडवे सभा अंतराशी

थंड रक्तास पाजून व्हिस्की
जोड नाते तुझे झिंगण्याशी

घोर माझ्या खिशाला कशाला?
आज गुत्त्यातला तू खलाशी

**** हे विडंबन या गझल करणार्‍यावर नाही. मी फक्त कवितांचा आधार घेतो. विडंबन मूळ कवीवर असते असे नाही. गैरसमज करून घेऊ नये. करमणुक म्हणून पहावे.

फारा दिवसांनी घरी परतल्यानंतर
पाहिलीय मी त्याच्या डोळ्यातली चमक
फार काही उजळणारी

आयुष्यात डोकावलं तर दु:ख, विषाद, खंत भरून असेलही,
पण आनंदही कुठे कमी आहे
माणूस भ्रमाच्या बुडबुड्याप्रमाणे तरंगतोही आणि विरतोही

अस्तित्व नावाची चीज विलक्षण आहे
जो तो तिला गाठीला बांधल्याप्रमाणे वावरतो खरे,
पण मानगुटावर बसल्यावर झटकतोही
ती एक अवदसा की तिचा संगही प्रतारतो आणि असंगही

अस्तित्वाचा सदरा मळकट
काढशील तर होइल फसगत

अप्राप्याचे भूत उरावर बसल्याप्रमाणे माणूस नाचत राहतो
अलिखित जमाखर्चाच्या रेघोट्या ओढीत
हेवेदाव्यांच्या तापलेल्या कढईत मन सोडून द्यायला

प्रेम ओतले, आहेर बनला
मागणी मिळेना, केर बनला

ठेवले मनाचे दार उघडे
शब्द येत गेले, शेर बनला

अपयशात कळली फोल नाती
आपलाच पत्ता येर बनला

आसरा दिला दुःखी मनाला
काळजात येता हेर बनला

ऊस वाचण्या तो देह जळला
आणण्यास गोडी पेर बनला

ते महत्व गुणवत्तेस नव्हते
वर्तुळासभोती घेर बनला

"जरी रोज कितीही बोललो तरी मला नाही वाटत आपलं हितगुज कधी संपेल.. मी चंचल, हळवा, हसरा, लाजरा आणि वाटलं तर तितकाच शांत, सुधीर, गंभीर आणि खंबीरही आणि तू अगदी माझीच प्रतीकृती आकाशीचा चंद्र प्रत्यक्षपणे पाहणाऱ्याला तू दिसावस आणि नदीच्या पाण्यातून पाहणाऱ्याला मी दिसावं इतकाच काय तो फरक..

प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला पद्म पुरस्कार मिळालेल्यांची ही संपूर्ण यादी.
http://zeenews.india.com/news/nation/padma-awards-full-list-of-winners_8...

सर्वांचे अभिनंदन !

पुरस्कारांचे निकष काय असतात / असावेत यावर इथे चर्चा करू.