अरेबिक भाषेत प आणि ब चा गोंधळ आहे (माझ्या माहितीप्रमाणे तो तामिळ
लिपीत पण आहे) म्हणजे अरेबिक भाषेत प हे अक्षरच नाही. प च्या जागी ब
वापरतात (पार्किंगचे होते बार्किंग आणि पेप्सी चे होते बेब्सी ) तसाच चिनी
लिपित पण हा गोंधळ आहे कि का न कळे. कारण हि भाजी पाक चोई आणि
बाक चोई या दोन्ही नावाने ओळखली जाते. शिवाय चायनीज कॅबेज, असे
सबगोलंकार नावही आहेच.

भाजीचा आकार कमंडलू सारखा. पानांचा आकार चमच्यासारखा, (म्हणून याला
घोड्याचे कान, घोड्याचे शेपूट, अशी पण नावे आहेत.) हि अगदी कोवळी म्हणजे

पूर्वी अनेक वेगळ्या शब्दांच्या मागे चिनी हा शब्द जोडला, कि त्यापुढे स्पष्टिकरण
द्यावे लागत नसे. उदा, जमिनीलगत पसरत जाणार्‍या एका राणी रंगाच्या फ़ूलाला,
चीनी गुलाब म्हणत असेन. चिनी वैद्यक, चिनी दंतवैद्य, चिनीमातीच्या बरण्या, चायना
सिल्क, असे बरेच काही.त्यांचे वेगळेपण या "चिनी" शब्दातून दिसत असे.

आता तर दुनियाभरचे बाजार, चिनी वस्तूंनी खचाखच भरलेले दिसतात.
तसाच हा एक प्रकार म्हणजे चिनी कोबी किंवा चायनीज कॅबेज. दिसायला देखणी असणारी

आपल्याकडे काकडीचे अनेक प्रकार आहेत. मुंबईची पांढरी, मावळ प्रांतातली मावळ काकडी, कोल्हापूरकडची वाळूक, कोकणातली तवसे, शिवाय दाक्षिणात्यांची सांबार काकडी.
पण वरच्या फोटोत दिसतेय ती झुकिनी किंवा कुर्जे वेगळी. हिचे वेगळेपण देठात कळते. देठ भोपळ्यासारखा, काकडीसारखा नाही.

पिवळी आणि हिरवी असे हिचे दोन मुख्य प्रकार. वरच्या फोटोत दिसतोय तसा वेलही, काकडीपेक्षा भोपळ्याच्या वेलाशी नाते सांगणारा.

रुपडं तर थेट लाल भोपळ्याचे नाही का ? पण आकार आटोक्यातला. लाल भोपळ्याचा आकार आणि
त्याचे आतून पोकळ असणे, यामुळे तो चेष्टेचा विषय झाला आहे. कद्दूभरके अक्कल, वगैरे शब्द्प्रयोग त्यातूनच आले.
लाल भोपळा अनेक लहान मूलांना आवडत नाही. पण अनेक थोर लोकांची आवडती भाजी आहे ही. आशा भोसलेंनी लिहिलेल्या एका पाककृतीने केलेली भाजी तर मस्तच होते. साने गुरुजींनी पण ती भाजी आवडत असल्याचे लिहून ठेवले आहे.

पश्चिम आणि पूर्व आफ्रिकेतील, बहुसंख्य लोकांच्या पोटाचा आधार म्हणजे हा कसावा. याचा उगम ब्राझिलमधला, त्यामूळे दक्षिण अमेरिकेतील देश, पण याचे सेवन करतात. आणि आग्नेय आशियातलेही.
कसावा म्हणजे झाडाचे मूळ, वरच्या फोटोत दिसणारे मूळ ३ फूट लांब असू शकते. वरचे खडबडीत साल सहज सोलता येते, आत पिवळसर किंवा पांढराशुभ्र गर असतो.

या वरच्या फ़ोटोतल्या डिझायनर क्रिस्प्स दिसताहेत ना, त्या अगदी नैसर्गिक आहेत. यात कुठलाही रंग
टाकलेला नाही. तशी गरजही नसते, त्या आहेत अरारुटच्या आणि निसर्गात: अरारुट अशीच नक्षी लेउन येते.

अरारुट ची (खरे तर स्पेलिंगवरुन अ‍ॅरोरुट असा शब्द असायला पाहिजे, पण आपल्याकडे अरारुट हाच शब्द रुढ आहे, म्हणून तोच वापरतोय.) भारतात पण नक्कीच लागवड होत असणार, कारण आपल्याकडे अरारुट पावडर पूर्वीपासून वापरात आहे.

आज एका अनोख्या भाजीची ओळख करुन घेऊया. या भाजीची पाने विषारी असतात. अगदी मृत्यूस कारणीभूत व्हावी इतकी. म्हणून हिचे फ़क्त देठच वापरतात. देठात पण हे विष असतेच, पण त्याची मात्रा अत्यल्प असल्याने, त्याने काहि अपाय होत नाही.

मूळात ही भाजी आहे का फ़ळ आहे, (खरे तर देठ आहे) हा वाद अगदी अमेरिकेतल्या न्यायालयात गेला होता.आणि कोर्टाने निवाडा दिला, कि हे फ़ळ आहे. या भाजीचे नाव आहे र्‍हुबार्ब.
(उच्चारायला थोडा कठिण शब्द आहे हा, याच शब्दाचा अर्थ, नाटकातील कलाकारांनी, नाटक चालू असताना स्टेजवर केलेली कूजबूज असाही आहे.)

आर्टीचोक भाज्यांमधली एक देखणी कलाकृति. मूठभर आकारापासून ते अगदी ओंजळभर आकारापर्यंत
आर्टीचोक मिळतात.जरी ते फ़ळासारखे दिसत असले तरी आर्टीचोक म्हणजे झाडाची कळी (कळा म्हणा
हवा तर.) याचे निळेजांभळे फ़ूलही देखणे असते, पण अंगापे़क्षा बोंगा मोठा, असा याचा पुष्पकोष फ़ूलापेक्षा
मोठा असतो आणि तो पुष्पकोषच खाल्ला जातो. वरच्या फोटोत उमललेले फूल आहे, भाजी म्हणून खाताना, आर्टिचोक उमलण्याआधीच खुडावे लागते.

इथेही आणखी एक मेख आहे. या सगळ्या आर्टीचोक मधे खाण्याजोगा भाग फ़ारच थोडा असतो.या मोठ्या