पारंपारीक मराठी

तिळाची मलई बर्फी

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

तीळ+शेंगदाण्याची पावडर - अर्धा कप
कन्डेन्स्ड मिल्क - अर्धा कप
दूध - अर्धा कप
मिल्क पावडर - दोन चमचे शीगोशीग भरून
जायफळ पावडर किंवा वेलची पावडर किंवा केशर किंवा केशर वेलची सिरप - स्वादासाठी - आपल्या आवडीनुसार
सजावटीसाठी - पांढरे तीळ किंवा सुकामेवा - आपल्या आवडीनुसार

क्रमवार पाककृती: 

तीळ आणि शेंगदाणे खमंग भाजून थंड झाल्यावर मिक्सरमधून काळजीपूर्वक हळूहळू फिरवत अगदी बारीक कूट - पावडर - करून घ्या.
सगळे जिन्नस मायक्रोवेवप्रूफ भांड्यात एकत्र करून व्यवस्थित मिसळून घ्या. गुठळ्या राहू देऊ नका.
मायक्रो मोडवर हाय पावरला तीन (एक+एक+एक) मिनीटांसाठी ठेवा. एकेका मिनिटानंतर भांडं बाहेर काढून मिश्रण व्यवस्थित ढवळून घ्या. त्यानंतर हे मिश्रण साधारण दीड मिनीटासाठी (३० सेकंद + ३० सेकंद + ३० सेकंद) पुन्हा मायक्रोवेवमधे ठेवा. मिश्रण साधारण आळले की तूप लावलेल्या ताटात थापा. सजावट करा आणि थंड झाल्यावर बर्फ्या कापा.

वाढणी/प्रमाण: 
वरील प्रमाणात २ सेंमी x २ सेंमी आकाराच्या साधारण वीस बर्फ्या झाल्या.
अधिक टिपा: 

तिळाचं कूट नको, पावडरच करा, तरच बर्फी छान गुळगुळीत होईल.

DSCN1035.JPG

मी स्वादासाठी फक्त जायफळ पावडर घातली आहे.

माहितीचा स्रोत: 
सायोची मलई बर्फी आणि सुलेखाने तिळाच्या वड्या बाफवर दिलेल्या टिप्स

मासे ३९) इंग्लिश मासा

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

इंग्लिश मासे
पाव चमचा हळद
१ ते २ चमचे मसाला
चवीपुरते मिठ
तळण्यासाठी तेल
आल, लसूण, मिरची, कोथींबीर वाटण (ऑप्शनल)

क्रमवार पाककृती: 

माश्यांची खवले काढून, पोटाला चिर पाडून त्यातील घाण काढून स्वच्छ धुवुन घ्यावेत. जर मासे मोठे असतील तर त्याच्या तुकड्या पाडाव्यात.

नंतर त्याला मिठ, हळद, मसाला, हवे असल्यास वाटण चोळून ठेवावे.

गॅसवर पॅन चांगला गरम करावा व त्यात तेल सोडून मध्यम आचेवर पाच पाच मिनीटांनी उलथापालथ करून खरपूस तळून घ्याव्यात.

हे आहेत खरपूस तळलेले इंग्लिश मासे.

वाढणी/प्रमाण: 
प्रत्येकी १
अधिक टिपा: 

ह्या माशाला इंग्लिश बोलता येत असा गैरसमज करून घेउ नये. हाहा हे मासे खाडीत, शेतात सापडतात. माश्याचे नाव माहीत नसल्याने ह्याला इंग्लिश मासा नाव पडले असावे.
हया माशाला खवले असुन मासा पुर्ण काळा असतो.
कोणाला ह्या माश्याचे खरे नाव माहीत असल्यास नक्की कळवा ह्या माश्यांच्या जमाती मार्फत त्याला योग्य ते बक्षीस देण्यात येईल स्मित
रस्सा करायचा असल्यास इतर रश्या प्रमाणे खोबर्‍याच्या वाटण घालून करता येतो.
माशाला चव चांगली असते.

माहितीचा स्रोत: 
भेट आलेले मासे व माहीती.

सोलाण्यांची आमटी

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक दिड मुठ सोलाणे, १ मोठा कांदा, ७-८ लसणाच्या (मध्यम आकाराच्या) पाकळ्या, इंचभर आल्याचा तुकडा, २ चमचे धण्याची पुड, २-३ चमचे काळा मसाला, २ चमचे तिखट, २ मोठे चमचे खोबर्‍याचा कीस, हळद, मीठ, हिंग, पाव वाटी कोथिंबीर, तेल.

क्रमवार पाककृती: 

वाटण : कांदा उभा चिरुन थेंबभर तेलावर काळा होईपर्यंत तव्यावर /फ्रायपॅनमध्ये भाजून घ्यावा. कांदा चांगला भाजला की त्याच तव्यावर खोबर्‍याचा कीस भाजून घ्यावा. भाजलेला कांदा, खोबरं, आलं-लसूण, कोथिंबीर मिक्सरमधून वाटून घावे.

सोलाणे पण त्याच तव्यावर किंचीतश्या तेलात छान भाजून घ्यावेत. भाजलेले सोलाणे खलबत्त्यात ओबडधोबड वाटून घ्यावे.

कढईमध्ये तेल गरम करून त्यात वाटण तेल सुटेपर्यंत परतून घ्यावे. नंतर त्यात हिंग, हळद आणि इतर मसाल्याचे जिन्नस घालावेत. हा मसाला छान परतला गेला की त्यात ओबडधोबड वाटलेले सोलाणे घालून परतावे. गरजेप्रमाणे पाणी घालून पातळ करावे. चवीप्रमाणे मीठ घालून एक उकळी आणावी.

वाढणी/प्रमाण: 
२-३ जण
अधिक टिपा: 

ही आमटी बाजरीच्या भाकरींबरोबर खायला छान लागते.
अशीच ओल्या वाटाण्यांची, तुरीच्या दाण्यांची पण आमटी करतात.

माहितीचा स्रोत: 
आई

बदामाच्या वड्या / बर्फी

लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

१ कप बदाम
१ कप खवा
१ कप साखर
१/२ कप दुध
केशर्,वेलदोडा पुड (आवडिनुसार)

क्रमवार पाककृती: 

१ कप बदाम रात्रभर पाण्यात भिजत घालावे,सकाळी बदाम सोलुन दुध घालुन मिक्सरवर बारिक वाटावे (फार गुळगुळित वाटायचे नाहिये)एका जाड बुडाच्या भांड्यात बदामाचे मिश्रण घालुन परतायला घ्यावे मध्यम आचेवर अजिबात लागु न देता परतावे दुध जरा आटले कि १ कप खवा जरा मोकळा करुन त्यात घालावा ,साखर घालावी मग सगळे मिश्रण बर्‍याच वेळ हलवावे गोळा जमायला लागला आणी हाताला चिकट लागले नाही की झाले अस समजावे आच बंद करुन एका तुप लावलेल्या खोलगट डिश मधे जाड बर्फी थापावी.
वड्या हव्या असतिल मिश्रण अजुन जास्त कोरडे होवु द्यावे मग ताटात घालुन थापावे आणी सुरिने वड्या पाडाव्या.

वाढणी/प्रमाण: 
मध्यम आकाराच्या ४०-४५ वड्या होतात.
अधिक टिपा: 

हिवाळ्यात खायला अतिशय उपयुक्त्,मिश्रन गोळा होत आल्यावर केशर वेलदोडा पुड घालता येईल .मला बदामाचा ओरिजिनलच स्वाद आवडल्याने मी घातलेली नाहिये.तयार बदाम पावडर वापरून्ही या वड्या करुन बघितल्या होत्या त्यामानाने पटकन होतात पण्,चवित बराच फरक पडतो.मी नानक ब्रँडचा खवा वापरला.या वड्या हाताला मऊसरच लागतात ईतर वड्यांसार्ख्या कोरड्या होत नाहित्.खवा वापरलेला असल्याने फ्रिजमधेच ठेवाव्या.

माहितीचा स्रोत: 
आई

मासे ३८) भाकस

लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

भाकस मासा
मिठ
आले,लसूण, मिरची, कोथींबीर वाटण (ऑप्शनल)
मसाला
हळद
तेल

क्रमवार पाककृती: 

भाकस मासा एका बाजुने चपटा असतो. चपटी बाजू पांढरी असते तर वरची बाजू फुगीर व खवलांनी भरलेली काळी असते. साधारण हलव्यासारखी. ह्याची खवले काढावीत व तुकड्या करून घ्याव्यात. जर रस्सा आणि तळायचेही असतील तर मधल्या चांगल्या तुकड्या तळण्यासाठी घ्यावात व डोके आणि शेपटाकडील तुकड्या रश्यासाठी वापराव्यात. रस्सा इतर रश्यांसारखाच ओल्या खोबर्‍याच्या वाटणाने करतात.

तळण्यासाठी तुकड्यांना मिठ, मसाला, हळद हवे असल्यास वाटण लावावे. जर धिर किंवा वेळ असेल तर थोडा वेळ मुरवावे. नाही मुरवले तरी हरकत नाही (माश्यांचीही आणि माझीही स्मित).

मग तवा चांगला गरम करावा व गॅस मध्यम ठेवून तेल सोडून तुकड्या शॅलोफ्राय करायला ठेवाव्यात. एक बाजू ४- ते ५ मिनिटे शिजवून झाली की परववावी व दुसरी बाजूही तितकीच शिजवावी. पलटल्यावर पुन्हा थोडे तेल कडेने सोडावे. जर तुकड्या जाड्या असतील तर पुन्हा अलटी पलटी कराव्यात २-३ मिनीटे व नंतर गॅस बंद करावा.

ह्या आहेत तयार तुकड्या. फिज मध्ये मासे असल्याने कापताना त्यांना व्यवस्थित शेप नाही आला.

वाढणी/प्रमाण: 
प्रत्येकी २ तुकड्या.
अधिक टिपा: 

हे मासे समुद्रात मिळतात.
वाटणाबरोबरच लिंबूही पिळला तरी चांगली चव लागते.
लिंबू किंवा वाटण ताज्या माश्यांना लावण्याची तशी आवश्यकता नसते. जर मासे बर्फातील असतील तर त्यांचा वईसपणा घालवण्यासाठी वापरतात.

माहितीचा स्रोत: 
आई

गाजराची चटणी

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

गाजर १ मध्यम
लसूण २-३ पाकळ्या
तिखट आवडीनुसार
मीठ चवीप्रमाणे
लिंबाचा रस १ चमचा
तेल
मोहरी
हिंग

क्रमवार पाककृती: 

१) १ मध्यम गाजर साल काढून जाडसर किसून घ्यावे(मोठ्या भोकाच्या किसणीने)
२) गाजराच्या किसात २-३ लसूण पाकळ्या, तिखट, मीठ, लिंबाचा रस घालून मिक्सरला फिरवून घ्यावे. बारीक वाटले तरी चालेल. शक्यतो पाणी न घालता वाटावे पण अगदीच मिक्सर फिरत नसेल तर अगदी थोडे घालावे.
३) तयार चटणी बोलमधे काढून घेऊन वरून हिंग मोहरी ची चरचरीत फोडणी घालून हलवावे.

वाढणी/प्रमाण: 
१ गाजराची चटणी जेवताना २-३ माणसांना पुरेल
अधिक टिपा: 

१) याच चटणीत थोडे दाण्याचे कूट घातले तरी छान खमंग होते.
२) फोडणीत हळद घालू नये नाहीतर चटणीचा रंग बदलतो.
३) पोळी, भाकरी, डोसे, पराठे, सँडविच कशाही बरोबर छान लागते.

माहितीचा स्रोत: 
आई

गाजराचे लोणचे (लसूण घालून)

लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

२ गाजरं,
४-५ कुड्या लसूण,
एका लिंबाचा रस,
तिखट, मीठ,
मोहरी, हळद, हिंग,
फोडणीसाठी तेल.
असेल तर थोडा लोणच्याचा मसाला (नसला तरी हरकत नाही)

क्रमवार पाककृती: 

गाजराचे लांबट काप करुन नीट कोरडे करुन घ्यावेत.
एका भांड्यात हे काप घेऊन त्यात लसूण थोडा ठेचून घालावा (पेस्ट करुन नाहीच)
तिखट, मीठ, लिंबाचा रस घालावा
वरुन हव्या तेवढ्या तेलाची फोडणी घालावी.
लोणचं तयार.

From 2011-12-15 random pic's

वाढणी/प्रमाण: 
लोणचं म्हणून खाणार असाल तर तेवढच, जीभ चटावलीये म्हणून खाणार असाल तर वाट्टेल तेवढं.
अधिक टिपा: 

गावठी गाजर इथे मिळतच नाहीत त्यामुळे लाल गाजरंच घेतली आहेत.
लसणाचा वास ज्यांना आवडत नाही/चालणार नाही, त्यांनी तशी प्रायवसी असेल तेव्हाच खावं डोळा मारा
तीखट जास्त असेल तर जास्त छान लागतं.

माहितीचा स्रोत: 
आई

रानभाजी १९) हदगा

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

हादग्याची ताटभर फुले (चिरून घ्या)
२ कांदे चिरून
२-३ मिरच्या
राई
जिर
हिंग
हळद
टोमॅटो
मिठ

क्रमवार पाककृती: 

प्रथम भांडे गरम करून त्यात तेल तापवून राई-जिर, मिरची फोडणी देऊन कांदा गुलाबी रंगावर परतवावा. नंतर हिंग, हळद परतवून त्यावर चिरलेली फुले घालून परतवा. ५-१० मिनिटे वाफेवर शिजू द्या मग त्यावर चिरलेला टोमॅटो, कोथिंबीर, मिठ, टाकुन एक वाफ आणून गॅस बंद करा.

वाढणी/प्रमाण: 
४ ते ५ जणांसाठी
अधिक टिपा: 

हदगा ही भाजी असते हे मला मायबोलीवरूनच कळल. आमच्या एरीयात हे झाड मी कधीच पाहील नव्हत. पण मायबोलीवर हदग्याचा बरेचदा विषय निघायचा. एक दिवस मला गो-ग्रिन नर्सरीत हदग्याच झाड दिसल. अर्थात त्या झाडावर नावाची पाटी होतीम्हणून मला ते कळाल. ते पाहून मला इतका आनंद झाला आणि मी मागच्या उन्हाळ्यात घेतल. पाऊस अनुभवून हे झाड उंच झाल आणि आता त्याला फुले येऊ लागलि आहेत. मला वाटलच नव्हत एवढ्या लवकर फुले येतील. सुरुवातीला २-३ फुले आली. ती मी रोज काढून फ्रिज मध्ये ठेऊन जमवली आणि वरची भाजी केली. आता ७-८ फुले एकदम येतात. आता ती मी काढत नाही.

बर फुलेआली खरी पण भाजी कशी करायची माहीत नाही. मग सारीका, दिनेशदा यांनी काही टिप्स दिल्या होत्या. भाजी करायची वेळ आली तेंव्हा मी साधनाला फोन केला तिने तिच्या आईला विचारून भाजीची माहीती दिली. शिवाय ह्या फुलांची भजीही करतात ते सांगितले. पुढच्या वेळी भजीचा प्लॅन आहे.

टेस्ट खुपच आवडली ह्या भाजीची. मी वरील प्रमाणे केली आता ह्याच्यात अजुन काही सुधारणा असेल तर जाणकारांनी सांगावे.

इतर रानभाज्या:
१) कुरडूची भाजी - http://www.maayboli.com/node/9313
२) कंटोळी - http://www.maayboli.com/node/9329
३) टाकळा - http://www.maayboli.com/node/9351
४) भारंगी - http://www.maayboli.com/node/9381
५) कुलू - http://www.maayboli.com/node/9406
६) शेवळ - http://www.maayboli.com/node/16771
७) आंबट वेल - http://www.maayboli.com/node/16838
८) कोरल - http://www.maayboli.com/node/16860
९) कवळा - http://www.maayboli.com/node/17069
१०) वाघेटी - http://www.maayboli.com/node/17171
११) कोरांटी/कोलेट - http://www.maayboli.com/node/17448
१२) मायाळू - http://www.maayboli.com/node/17566
१३) सुरणाचे देठ - http://www.maayboli.com/node/17631
१४) दिंडा - http://www.maayboli.com/node/17948
१५) शेवग्याचा पाला - http://www.maayboli.com/node/18177
१६) रानभाजी टेरी (अळू) - http://www.maayboli.com/node/17006
१७) शेवग्याची फुले - http://www.maayboli.com/node/23204
१८) भूईछत्री/आळंबी (मश्रुम्स) - http://www.maayboli.com/node/29346

माहितीचा स्रोत: 
मायबोलीकर

नागपुरी वडाभाता बरोबरचा चींचेचा सार!

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

अर्धा कप चींच
लाल तिखट
गुळ (चींचे बरोबरीचा)
तेल, मोहोरी, जीरं, हिंग, लाल मिर्च्या, कढीपत्ता
थोडी चिरलेली कोथिंबीर
मीठ

क्रमवार पाककृती: 

चींच गरम पाण्यात भीजवुन कोळुन घ्या.
गाळुन घेतल्यास उत्तम.
त्यात हवे तेव्हढे पाणी घाला (जवळपास ४ कप)
फोडणी साठी, तेल गरम करा
मोहोरी, जीरं घाला, तडतडल्यावर हिन्ग घाला.
कढीपत्ता, लाल मिर्च्या घालुन तळल्यासरखे करा.
आता त्यात कोळ, गुळ, तिखट, मिठ घाला.
छान उकळी येउ ध्या. ५ मिन. पर्यंत. ( एक जीव झाले पाहीजे)
कोथिंबीर घालुन वडाभाता बरोबर साईड डीश म्हणुन हाणा!!

वाढणी/प्रमाण: 
२ व्यक्तींना पुरेसे
अधिक टिपा: 

गुळाचे प्रमाण अवडीनुसार बदला.. नाही तर पीयुश लागेल हे! :ड
बित्तु च्या मिर्च्यांना घबरणार्यांना धीर येइल. फोडणीतल्या मिर्च्या पचवायला औषध! स्मित

माहितीचा स्रोत: 
आई, नेट साभार!

पाण्याच्या फोडणीची पोळी

लागणारा वेळ: 
५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

मुख्य जिन्नस
- ताज्या कींवा शिळ्या पोळ्या -२
फोडणी साठी
- मोहरी, जिरे, जिरे पावडर, हळद, तिखट, मीठ, साखर, तेल, काळा मसाला, प्यायचे पाणी ( दीड वाटी ), आमचुर किंवा आम्सुले काहीही आंबट चालेल.
सजावटी साठी
कोथींबीर, बारीक शेव

क्रमवार पाककृती: 

- पोळ्यांचे नाचोज इतके (डिस्को पापडा इतके) मोठे तुकडे करावे, बाजुला ठेवुन द्यावे
- कढईत फोडणी साठी तेल गरम करावे
- एका भांड्यात पाणी तयार ठेवावे
- कडक तापल्यावर तेलात मोहोरी, जिरं घालावं
- तडतडल्यावर त्यात हळद, तिखट, जीरं पावडर घालुन परतुन लगेच्च पाणी घालावं (आधी तयार ठेवलेलं, फोडणीत हळद तिखट घातल्यावर खूप खेस येते. लगेच पाणी घालावं! )
- पाण्याला उकळी येउ ध्यावी
- पाणी खळखळ उकळल्यावर त्यात मीठ आणि साखर घालावी. ( चवी नुसार)
- आमचुर्/आम्सुले घालवी, काळा मसाला घालावा, उकळु ध्यावे.
- ढवळावे, आमचुर/ मसाल्याच्या गुठळ्या होउ देउ नये
- प्लेट तयार ठेवावी
- उकळत्या पाण्यात पोळ्या सोडाव्या
- १५ सेकंदात प्लेट मध्ये काढुन कोथींबीर, शेव घालुन लगेच्च खावे

वाढणी/प्रमाण: 
१ भुकेल्या व्यक्ती साठी पुरेसे :)
अधिक टिपा: 

- चवी नुसार मीठ, तिखटाचे प्रामाण ठरवावे
- थंडीत दुपारचा अवडता खाउ!
- थकलेल्या संध्याकाळी फ्रेश व्हायला ट्राय करु शकता
- आवडीच्या भाज्या घालु शकता.
- आंब्याच्या लोणच्या अथवा टोमाटो केचप बरोबर छान लागते

माहितीचा स्रोत: 
आजी