२४जुलै, २०१०.
न्यूजर्सी.

मी आणि रुनी बरोब्बर अकरा वाजून ६ मिनिटांनी स्वातीच्या घरी पोचलो. (डीसी गटगला बाराकर साडे अकराला आले होते)

सकाळी नेहेमीप्रमाणे लवकर उठुन आईची स्वयंपाकघरात खुडबुड सुरु आहे. एवढ्यात बाबांना जाग येते, ते उठुन बसतात. आईची चाहुल लागल्याबरोबर-
"ऐकलं का ?"
"ऐकते आहे. बोला !!"
"बदाम आहेत का घरात ?"
"आहेत. का ?"
"शिरा कर मग"
"बदामाचा शिरा ? आज काय विशेष ?"
"खावासा वाटला म्हणून कर म्हणालो. शिरा काय तुझ्या मांजरी बाळांत झाल्यावरच करावा असे थोडीच आहे."
"हो !! जसं काय तुमच्यासाठी काही करतच नाही."
"म्हणून तर सांगतोय, शिरा कर"

मग आई बदाम भिजत घालते. बदामाचा शिरा फारच जड पडतो म्हणून आई सगळा बदामाचाच शिरा नाही करत. एक वाटी रवा आणि एक वाटी वाटलेले बदाम असं करते.

भाई अब कि बार आब्बा बोल रहे है "मेरेकु नही लगता मै घर वापस आनेवाला है".
डाक्टर म्हणालेत "सुर्यवंशी तुम्ही सेकंड चान्स घेउ नका जरा रिस्क आहे"
वरची दोन्ही वाक्य तुम्ही नुसतीच वाचा फारसं गंभीर वाटणार नाही पण मी ज्या परिस्थितीत ही एकली, आणि पाहीली ते आठवलं के आजही डोळे पाणावतात.नियतीचे फासे कसे कधी तुमच दान फिरवतील आणि आयुष्याच्या शर्यतीत तुम्ही कोठल्या कोठे फेकले जालं हे हे समजायच नाही.त्याही परिस्थीतीत, आशा आणि इच्छा शक्तीचा असाही एक अनुभव आपल्याला खुप काही सांगुन जातो.

आणखी काय कमवायचं आयुष्यात......
अमित(असुदे)ची ही प्रतिक्रिया वाचली आणि याचाच एक सुंदर तितकाच सहजपणे जमिनीवर आणणारा अनुभव लिहावासा वाटला. खरतर आपण (अर्थात मी ही त्यातलाच आहे/किंवा होतो म्हणा फार तर)सगळे रोजच धावत असतो काहीतरी कमवायच्या मागे. एक गोष्ट कमावली कि दुसरी समोर दिसत असते.ही न संपणारी शर्यत एकदिवस पार अड्खळुन पाडायला लावते आणि मग येतो आपण जमिनीवर.
२६ जुलैचाच संदर्भ असणारा हा एक अनुभव.पावसानी त्याचा हिस्सा वाहुन नेला होता आणि मग उरलेल बाकी जनता सावडत होती.

लाख मोलाचे क्षण.
खरच असे लाख मोलाचे क्षण.....
२६ जुलैच्या पावसात असे लाखमोलाचे क्षण नाही तर अनेक तास मे अनुभवलेत. पण सगळ्यात लक्षात राहीली ती केवळ २७ जुलैची संध्याकाळ. मुंबईत पाउस झाला तो २६ ला पण आमच्या कळव्यात मात्र त्याचा फटका बसला २७ ला.
मी आणी संघाचे काही स्वयंसेवक २६ ला रात्रीपासुनच गावात फिरत होतो. स्टेशनजवळच्या तलावाचा बंधारा वाहुन गेला होता.पाणी वस्त्यांवर शिरलेलं. २७ ला सकाळ पर्यंत आम्ही सतत कंबरभर पाण्यात होतो.सकाळी पाउस उघडला.पाण्याचा जोरही कमी झाला होता. आग्नीशनमचे लोक आले. सरकारी मदत पोहोचायला लागली म्हणुन आम्ही जरा विश्रांती घ्यावी म्हणुन घरी गेलो.
रात्रीच्या पावसानी उल्हास नदीचा ड्याम भरला आणि २७ ला सकाळी त्याचे सर्व दरवाजे उघडले गेले होते . ते पाणी फुल फोर्स नी कळवा खाडीत पोहोचतं होत. २६ला रात्रभर बाहेर अडकलेले कळवेकर गावात पोहोचत होते आणि अक्षरश: कपाळाला हात लावुन बसले होते. या पुराच्या पाण्यानी पार घरापर्यंत पाठ सोडली नव्हती.
दुपारी ४ वाजता खाडीतल्या पाण्याचा कहर सांगत माझा मित्र अनुराग घरी आला.मनिषानगर भागातल्या सगळ्या इमारती १ल्या मजल्या पर्यंत बुडाल्या होत्या. धावत तिथे पोहोचलो. गळाभर पाण्यातुन चालत आत पोहोचलो. अक्षरश: बोटीतुन सामान आणि माणसांची ने आण चालली होती. वाटेत कोणी तरी म्हणालं अरे आघारकर कांकांच घर ही १ल्याच मजल्यावर आहे .आणि त्या खाडीच्या थंड पाण्यातही अंगावर काटा उठला. कांकांच वय ७० च्या पुढेच . तस एकदमं जुन खोड. पण माणुस फार मानी आहे. कर्करोगाने शरीर पोखरलेले तरीही ताठ मानेनी वागणारा.
मी, अमित, अनुराग तसेच काकांच्या घराकडे वळलो. खरोखरीच १ल्या मजल्यावर पाणी पोहोचलं होतं. सुदैवानी काकांच्या घरात दिवा दिसला, खालुनच आवाज दिला. काका बाल्कनीत आले. मी म्हट्ल"काका खाली उतरा पाण्याचं काही खरं नाही. आम्ही तिघे आहोत सोडतो तुम्हाला बाहेर मेन रोडला" त्यांचा काही जीवं होइना. म्हणाले "अरे मी वरच थांबतो".आमचा नाइलाज झाला पाण्याचा जोर वाढला होता परत मागे फिरण भाग होतं. चार पावलं माग गेलो तर काकांनी सांगितल "अरे सकाळपासुन खाली गेलो नाहीये, दुपारचा ड्बा ही आणलेला नाही. जरा दुध आणी ब्रेड तरी वर देता आला तर बघ ना". मी म्हणालो "बघतो".
शर्थ होती या माणसाची . १२ तास भुकेलेला हा माणुस स्वत:च अर्ध पाण्यात बुडालेलं घर काही सोडायला तयार नव्ह्ता. आम्ही परत मागे फिरलो. जवळ पासची सगळी दुकान एक तर बंद होती किंवा पाण्याखाली. तसच परत गावात फिरलो.एका ओळखीच्यांकडुन दुकान उघडुन ब्रेड दुध घेतल.काकांच्या घरापर्यंत पोहोचलो. ब्रेड-दुधाची पिशवी मी डोक्यावरच्या रेनकोटाच्या टोपीत बांधली होती. गळाभर पाण्यातुन वाट काढत बिल्डींग पर्यंत पोहोचलो आता खरी कसोटी होती. कारण जिने दिसत नव्हते, अमित आणि अनुरागला सांगितल "तळमजल्याच्या ग्रिलला धरुन रहा मी पाण्यात पडलो तर पटकन बाहेर ओढा रे कारण मला फारसं पोहोता येत नाही". तसाच कांकांना आवाज दिला "बाल्कनीत या, ग्रिल मधुन सामान देतो". ग्रिल, बाल्कनीचा सज्जा, असं करत वर पोहोचलो आणी एकदाचं ते सामान त्यांच्या हातात दिलं. काकांनी ते बाजुच्या कट्ट्यावर ठेवलं आणि त्या ग्रिल मधुन चार बोट माझ्या अर्ध्या ओल्या कपाळ्पट्टीवर ठेवली म्हणाले "अन्नदाता सुखी भव!!" ते एकलं आणि माझ्या डोळ्यातं टचकन पाणी आलं. पाणी ,घामानी रग लागुन हात सुटला आणी मी पाण्यात पडलो ते डोळ्यातले अश्रु खाडीच्या पाण्यापेक्षाही खारट जाणवले. पण कानात साठवलेलें ते ३ शब्द मात्र लाख मोलाचे होते.

लाख मोलाचे क्षण.
खरच असे लाख मोलाचे क्षण.....
२६ जुलैच्या पावसात असे लाखमोलाचे क्षण नाही तर अनेक तास मे अनुभवलेत. पण सगळ्यात लक्षात राहीली ती केवळ २७ जुलैची संध्याकाळ. मुंबईत पाउस झाला तो २६ ला पण आमच्या कळव्यात मात्र त्याचा फटका बसला २७ ला.
मी आणी संघाचे काही स्वयंसेवक २६ ला रात्रीपासुनच गावात फिरत होतो. स्टेशनजवळच्या तलावाचा बंधारा वाहुन गेला होता.पाणी वस्त्यांवर शिरलेलं. २७ ला सकाळ पर्यंत आम्ही सतत कंबरभर पाण्यात होतो.सकाळी पाउस उघडला.पाण्याचा जोरही कमी झाला होता. आग्नीशनमचे लोक आले. सरकारी मदत पोहोचायला लागली म्हणुन आम्ही जरा विश्रांती घ्यावी म्हणुन घरी गेलो.
रात्रीच्या पावसानी उल्हास नदीचा ड्याम भरला आणि २७ ला सकाळी त्याचे सर्व दरवाजे उघडले गेले होते . ते पाणी फुल फोर्स नी कळवा खाडीत पोहोचतं होत. २६ला रात्रभर बाहेर अडकलेले कळवेकर गावात पोहोचत होते आणि अक्षरश: कपाळाला हात लावुन बसले होते. या पुराच्या पाण्यानी पार घरापर्यंत पाठ सोडली नव्हती.
दुपारी ४ वाजता खाडीतल्या पाण्याचा कहर सांगत माझा मित्र अनुराग घरी आला.मनिषानगर भागातल्या सगळ्या इमारती १ल्या मजल्या पर्यंत बुडाल्या होत्या. धावत तिथे पोहोचलो. गळाभर पाण्यातुन चालत आत पोहोचलो. अक्षरश: बोटीतुन सामान आणि माणसांची ने आण चालली होती. वाटेत कोणी तरी म्हणालं अरे आघारकर कांकांच घर ही १ल्याच मजल्यावर आहे .आणि त्या खाडीच्या थंड पाण्यातही अंगावर काटा उठला. कांकांच वय ७० च्या पुढेच . तस एकदमं जुन खोड. पण माणुस फार मानी आहे. कर्करोगाने शरीर पोखरलेले तरीही ताठ मानेनी वागणारा.
मी, अमित, अनुराग तसेच काकांच्या घराकडे वळलो. खरोखरीच १ल्या मजल्यावर पाणी पोहोचलं होतं. सुदैवानी काकांच्या घरात दिवा दिसला, खालुनच आवाज दिला. काका बाल्कनीत आले. मी म्हट्ल"काका खाली उतरा पाण्याचं काही खरं नाही. आम्ही तिघे आहोत सोडतो तुम्हाला बाहेर मेन रोडला" त्यांचा काही जीवं होइना. म्हणाले "अरे मी वरच थांबतो".आमचा नाइलाज झाला पाण्याचा जोर वाढला होता परत मागे फिरण भाग होतं. चार पावलं माग गेलो तर काकांनी सांगितल "अरे सकाळपासुन खाली गेलो नाहीये, दुपारचा ड्बा ही आणलेला नाही. जरा दुध आणी ब्रेड तरी वर देता आला तर बघ ना". मी म्हणालो "बघतो".
शर्थ होती या माणसाची . १२ तास भुकेलेला हा माणुस स्वत:च अर्ध पाण्यात बुडालेलं घर काही सोडायला तयार नव्ह्ता. आम्ही परत मागे फिरलो. जवळ पासची सगळी दुकान एक तर बंद होती किंवा पाण्याखाली. तसच परत गावात फिरलो.एका ओळखीच्यांकडुन दुकान उघडुन ब्रेड दुध घेतल.काकांच्या घरापर्यंत पोहोचलो. ब्रेड-दुधाची पिशवी मी डोक्यावरच्या रेनकोटाच्या टोपीत बांधली होती. गळाभर पाण्यातुन वाट काढत बिल्डींग पर्यंत पोहोचलो आता खरी कसोटी होती. कारण जिने दिसत नव्हते, अमित आणि अनुरागला सांगितल "तळमजल्याच्या ग्रिलला धरुन रहा मी पाण्यात पडलो तर पटकन बाहेर ओढा रे कारण मला फारसं पोहोता येत नाही". तसाच कांकांना आवाज दिला "बाल्कनीत या, ग्रिल मधुन सामान देतो". ग्रिल, बाल्कनीचा सज्जा, असं करत वर पोहोचलो आणी एकदाचं ते सामान त्यांच्या हातात दिलं. काकांनी ते बाजुच्या कट्ट्यावर ठेवलं आणि त्या ग्रिल मधुन चार बोट माझ्या अर्ध्या ओल्या कपाळ्पट्टीवर ठेवली म्हणाले "अन्नदाता सुखी भव!!" ते एकलं आणि माझ्या डोळ्यातं टचकन पाणी आलं. पाणी ,घामानी रग लागुन हात सुटला आणी मी पाण्यात पडलो ते डोळ्यातले अश्रु खाडीच्या पाण्यापेक्षाही खारट जाणवले. पण कानात साठवलेलें ते ३ शब्द मात्र लाख मोलाचे होते.

हिरवट रंगाभोवती छोटासा पिवळसर पटटा, त्याला तपकिरी रंगाची किनार. मधे लाल चुटुक, त्यावर जांभळे टिपके, आणि वरच्या बाजुला हिरवा गार.

हे वर्णन माझ्या एखाद्या रंगीबेरंगी ओढणीचे किंवा साडीचे नसुन माझ्या घरी कुंडीत वाढलेल्या एका अननसाचे आहे.

आवडत्या फळांपैकी एक असलेला अननस आमच्या भागातही मिळत असल्याने दिसतो कसा, लागतो कसा हे जरी माहीती असले तरी, पैदास त्या भागात होत नसल्याने, त्याचे 'झाड' कसे असते, तो येतो कसा, एकुण प्रक्रिया काय असते, हे बघण्याचा कधीच योग आला नव्हता, किंवा तशी उत्सुकता पण कधी वाटली नाही.

दुबई-शारजाह गटग

"कविता येत्ये, बाहेर काढ तिला" मैत्रिणीने फर्मान सोडलं.
मला कविता होतेय आणि मलाच माहीत नाही हे कसं काय घडलं बुवा आणि हिला कुठून समजलं हे?
खरंतर खूप खूप दिवस वाट बघत होते काहीतरी बरं लिहिलं जाईल हातून याची पण 'क्रिएटिव्हिटीच्या भुताला' शिव्या घालण्यापलिकडे काही घडत नव्हतं...
मग मैत्रिणीने कोडंच घातलं...
"परवापासून बघत्ये; नुस्त्याच ओळी ओळी....
कधी पूर्ण होणार कवितेची रांगोळी?"

नमस्कार मित्रांनो आणि मैत्रिनींनो, मी २१ किलोमीटरची अर्ध-मॅरेथॉन पुर्ण केली. मला माझा अनुभव.... माझ्या भावना इथे शब्दबद्ध करायची ईच्छा होत आहे अगदी स्वच्छंदीपणे...
---------------------------------------------------------------------------------