काव्यलेखन

व्यक्त थोडेसे तरी अव्यक्त थोडे राहते..
दु:ख प्रत्येकास असते कोणते ना कोणते!

वर्ष, महिने, तारखा येतात अन जातातही...
काय कोणावाचुनी येथे कुणाचे आडते ?

हे धमाके, खून-दंगे, जाळ-पोळी रोजच्या...
आज स्वातंत्र्यातही भीती उद्याची ग्रासते

'पूर्ण नव्हते व्हायचे तर का मनी डोकावती?'
भूतकाळातील स्वप्नांना जरा खडसावते

ऊन, वारा, पावसाची ना तमा काही हिला...
बारमाही चंचला मदमस्त फांदी डोलते

( देवपूरकर सरांच्या मिस-याने प्रभावित होऊन गझलेतील पहिला प्रयत्न,
कृपया जाणकारांनी मार्गदर्शन करावॅ.)

तुझे बरोबरच होते सारे...
मीच धरला होता हट्ट!
निसटुन गेले मन कधीतरी...
धरले होते जरी घट्ट...

तू म्हणाला होतास, "इतके रंग नको पसरवु.."
माझ्याच पोटी फुलपाखरे होती सतत!
उगाच पाहिले दिवसा तारे...तुझे बरोबरच होते सारे...

काचेचा तुकडा दिला होतास तू मला,
मीच जपलं त्याला उराशी, रत्न म्हणुन
त्याच टोकाने रक्ताळले मन बिचारे...तुझे बरोबरच होते सारे...

तू म्हणाला होतास,"इतका जीव नको लावुस, त्रास होईल!"
मी मारे म्हणाले," त्रास नसला तर ते प्रेम कसले?"
खरंच वेडी होते ना रे? तुझे बरोबरच होते सारे...

तुला आठवणींची अडचण होत होती...
मला मन आवरताना अजुनही त्या हाती लागतात.

मना मनात आहे धुके दाटलेले
ओठांत एक गाणे मुके गोठलेले.

कळपामध्ये जे ही मला भेटलेले
न्हवते कुणीच वेडे, वेड घेतलेले.

दिसतात जरी हे.. चेहरे हसलेले
प्रत्यकाच्या उरात युध्द पेटलेले.

आसक्तते पोटी.. प्रेम बाटलेले
चंदा पायी एका सुर्य झाकलेले.

विश्वासाने सांग सत्य भेटलेले
अविश्वासाचे का मेघ दाटलेले?

दिसवयास सारे वरून नटलेले
हिरवे झाड परी आतून वटलेले.

गझल
चालण्याची हौस होती, चालणे नशिबात आले!
लाभाला नाही किनारा, वाहणे नशिबात आले!!

एवढे पायात काटे घेवुनी मी जन्मलो की;
चालणेही शक्य नव्हते, धावणे नशिबात आले!

ताठ मानेने जगावे वाटले मजही परंतू....
जिंदगी बोजड अशी की, वाकणे नशिबात आले!

काय डोळेझाक केली! काय नमते घेतले मी!
बंद डोळ्यांनी जगाला पाहणे नशिबात आले!!

वेळ ऎकाया कुणाला? आपल्या नादात जो तो!
बंद ओठांनी जगाशी बोलणे नशिबात आले!!

दार, खिडक्या, छप्पराची वानवा होती घराला;
या अशा घरट्यात सुद्धा राहणे नशिबात आले!

जन्म गेला एकट्याने एक घरटे बांधताना!
शेवटी उध्वस्त घरटे पाहणे नशिबात आले!

दिवसाला मिळे समाधी
संध्येच्या काजळडोही
दरवळतो उदास वारा
कानाशी गुणगुणतोही

डोळ्यांना येते धुंदी
पण डोळा लागत नाही
वेळेचे विचारचक्र
पळभरही थांबत नाही

नजरेस सोडतो माझ्या
डोळ्यातुन मुक्त जरासे
ओघळता अश्रू देतो
सुटकेचे श्रांत उसासे

मग दूर टेकडीवरती
धूसर नजरेला दिसते
एका वृक्षाला कुठली
सोबतही उरली नसते

"मी एक एकटा नाही"
दु:खात दिलासा मिळतो
गोंजारुन मीच स्वत:ला
ओल्या डोळ्यांनी हसतो

ती संध्या हलकी हलकी
उतरून मनाच्या काठी
दृष्टांत आगळा देते
सुटती गुंत्याच्या गाठी

झेलाया वादळवारे
कमजोर कुणीही नसतो
अपुल्या शक्तीचा साठा
अपुल्याच मनाशी असतो

आताशा संध्याकाळी

दार कलते झुलते

दार कलते झुलते झाड सळसळे बाहेर
येती कुठूनसे सूर आणि आठवे माहेर..

असे कोवळाले सूर यावी मैत्रिणींची सय
बाळदेशीची झुळूक यावी विसरावे वय

पानजाळीमध्ये ऊन जावी मध्यान्ह कलून
नक्षीदार कवडसे सारे अंगण भरून

उडे वार्‍यात पाचोळा आणि गलबले मन
जोखमीने राखलेले कुणी नेले माझे धन

आर्त संध्यारंगी शोक झगमगले क्षितीज
दु:ख रूपवंत मागे वैभवाचा स्वरसाज

सूर पाण्यातून यावे निळा शृंगार करून
निळ्या चालीने चालावे माझ्या तहानेवरून..

भारती बिर्जे डिग्गीकर

बालपणी कित्येक क्षुल्लक कारणांवरून भांडलो होते..
कधी तुझी खेळणी.. कधी माझी भातुकली..
रिमोट कंट्रोलची खेचा खेची.. टीवी चॅनेल साठी ..
आत्ता ते सारं पोरकट जरी वाटलं तरी..
तेव्हा जीवन मरणाचा प्रश्न होता..

मग एक दिवस ..
ख़री खुरी भातुकली खेळायला सज्ज उभी मी
आंतरपाटा पलिकडच्या विश्वात गेले..
कोणीतरी तुला कान पिळायला बोलावले..
कुठुनसा तू आलास.. डोळे तुझे लाल..
पेटवलेल्या होमाचा धूर- मला वाटले..
सारं जग रडेल.. पण तू नाही ढाळणार अश्रु..
सोडशील नि:श्वास आणि हसशील मनात..
म्हटलं -
आता बस घेऊन रिमोट- चोविस तास हातात..
मी निघाले माझ्या घरी ..

रक्षाबंधन... रक्षाबंधन
दोन मनांची अतूट गुंफण !
हिरा भाऊ अन् बहीण अंगठी
अंगठीस हो सुरेख कोंदण !
मदतीस्तव वा संकटातही
धावे बंधू करण्या रक्षण !
भावाचा बहिणीस आधार
द्रौपदीसखा तो नारायण !
दुजाभाव ना मनांत कोठे
दोघांचे ते एकच रिंगण !
रक्षाबंधन ... रक्षाबंधन
दोन जिवांचे अतूट बंधन !

.

दु:ख प्रत्येकास असते कोणते ना कोणते
हास्य क्षणभंगूर असते दु:ख कायम साचते

दूर तू गेलीस हे मी आजही ना मानतो
माझिया श्वासात तूझे रोज पैंजण वाजते

फल धरावे याजसाठी भ्रमर तो बोलावला
पण फुलांची पाकळी मग का उगाचच लाजते

भाग्य सार्‍या मानवांचे मनगटातच साठले
माणसांची व्यर्थ दृष्टी पत्रिकेला वाचते

रेशमाचा गोड धागा प्रेमबंधी बांधला
दु:ख त्याचे त्यास ठावे ते जयाला काचते

प्रेरणा

गझल
दु:ख प्रत्येकास असते कोणते ना कोणते!
त्यातही जो हासतो, त्यालाच जगणे साधते!!

शोक गेलेल्या क्षणांचा, वा उद्याची काळजी;
वर्तमानाला ग्रहण दोन्ही प्रकारे लागते!

लाभली सौंदर्यदृष्टी माणसाचे भाग्य हे!
पाहिले निरखून तर, हे विश्व सुंदर वाटते!!

मार्ग आपोआप मिळतो, फक्त श्रद्धा पाहिजे!
दाट काळोखात सुद्धा, वाट श्रद्धा काढते!!

भंगते धरणी, कधी आभाळ सुद्धा फाटते;
प्रेम हा रेशीम धागा सर्व काही जोडते!

ईश्वरी अस्तिव असते दोन व्यक्तींच्यामधे;
ईश्वरी होता कृपा नाते जिवाचे जन्मते!

-------प्रा.सतीश देवपूरकर
भूशास्त्र व खानिज तेल तंत्रद्न्यान विभाग,