“परवशता पाश दैवे ज्यांच्या गळा लागला” हे नाट्यगीत निव्वळ एक गीत म्हणून न उरता, मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात एका खोल, अस्वस्थ आणि विचारप्रवर्तक अनुभवाच्या रूपात ठामपणे पाय रोवून उभे आहे. ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी, पत्रकार वीर वामनराव जोशी यांनी १९२७ साली लिहिलेल्या रणदुंदुभि या नाटकातील हे नाट्यगीत. त्या काळातील समाजमन, पारतंत्र्याची वेदना आणि मानवी विवशतेची जाणीव, असहाय्यतेची भावना अतिशय तीव्रपणे व्यक्त करणारे, मराठी नाट्यसंगीताच्या इतिहासात मैलाचा दगड ठरलेले हे अजरामर गाणे.
रविवार, ११ मे २०२५ ला कोथरूडच्या यशवंतराव चव्हाण नाट्यमंदिरात सादर झालेला ‘भूमिका’ नाटकाचा प्रयोग शुभारंभाचा होता की पुण्यातला पहिला होता की आणखी काही हे ठाऊक नसले तरी, या प्रयोगाची जाहिरात बघताक्षणी, ‘मना’ने बुद्धीशी मसलत न करता हे अनुभवण्याचा निर्णय परस्पर घेतला होता हे पक्के आठवतेय. चंद्रकांत कुलकर्णी, सचिन खेडेकर, क्षितिज पटवर्धन या प्रलोभनांपेक्षा सगळ्यात मोठे आकर्षण होते नाटकाचा आशय-विषय.
संगीत देवबाभळी - एक दृकश्राव्य अनुभव
पडदा उघडतो तो डाव्याबाजुला दोन खणी घर दिसतं. चूल आहे, चार डबे असतील. फडताळ आहे. त्यावर कटीवर कर आणि विटेवर उभी विठ्ठलाची मूर्ती आहे. नुसती मूर्तीच आहे, त्याला हार फुलं सजावट काही नाही. तिथेच एक पोटुशी बाई लवंडली आहे, आणि गाणं म्हणत्येय. पहाटेची वेळ वाटावी असं अंधार आणि गाण्याची चाल आणि एकुणच रागरंग बघुन - ऐकून वाटतंय.
नाटक हा मराठी माणसाचा आवडीचा विषय. त्यामुळे ५ डायमेन्शन्स संस्थेतर्फे आयोजित लॉस एंजेलिस नाट्यमहोत्सवाबद्दल कळल्यावर त्याला हजेरी लावायची हे आम्ही निश्चित केलं. या नाट्यमहोत्सवामधे 'अधांतर' हे दोन अंकी नाटक, आणि दोन एकांकिका असणार होत्या.
पत्रापत्री
—------
नावाप्रमाणे ही पत्रापत्रीच आहे, म्हणजे माधवराव आणि तात्यासाहेब ह्या दोन साठीतील (अंदाजे) निवृत्त मित्रांनी एकमेकांना लिहिलेली पत्रे आणि त्या पत्रांतून उलगडत गेलेल्या घटना, माणसं, कुटुंब, कुटुंबीय आणि पर्यायाने सामाजिक परिस्थितीचा, सामाजिक मनस्वास्थ्याचा आरसा!
मागील काही दिवसात काही उत्तम (उदा.: 'ठकिशी संवाद - यातील सुव्रत जोशी चा उत्तम कलाभिनय), काही चांगल्या (उदा. : ये जो पब्लिक है) काही वेगळे पण छान (उदा. 'तन्मय इन हार्मोनी') असे विविध कार्यक्रम बघावयास मिळाले.
नमस्कार,
मी एक कॉश्च्युम डिझायनर आहे. गेले काही वर्षे हे काम हळू हळू बंद करत आणले होते पण गेल्या वर्षी एक सुरेख प्रोजेक्ट आले समोरून. एक्झिक्युशनची जबाबदारी न घेता नुसते डिझायनिंग केलेले चालणार होते त्यामुळे आणि पिरियड ड्रामा असल्याने मी हे प्रोजेक्ट घेतले.
मराठी व्यावसायिक रंगभूमीवर ऑगस्ट 2023मध्ये 'चाणक्य' हे नाटक ओपन झाले. तेच हे प्रोजेक्ट. या नाटकाची वेशभूषा मी केलेली आहे.
खूप दिवसांनी का असेना पण मी शेवटी ‘मी वसंतराव’ हा चित्रपट बघितला. थियटेरमधे बघणे झाले नाही पण Jio Cinema वर बघायला सुद्धा उशीरच झाला. उशीरा सिनेमा बघून त्यावर काही लिहिण्यात हा फायदा असतो की बऱ्याच मंडळींनी सिनेमा बघितला असतो त्यामुळे कथानक माहिती असते. अशा वेळेला काही लिहिणे म्हणजे चित्रपट बघितल्यानंतर दोन व्यक्तीनी केलेल्या गप्पा असतात तेंव्हा गप्पाच मारु या. चित्रपट तसाही चरित्रपट आहे त्यामुळे शेवटी काय होणार आहे हे माहिती असतेच फक्त हा प्रवास कसा उलगडत जातो तेच बघण्यात खरी मजा आहे. ती मजा चित्रपट बघितल्यानंतरच कळते, तेंव्हा चित्रपट नक्की बघा आता टिव्हीवर देखील येतोय.
याआधीचा भाग - https://www.maayboli.com/node/83617
(अंमली या कादंबरीच्या पुनर्लेखनाचा हा प्रयत्न, यात मुख्य कथानक तेच असेल, पण बाकी सगळी नावे आणि प्रसंग बदलतील.
या कादंबरीचा भाग आठवड्यातून दोनदा, म्हणजे शनिवारी आणि बुधवारी रात्री ७.३० वाजता प्रसिद्ध होईल.)
द साउंड ऑफ म्युझिक परी क्षणाच्या धाग्यावर एन मॅक चा उल्लेख आहे, त्याची जास्त माहिती देत आहे.
https://nmacc.com/
