aschig यांचे रंगीबेरंगी पान

LAMAL, विषय: देव, १६ Oct. २०१०

काही लोकांकरता देव सखा असतो, काहींकरता मित्र, अनेकांकरता आधार तर इतरांकरता नसतोच. अजुनही प्रकार आहेत पण आपण त्या सर्वात शिरु शकणार नाही. पण देव हा प्रकार या पेक्षा कितितरी क्लिष्ट आहे. लोकांना, आजच्या आणि आधिच्या, या संकल्पनेबद्दल काय वाटायचे, काय वाटते याचा आढावा घ्यायचा प्रयत्न करु या, आणि त्या अनुशंगानी आपल्याला बदलायला हवे का ते पाहुया.

बदमाश टिव्ही ची स्फुटके अधुनमधुन येत असतात. आजही एक असेच स्फोटक आले. त्यात त्यांच्या इतक्यातल्या प्रसिद्धीबद्दलचा एक दुवा होता. ईंडीया करंट्स वरील त्या दुव्यावर त्यांच्यासारख्याच इतर उपक्रमांबद्दलची माहिती होती. अनेकांना आक्षेपार्ह, काहींना त्याज्य तर उरलेल्यांना चलता है वाटेल असा हा प्रकार आहे. संस्कृतीला अधीक पाय फुटुन जास्त ठिकाणी पोचता येईल म्हणुन का होईना मी त्या शेवटच्या प्रकारात मोडतो.

http://www.indiacurrents.com/news/view_article.html?article_id=f0c5d2e0c...

काही महिन्यांपुर्वी कॅलटेक मधील आमच्या संस्कृत गटाने भासाचे कर्णभारम् सादर केले. ईंग्रजी सुपरटायटल्स असलेले या नाटकाचे youtube व्हिडिओ दुवे येथे देत आहे. दोन्ही भाग प्रत्येकी १० मिनिटांचे आहेत. दिग्दर्शन anudon चे होते.

http://www.youtube.com/watch?v=sviHcxuJsmM
http://www.youtube.com/watch?v=l6Drn5F8Dbw

इत्क्यातच ईंग्लंडची वारी झाली. नेहमीप्रमाणे वेगवेगळ्या नाण्यांवर नजर होती. २००८ साली नेहमीपेक्षा हटके डिझाईन्स असलेली काही नाणी काढल्या गेली. १ पाऊंडच्या नाण्यावर रॉयल कोट ऑफ आर्म्सचे शिल्ड आहे, तर त्या पेक्षा कमी किमतीच्या नाण्यांवर तीच आकृती, पण विभागुन दिली आहे (१, २, ५, १०, २०, ५० पेन्स). मला वरील सर्व नाणी मिळाली. किंवा खरेतर मिळाली असे वाटले. घरी येऊन पहातो तर १० पेन्सचे नाणे नव्हतेच

गम्मत म्हणजे तिथे भेटलेल्या अनेकांना ते विभागलेले शिल्ड आहे हे लक्षात देखील आले नव्हते.

६ मेला ऑफिसमध्ये शिरलो आणि खिडकीबाहेर एक हमिंगबर्ड हवेत ईंग्रजी यु आकाराचे सूर मारतांना दिसला. माद्यांना आकर्षित करण्याचे त्यांचे हे तंत्र आहे. ५-६ वेळा त्याने हे केले. तोपर्यंत माझा कॅमेरा सुरु होऊन विडिओ घेणे मी सुरु केले होते. एकदा उच्चतम बिंदुपर्यंत पोचणे आणि खाली मारलेला सुर पकडता आला आणि तो गायब झाला. मी कॅमेरा काही क्षण सुरु ठेवला, नंतरही अधुन-मधुन बाहेर पहात होतो, पण तो काही परत आलेला दिसला नाही.

मी विविध देशातील नाणी व नोटांचा संग्रह करतो हे अनेकांना माहित आहे. त्यामुळे बरेच लोक वेगळे काही दिसले की माझ्यासाठी ठेवतात. इटलीत अन्नुचार्य ज्वालामुखीमुळे आठ दिवस अडकुन पडलेली सिमोना काल पॅसॅडेनाला परतली. येतांना टर्की व ग्रीस खाली असलेल्या एका छोट्या बेटावर पसरलेल्या सायप्रस नामक देशाचे एक दोन युरोचे नाणे (माझ्या वैयक्तिक जालावर नसल्याचे पाहुन) आणले.

आमच्या गुरुवारच्या संस्कृत वर्गामध्ये अष्टाध्यायीची काही सूत्रे एकत्र शिकण्याचा विचार सुरु होता. त्यादृष्टिने योग्य सामग्रीचा शोध आंतरजालावर करत होतो. पाणिनीकृत अष्टाध्यायी हा कोणत्याही व्याकरणावरचा सर्वोत्कृष्ट खजीना आहे याबद्दल दुमत असु नये. इको यणचि (6.1.77) हा त्याचाच एक सुंदर नमुना आहे. इको म्हणजे इक् म्हणजे इ, उ, ऋ, ऌ (माहेश्वर सूत्र 1 व 2) या नंतर जर अच् (म्हणजे स्वर - माहेश्वर सूत्र 1-4) आल्यास त्यांचा यण् (म्हणजे य, व, र, ट - सूत्र 5-6) होतो. उदा. दधि + अत्र = दध्यत्र, मधु + अत्र = मध्वत्र ई.

सध्या या विषयावर २-३ बाफांवर चर्चा सुरु आहे (होती). आज NPR वरील 'wait, wait ...' नामक कार्यक्रमात
'लास्ट सपर' या चीत्राच्या विविध आवृत्यांबद्दल चर्चा सुरु होती. (दा विंचीचे सर्वात प्रसिद्ध आहे, पण ५० का सत्तर लोकांनी असे चित्र बनविले आहे). तर काळाप्रमाणे या चित्रांमधील अन्नाचे प्रमाण वाढत गेले आहे असा निष्कर्श होता. या वरुन एक जण म्हणाला की पहा चित्रातील एक जण म्हणतो आहे (जास्त अन्नाकडे आणि ते खात असलेल्या येशु कडे पाहुन): 'आता जरा मोठा क्रुस लागणार'. उपस्थित सगळे हसले, आणि गाडी इतर विषयांकडे वळली ...

अनेक वर्षांपुर्वी तेंव्हाच्या सायन्स टुडे नामक मासिकात मॉर्फोजेनेटीक फिल्ड्स वरील एक लेख वाचला होता. तो प्रकार म्हणजे वस्तुस्थिती की थोतांड अशी काहीशी विचारणा त्यात केली होती. जेंव्हा केंव्हा कुणीही सायकल चालवायला शिकते तेंव्हा एकप्रकारचे क्षेत्र (field) तयार होते. त्यानंतर जो कुणी सायकल चालवायला शिकेल त्याला त्या आसमंतातील क्षेत्राची मदत होते (त्या 'सिद्धांता'नुसार). त्याचमुळे आजकालच्या मुलांना सायकल शिकणे जास्त सोपे पडते असा दावा होता.

माझा देव या संकल्पनेवर विश्वास नाही. सचिनवर मात्र आहे. हो, सचिन माझ्या देवांपैकी एक आहे. त्याचा स्वभाव, चिकाटी, आत्मविश्वास, व प्रवास करत रहायचा निर्धार यातुन शिकण्यासारखे बरेच आहे. त्याच्या आकडेवारीमधुन एक वेगळाच आनंद मिळतो. त्याचा आणि माझा देश एक असल्याने (निव्वळ योगायोग?) जास्तच गुदगुल्या होतात (किंबहुना त्या एकाच कारणामुळे जास्त छान वाटतं). एकदिवसीय सामन्यातील द्विशतक? त्यामुळे होणारा आनंद तर झालाच, पण त्याचबरोबर तो बाद न झाल्याने त्याची सरासरी अर्ध्या टक्क्याने वाढल्यामुळे जास्तच आनंद झाला. धवांची संख्या तर वाढलीच.