आमटी, कढी, पिठले

सोलाण्यांची आमटी

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक दिड मुठ सोलाणे, १ मोठा कांदा, ७-८ लसणाच्या (मध्यम आकाराच्या) पाकळ्या, इंचभर आल्याचा तुकडा, २ चमचे धण्याची पुड, २-३ चमचे काळा मसाला, २ चमचे तिखट, २ मोठे चमचे खोबर्‍याचा कीस, हळद, मीठ, हिंग, पाव वाटी कोथिंबीर, तेल.

क्रमवार पाककृती: 

वाटण : कांदा उभा चिरुन थेंबभर तेलावर काळा होईपर्यंत तव्यावर /फ्रायपॅनमध्ये भाजून घ्यावा. कांदा चांगला भाजला की त्याच तव्यावर खोबर्‍याचा कीस भाजून घ्यावा. भाजलेला कांदा, खोबरं, आलं-लसूण, कोथिंबीर मिक्सरमधून वाटून घावे.

सोलाणे पण त्याच तव्यावर किंचीतश्या तेलात छान भाजून घ्यावेत. भाजलेले सोलाणे खलबत्त्यात ओबडधोबड वाटून घ्यावे.

कढईमध्ये तेल गरम करून त्यात वाटण तेल सुटेपर्यंत परतून घ्यावे. नंतर त्यात हिंग, हळद आणि इतर मसाल्याचे जिन्नस घालावेत. हा मसाला छान परतला गेला की त्यात ओबडधोबड वाटलेले सोलाणे घालून परतावे. गरजेप्रमाणे पाणी घालून पातळ करावे. चवीप्रमाणे मीठ घालून एक उकळी आणावी.

वाढणी/प्रमाण: 
२-३ जण
अधिक टिपा: 

ही आमटी बाजरीच्या भाकरींबरोबर खायला छान लागते.
अशीच ओल्या वाटाण्यांची, तुरीच्या दाण्यांची पण आमटी करतात.

माहितीचा स्रोत: 
आई

दाल तडका

लागणारा वेळ: 
४० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

अर्धी वाटी तूर + अर्धी वाटी मूग डाळ
एखादी हीरवी मिरची
कोथिंबीर
कडिपत्ता
२ सुक्या लाल मिरच्या
हळद
लाल तिखट
४ पाकळ्या लसूण
२ मध्यम टोमॅटो
हवा असल्यास १ कांदा
जीरं
तेल
मीठ

क्रमवार पाककृती: 

तूर + मूग जरा कमी पाण्यात शिजवून घ्यावी. हळद घालावी वा राहू द्यावी. शिजलेली डाळ घोटू नये.
हीरवी मिरची, कोथिंबीर, टमाटो, घेतला असेल तर कांदा; बारीक चिरून घ्यावा.
सुक्या लाल मिरचीचे तुकडे करावेत.
लसूण सोलून ठेचावा. जरासं आलं सुद्धा किसावं चव आवडत असल्यास...

आता अगदी १ चमचा तेल तापवावं.
त्यात, फक्त २ जिर्‍याचे दाणे घालावेत.
आता क्रमानी हिरवी मीरची, लसूण, आलं घालावं. जरा परतून घ्यावं.
घेतला असेल तर आता कांदा घालून परतावं (जरा ब्राउन होवू द्यावा). शिजतांना हळद घातली नसेल तर ती आता घालावी.
टोमॅटो घालावेत. परतावं. हे सगळं नीट शिजलं की शिजलेली डाळ घालावी. पाणी घालावं. पळीवाढं असू द्यावं. मीठ घालून चांगली उकळी येऊ द्यावी. ही डाळ तयार आहे. ही हवी असल्यास सर्विग बाउलमध्ये काढावी. नाहीतर लगेच वाढायची असेल तर अगदी सिमर वर ठेवावी.

आता तडका करावा-
छोट्या कढईमध्ये ७/८ चमचे तेल तापत ठेवावं. गरम तेलात आता भरपूर जिरं घालावं. जिरं तडतडल्या बरोब्बर लाल मिरच्या घालाव्यात. तिखटपणा जसा हवा असेल तसं लाल तिखट घालावं. फोडणी जरासुद्धा जळता कामा नये!!! हा तडका तयार डाळीवर ओतावा.
दाल तडका तयार आहे. कोथीबीर घालून सजवावं.

वाढणी/प्रमाण: 
हवं तस!
अधिक टिपा: 

अगदी हॉटेल च्या चवीचा होतो पण घरच्या तेलामुळे त्रास होत नाही.
गरम फुलका, जिरा राईस बरोबर छान लागतो. भाताबरोबर खायचा असेल तर जरा पाणी जास्त असू द्यावं.
आज केला होता पण ऑफिस मध्ये आल्याबरोबर लोकांनी फडशा पाडलाय; त्यामुळे फोटो नाही काढता आला... अरेरे

माहितीचा स्रोत: 
एका ढाब्यावरचा आचारी!

नागपुरी वडाभाता बरोबरचा चींचेचा सार!

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

अर्धा कप चींच
लाल तिखट
गुळ (चींचे बरोबरीचा)
तेल, मोहोरी, जीरं, हिंग, लाल मिर्च्या, कढीपत्ता
थोडी चिरलेली कोथिंबीर
मीठ

क्रमवार पाककृती: 

चींच गरम पाण्यात भीजवुन कोळुन घ्या.
गाळुन घेतल्यास उत्तम.
त्यात हवे तेव्हढे पाणी घाला (जवळपास ४ कप)
फोडणी साठी, तेल गरम करा
मोहोरी, जीरं घाला, तडतडल्यावर हिन्ग घाला.
कढीपत्ता, लाल मिर्च्या घालुन तळल्यासरखे करा.
आता त्यात कोळ, गुळ, तिखट, मिठ घाला.
छान उकळी येउ ध्या. ५ मिन. पर्यंत. ( एक जीव झाले पाहीजे)
कोथिंबीर घालुन वडाभाता बरोबर साईड डीश म्हणुन हाणा!!

वाढणी/प्रमाण: 
२ व्यक्तींना पुरेसे
अधिक टिपा: 

गुळाचे प्रमाण अवडीनुसार बदला.. नाही तर पीयुश लागेल हे! :ड
बित्तु च्या मिर्च्यांना घबरणार्यांना धीर येइल. फोडणीतल्या मिर्च्या पचवायला औषध! स्मित

माहितीचा स्रोत: 
आई, नेट साभार!

काकडीचे कोरडे (मस्त आणि सोप्पी पारंपारिक पाककृती)

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

काकडी चा कीस (काकडीची साले काढून मग किसणे) १ कप
बेसन (डाळिचे/ चण्याचे पीठ) २ कप
२ चमचे तेल, फोडणीचे साहित्य, मीठ, पाणी,
कढिपत्ता, कोथिंबीर, हिरव्या मिर्चीचे तुकडे (आवडीनुसार) ५- ६

क्रमवार पाककृती: 

बेसन (डाळिचे/ चण्याचे पीठ) पाण्यात सरबरीत मिक्स करून घ्या.
कढईत २ चमचे तेल घेऊन, मोहरी - हिंग - हळद- मिरची- कढिपत्ता घालून फोडणी करून घ्या, त्यात काकडीचा कीस (रसा सहीत) परतून घ्या. त्यात बेसनाचे मिश्रण घालून मंद आचेवर शिजू द्या, सतत ढवळत रहा. पिठल्यासारखी पळी-वाढी कन्सिस्टन्सी आली की मीठ घालून मिक्स करून घ्या. वर कोथिंबीर पेरा आणि भाकरी बरोबर सर्व करा.
खाताना अर्धा चमचा गोडे तेल घालून घ्या (आवडत असेल आणि चालत असेल तर!)

वाढणी/प्रमाण: 
३-४ जणांसाठी
अधिक टिपा: 

*या पदार्थात सहसा कांदा, लसूण घालत नाहीत. आवडत असल्यास घालायला हरकत नाही.
*काकडीचा आणि हींग- हळद- कढीपत्ता यांचा एकत्रीत स्वाद छान लागतो.
*डाळीचे पीठ आणि भाजणी (थालीपीठाची) समप्रमाणात वापरल्यास एक वेगळीच चव येते.
*मुगाच्या डाळीचे पीठ वापरता येईल.

माहितीचा स्रोत: 
पारंपारीक.

मोदकाची आमटी (फ़ोटोसहीत)

लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

हा एक हौसेखातर करायचा प्रकार आहे. मोदक वळायचा सराव करायचा असेल तर नक्कीच करावा.

अ) सारणासाठी
१) बारीक चिरलेली कोथिंबीर, १ कप
२) बेसन पाव कप
३) एक टेबलस्पून खसखस
४) एक टिस्पून जिरा पावडर
५) सुक्या खोबर्‍याचा किस, पाव कप
६) हिंग व हळद
७) चवीप्रमाणे तिखट, मीठ व साखर

ब) मोदकाच्या पारीसाठी

१) पाऊण कप बेसन
२) पाव कप कणीक
३) थोडी हळद
४) चवीप्रमाणे तिखट, मीठ

क) आमटीसाठी

१) काळा मसाला एक टेबलस्पून
२) चिंचेचा कोळ एक टेबलस्पून
३) गूळ एक टेबलस्पून
४) दाण्याचे कूट एक टेबलस्पून (मी पीनट बटर वापरलेय)
५) चवीप्रमाणे तिखट व मीठ
६) पारीचे पिठ भिजवलेले भांडे धुवून ते पाणी, उरलेले सारण.

सर्व कृतिमधे तेल लागेल तसे.

क्रमवार पाककृती: 

१) सारण आधी करुन घ्या. त्यासाठी तेलाची हिंग हळदीची फोडणी करुन त्यात कोथिंबीर परतून घ्या.
२) मग त्यात खसखस, खोबरे व जिरा पावडर टाका व परतून घ्या.
३) तिखट, मीठ व साखर टाका.
४) बेसन टाकून सारण साधारण कोरडे करुन घ्या.

५) मग पारीसाठी दिलेले सर्व साहित्य एकत्र करुन त्यात तेलाचे मोहन घाला.
६) मग गरम पाणी वापरुन साधारण पुरीला भिजवतो तेवढे घट्टसर मळून घ्या.
७) एव्हाना सारण गार झाले असेल, त्याचे सुपारीपेक्षा बारीक गोळे करा.

८) पारीसाठी भिजवलेल्या पिठाचे लिंबाएवढे गोळे करा व हाताला तेल लावून त्याची मोदकासाठी पारी करा.
(अधिक माहितीसाठी ह्ह किंवा जागूचा बीबी बघा.)
९) या पारीत सारणाची गोळी ठेवा व मुखर्‍या वळा. या मोदकात सारण दाबून भरायचे नाही, कारण शिजल्यावर
सारण फुगते.
१०) मला कल्पना आहे, कि या पिठाचे मोदक वळणे जरा कठीण जाते. समजा नाहीच जमले तर त्याला वांग्याचा
आकार द्या, आधारासाठी कोथिंबीरीचा देठ वापरा.

११) तेलाची जिरे व हिंग घालून फोडणी करा.
१२) त्यात भरपूर पाणी ओता व चांगली उकळी येऊद्या.
१३) त्यात एकेक करुन मोदक किंवा वांगी सोडा.
१४) ती शिजल्यावर पांढरट रंगाची होतात व तरंगू लागतात.(एखादा मोदक फुटला तरी काळजी करु नका.)
१५) ती झार्‍याने काढून घ्या.
१६) आमटीचे बाकीचे सामान त्याच पाण्यात घालून चांगले उकळू द्या.
१७) खायच्या आधी परत त्यात मोदक वा वांगी घालून एक कढ आणा.

हा प्रकार दहीभाताबरोबर छान लागतो. सोबत तळलेली सांडगी मिरची असावी.
खालच्या फोटोत शिजलेले मोदक वेगळे ठेवलेत. सोबत घरगुति आवळ्याचे लोणचे आहे. (रात्री काढल्याने
फोटो नीट आलेला नाही.)

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांसाठी
अधिक टिपा: 

आधी लिहिल्याप्रमाणे हा हौसेचा प्रकार आहे. मोदक वळणे जमले नाही तर, वांगी वळावीत चवीत फरक पडत नाही.
सारण मी माझ्या चवीचे दिलेय. कोथिंबीरीच्या जागी तळला कांदा पण वापरु शकता. तसेच आमटीतही कांदा लसूण
फोडणीला देऊ शकता. पण सारण जास्त तेलकट करु नका. तसे केल्यास मोदक वळता येत नाहीत.
आमटीसाठी ताकाची कढी पण करु शकता पण मोदक वा वांगी आधी अशीच शिजवून घ्या.

माहितीचा स्रोत: 
पारंपारीक पदार्थ आणि सध्या बाजारात उपलब्ध पदार्थ वापरुन केलेला प्रयोग

बुंदीची कढी : राजस्थानी खाद्यप्रकार

लागणारा वेळ: 
४० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

कालच एका संकेतस्थळावर राजस्थानी खाद्यप्रकारांच्या पाककृती दिसल्या. त्यातील ही पाककृती खूपच सोपी आणि छान वाटली. मूळ पाककृतीत घरच्या घरी ताजी बुंदी कशी पाडायची तेही दिले आहे. परंतु मी आयते बुंदीचे पाकिट बाजारातून आणले आणि ही पा कृ करून बघितली. त्यात स्वतःच्या अंदाजानुसार थोडे फेरफारही केले आणि एक स्वादिष्ट प्रकार खायला मिळाला! (असंही मीच म्हणते! डोळा मारा) तर ह्या कृतीसाठी लागणारे घटक पदार्थ :

बुंदी - एक ते दीड वाटी (अंदाजे)
दही - २ कप
बेसन - १ कप
जिरे व मेथी दाणे - प्रत्येकी छोटा अर्धा चमचा
हिंग - २ चिमटी
हिरव्या मिरचीचा ठेचा - आवडीनुसार कमी जास्त करा. मी एक चमचा ठेचा घेतला.
आले - एक इंच, किसून (मूळ कृतीत चिरून म्हटले आहे)
कोथिंबिर - चिरलेली
हळद - पाव ते अर्धा चमचा
लाल तिखट - पाव चमचा
तेल - फोडणीसाठी
मीठ - चवीनुसार
कढीपत्ता

क्रमवार पाककृती: 

१. बेसनाचे पाण्यात कालवून भजीच्या पिठाप्रमाणे मिश्रण तयार करा. गुठळ्या राहता कामा नयेत. दही फेटून घ्या. फेटलेल्या दह्यात हे सरसरीत बेसनाचे पाण्यात भिजवलेले पीठ मिसळा. त्यात ६-७ कप पाणी घालून व्यवस्थित एकजीव करा.

२. कढईत तेल गरम झाल्यावर त्यात जिरे तडतडवा, मेथी दाणे घालून तांबूस रंग येईपर्यंत परतून घ्या. त्यात हिंग, ठेचा, किसलेले आले, हळद घालून जरा परता. नंतर त्यात कढीसाठी तयार केलेले बेसन + दह्याचे मिश्रण घालून गॅस हाय फ्लेमवर ठेवा व ते मिश्रण उकळी येईपर्यंत सतत ढवळत रहा. उकळी आली की आंच मंद करा. त्यात चवीप्रमाणे मीठ व तिखट घाला. (बुंदी जर खारी असेल तर त्या अंदाजाने मीठ घाला.)
आता ह्या कढीला किमान १५ मिनिटे तरी व्यवस्थित शिजू द्या. अधून मधून कढी ढवळत रहा. जर कढी लगेच खाणार नसाल तर त्यानंतर गॅस बंद करा.

३. अगदी खायच्या वेळेला कढी गरम केली की त्यात बुंदी घाला व कढी २-३ मिनिटे शिजू द्या. वरून चिरलेली कोथिंबीर पेरा. कढीला आणखी खमंग करायचे असेल तर वरून तेलाची जिरे, तिखट, कढीपत्ता घालून फोडणी द्या व गरम गरम कढी वाढा.

वाढणी/प्रमाण: 
४ ते ५ माणसांसाठी
अधिक टिपा: 

* ही कढी दाटसरच होते. मला तर आधी चक्क हे बुंदीचे पिठले झाले की कॉय म्हणून शंका आली! हाहा पण त्याची चव घेतल्यावर ती कढीच आहे ही खात्री पटली! फिदीफिदी जर तुम्हाला कढी इतकी दाट नको असेल तर पाण्याचे प्रमाण वाढवा किंवा बेसनाचे प्रमाण कमी करा. पण मूळ कृतीतील कढी घट्टसरच आहे.

* मूळ कृतीत ठेचा न वापरता मिरच्या वापरल्या आहेत. पण मला तो तिखटपणा कमी वाटला, म्हणून मी ठेचा वापरला आहे.

* बुंदी शक्यतो ताजी असावी. पॅकबंद बुंदीचे पाकिट वापरत असल्यास ते नुकतेच उघडलेले असावे. ताज्या बुंदीत ह्या पदार्थाची खुमारी आहे. तसेच बुंदी फार शिजू देऊ नये. खायच्या अगोदर कढीत घालून द्यावी. अन्यथा कढी आळत आळत तिचे खरोखरीचे पिठले होण्यास वेळ लागणार नाही!!! दिवा घ्या

* मूळ कृतीत कढीपत्ता वापरलेला नाही, परंतु माझ्या मराठी मनाला कढीपत्त्याशिवाय कढी म्हणजे अगदी कसेसेच वाटले, त्यामुळे तोही वापरलाच!

*** ही कढी भात/ पोळी/ भाकरी बरोबर खाऊ शकता.

** ह्या कढीचा पंजाबी अवतार म्हणजे फोडणीत जिरे, मेथी दाणे, आले, चिरलेला कांदा, मिरी दाणे, सुक्या लाल मिरच्या घालून परतणे व त्यात दही + बेसन + मीठ + हळद + पाण्याचे मिश्रण घालून उकळणे. वरून आवश्यकते नुसार तिखट घालणे, बुंदी घालून ३-४ मिनिटे शिजवून गॅस बंद करणे. ही कढी तुलनेने पातळ असते. त्यात बेसनाचे प्रमाणही कमी असते. (१ कप दही : १ कप बुंदी : पाव कप बेसन)

माहितीचा स्रोत: 
निशामधुलिकाचे संकेतस्थळ व मूळ कृतीत स्वतः केलेले बदल

अननसाचे सांबारे-पाठारे प्रभु खासियत

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

१) आंबटगोड अशा अननसाचे तूकडे, दोन कप. (अननस ताजाच घ्यायचा आहे, टिनमधला नाही.)
२) साजूक तूप, एक टिस्पून.
३) २/३ लाल किंवा हिरव्या मिरच्या. बारिक चिरुन किंवा वाटून.
४) तांदळाचे पिठ, एक टेबलस्पून
५) नारळाचे जाड दूध. एक ते दिड कप
६) चवीप्रमाणे मीठ व साखर.
७) चिमूटभर हळद

घटकांसाठी आणखी टिपा पहा.

क्रमवार पाककृती: 

१) पातेल्यात साजूक तूप गरम करुन त्यात जिरे टाका.
२) जिरे फ़ूलले कि मिरच्यांचे तूकडे वा वाटण टाका.
३) अगदी चिमूटभर हळद टाका.
४) मग त्यात दोन कप पाणी ओता.
५) अननसाचे तूकडे टाका.
६) झाकण ठेवून अननसाचे तूकडे चांगले शिजू द्या.
७) चवीप्रमाणे मीठ व साखर टाका.
८) तांदळाचे पिठ थोड्या पाण्यात कालवून टाका.
९) चांगली उकळी आली कि नारळाचे दूध टाकून ढवळा.
१०) एखादा कढ आला कि, गॅस बंद करा.
मऊ भाताबरोबर खा, नुसती प्यायलाही छान लागते.

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांसाठी
अधिक टिपा: 

पाठारे प्रभु समाजाची हि खासियत आहे.
त्यांच्याकडे लग्न मुंजीसारख्या शुभप्रसंगी हे करतातच. पण हा पदार्थ हॉटेलमधे मिळत असेल
असे वाटत नाही.

आंबट गोड चवीचे आणि क्रिमी असे हे सांबारे करायला सोपे आहे आणि चवही सुंदर येते.
यासाठी अननस घ्यायचा तो ताजाच घ्यायचा. टिनमधला अननस गोडमिट्ट असतो आणि
त्याला तसा स्वादही नसतो.
बाजारातून अननस आणला कि त्याचा वरचा भाग खुपदा आंबट निघतो. तो भाग या सांबारासाठी
वापरता येतो. (बाजारातून अननस आणला कि तो उलटा, म्हणजे देठ वर आणि पाने खाली
असा ठेवला तर, देठाकडची गोडी, शेंड्याकडे उतरते. म्हणून हॉटेलमधे तो सहसा असाच ठेवलेला
असतो.)
मुंबईत ताज्या अननसाचे तयार तूकडे मिळतात, ते वापरले तरी चालतील. त्याच्या मधल्या
दांड्याचा भाग मात्र आवर्जून काढून टाकायला हवा. आपल्याकडचे जे अननस असतात, त्यांच्या
दांड्याने तोंड चुरचुरते. आफ़्रिकन अननसाच्या बाबतीत मात्र तसे करायची गरज नसते.)

या पदार्थाला लिंबू कलर येईल इतपतच हळद घालायची असते, नाही घातली तरी चालेल.
मिरच्या, हिरव्या आणि लाल अशा दोन्ही घेतल्या तरी चालतील.
या पदार्थाला आंबटगोड चव येणे अपेक्षित आहे. अननस खाताना जरी गोड लागला, तरी
ते शिजवलेले पाणी जरा आंबटच होते. त्यामूळे चव घेऊन साखर टाकायची. मीठ मात्र
जरा कमीच घालायचे असते.

पाठारे प्रभु समाजात नारळाच्या दुधाचा (आपशिरें) सढळ हस्ते वापर होतो. या पदार्थातही
ते हवेच. तयार कोकोनट क्रीमही वापरता येईल. पण ते घातल्यावर उकळायचे मात्र नाही.
एकदा करुन बघाच.
हळद टाळली, आणि वरीच्या तांदळाचे पिठ वापरले तर हा प्रकार उपवासालाही चालेल. वरीच्या
भातासोबत खाता येईल.

कैरी चे सार

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक मध्यम आकारची कैरी
एक वाटी किसलेले खोबरे
चार मिरच्या, थोडस आल, लसुन
जिरे हिंग कडीपतत्ता

क्रमवार पाककृती: 

एक मध्यम आकारची कैरी एक वाटी किसलेले खोबरे चार मिरच्या, थोडस आल, मिस्कर मध्ये एकत्र वाटाव
हे वाटण थोडे पातळ करावे जितके पातळ हवे तेवढे पणी टाकावे

नंतर फोडनी साठी एका पातेल्यात तेल घेवुन जिरे हिंग कडीपत्याची फोडनि द्यावी. नंतर वरील वाटण गस मंद करुन त्यात टाकावे. व मीठ चवी नुसार टाकावे आनि हळु हळु हलवावे. ते फुटु देत कामा नये किंवा उकळि येता कामा नये

नंतर वरती कोथीबिर टाकुन गरम गरम वाढावी. ह्या बरोबर एकाधी तिखट भाजी असेल तर ते तुम्हाला नक्कीच आवडेल

वाढणी/प्रमाण: 
२ जण

वालाचे बिरडे, (ओल्या मिरचीचे) - फोटोसहीत

लागणारा वेळ: 
३ दिवस
लागणारे जिन्नस: 

१) कडवे वाल २ वाट्या
२) ३/४ हिरव्या मिरच्या, इंचभर आले, चार पाच लसूण पाकळ्या बारिक वाटून.
३) एक टिस्पून जिरा पावडर
४) नारळाचे जाड दूध, दोन वाट्या
५) कोथींबीर, हिंग, हळद, तेल, मीठ, गूळ, व चिंचेचा कोळ-- सगळे चवीप्रमाणे

क्रमवार पाककृती: 

१) वाल स्वच्छ धूवून पाण्यात भिजत घाला. तरंगणारे दाणे काढून टाका.
२) १२ तासांनी सगळे पाणी काढून टाका. एकदोनदा पाण्याने धुवा आणि पाणी निथळा.
३) अंधार्‍या जागी वाल झाकून ठेवा. दर बारा तासांनी पाणी घालून निथळून टाका. (असे वारंवार पाणी बदलले कि घाणेरडा वास येत नाही.)
४) हवामानाच्या फरकाने मोड यायला २/३ दिवस लागतात.

५) वरच्या फोटोतल्यासारखे चांगले मोड आले कि त्यात भरपूर कोमट पाणी ओता
६) मग वाल सोलायला घ्या. हा प्रकार म्हंटला तर कंटाळवाणा आणि म्हंटला तर टाईमपास आहे. घरातल्या सगळ्यांना कामाला लावा. न भिजलेले वाल काढून टाका. (त्यांना कूचर म्हणतात. पुर्वी असे वाल मुद्दाम घराच्या अंगणाच्या आजूबाजूला फेकत असत. पहिल्या पावसाळ्यात ते रुजले कि त्याच्या रोपांची भाजी करत.)

७) सोललेले वाल असे दिसतील. यानाच बिरड्या किंवा डाळिंब्या म्हणतात.

८) भरपूर पाण्यात हळद आणि हिंग टाकून त्यात या बिरड्या शिजत टेवा.
९) शिजल्या कि त्यात वाटण आणि बाकिचे साहित्य टाका.
१०) चांगले उकळले कि नारळाचे दूध टाका.
११) मग एक कढ आला कि वरुन हिंग जिर्‍याची फोडणी द्या.

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांसाठी
अधिक टिपा: 

मसाल्याचे बिरडे करतातच पण ओल्या मिरचीच्या बिरड्याला पण छान चव येते. मऊ भाताबरोबर चांगले लागते. नूसतेही खाता येते. वरून हवे तर ओले खोबरे घ्या.

बिरड्या शिजवताना काळजी घ्या. बिरड्या मोडता कामा नयेत.

मी हा प्रकार करताना शॉर्टकट्स वापरले आहे. आले, लसूण, जिरे या सगळ्यांच्याच पावडरी वापरल्या आहेत. तयार कोकोनट क्रीम वापरले आहे. पण वाल भिजत घालून त्याला मोड आणून ते सोलण्याला मात्र पर्याय नाही. (वालाच्या डाळीला ती चव येत नाही.)

माहितीचा स्रोत: 
पारंपारीक पदार्थ !

अमृतसरी छोले

लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

एक वाटी काबुली चणे, २ मध्यम आकाराचे कांदे, एक मोठा टॉमेटो, एक इंच आल्याचा तुकडा, २-३ हिरव्या मिरच्या, कोथिंबीर, १ चमचा गरम मसाला, १ चमचा जीरेपुड, २ चमचे छोले मसाला, एक चमचा आमचुर पावडर, हळद, मीठ

क्रमवार पाककृती: 

काबुली चणे रात्रभर भिजवत ठेवावेत. सकाळी साधारण: १५-२० मिनीट कुकरमध्ये मीठ घालून कमी पाण्यात शिजवून घ्यावेत.

एका भांड्यात बारीक चिरलेला कांदा, टॉमेटो, हिरव्या मिरच्या आणि आलं काढावं. त्यात हे शिजलेले चणे अर्धवट मॅश करून घालावेत. आता बाकीचे सगळे मसाले कपभर पाण्यात मिक्स करून छोल्यांमध्ये घालावे. गरज असेल तर थोडं मीठ घालावं. गॅसवर ठेवून कमी आचेवर १५-२० मिनीट किंवा त्यापेक्षा जास्तही शिजू द्यावे.

मधून अधून हलवत रहावं. पाणी आटल्यास वरून अजून थोडं पाणी घालता येईल. याची कन्सिसटंसी पावभाजीच्या भाजीसारखी असते. जितका जास्तवेळ गॅसवर हे शिजेल तितकी छान चव येते. वरून कोथिंबीर घालायची. हवं असल्यास कच्चा कांदा उभा चिरून वर घालता येईल.

वाढणी/प्रमाण: 
४ जण
अधिक टिपा: 

हे असे छोले इथे कुलच्यांबरोबर खायला मिळतात. बॉन या कंपनीचे रेडीमेड कुलचे बेकरी सेक्शनमध्ये मिळतात. (मला औरंगाबादला पण मिळाले होते. ) तव्यावर बटर लावून हे कुलचे गरम करायचे आणि त्याबरोबर हे छोले खायचे. सोबत मिठी किंवा नमकीन लस्सी आणि किसलेल्या मुळ्याची कोशिंबीर.

हे छोले करताना तेल अजिबात घालायचे नाही. याची चव हे जसंजसे शिजत जातात तसतशी वाढत जाते. बाहेर हे चोले ज्या भांड्यात बनवतात ते पुर्णवेळ गॅसवर असते.

मसाल्याचं प्रमाण चव घेवून कमी जास्त करता येतं. स्मित

मसाला मिक्स करून शिजवताना गॅसऐवजी मायक्रोवेव्हमध्ये शिजवले तर १०-१५ मिनीटं लागतात.

माहितीचा स्रोत: 
जाऊ