पारंपारीक मराठी

भगर-आमटीतली आमटी

लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

भाजलेले शेंगदाणे - वाटीभर
खवलेला ओला नारळ - अर्धी वाटी
उकडून सोललेला बटाटा - १. मध्यम आकाराचा.
दही - ३ वाट्या
५-६ कोकमं / आमसुलं
१ हिरवी मिर्ची (ऐच्छिक)
अर्धंपेर आलं (ऐच्छिक)
तिखटपूड (चवीनुसार)
मीठ
साखर
साजुक तूप
जिरं

क्रमवार पाककृती: 

-दही, तूप आणि जिरं सोडून बाकी सगळे जिन्नस एकत्र करून, थोडं पाणी घालून, मिक्सरमधून अगदी गंधासारखे बारीक वाटून घ्यावे.
- या पेस्टमध्ये आता दही घालून, नीट फेटून, आमटी जितकी पातळ हवी त्यानुसार पाणी घालावं.
-तूप-जिर्‍याच्या फोडणीत हे मिश्रण ओतून उकळी आणावी. किंवा मोठ्या भांड्यात दही-वाटण एकत्र केलं असेल तर त्यात वरून फोडणी ओतता येईल. पण उकळणं आवश्यक आहे.
-मीठ-साखर चवीनुसार वाढवता येईल.

aamati-bhagaribarobar-2-maayboli.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
नुस्तीच प्यायची तर २ माणसांना जेमतेम पुरेल. भगरीबरोबर ३ माणसांना पुरवून खाता येईल.
अधिक टिपा: 

-यातले शेंगदाणे, बटाटा, दही, आमसुलं हे सगळे घटक चवी आणि आवडीनुसार कमी-जास्त करता येतात.
-हिरव्या मिरच्या आणि आलं न घालताही छान चव येते.
-लाल रंग हवा असेल तर चमचाभर साजुक तुपात काश्मिरी तिखट पोळवून आमटीत वरून ओतायचं.

माहितीचा स्रोत: 
(आमची मोनाडार्लिंग!) - बहीण

झुकिनी (Zucchini) / भोपळा + बटाटा भाजी.

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

झुकिनी - २,
बटाटा - १,
हि.मीरची+आलं+लसुण पेस्ट - १ चमचा,
गोडा मसाला - १/४ चमचा,
धणे+जिरे पुड - २ चमचे,
मिठ - चवीप्रमाणे,
फोडणीसाठी तेल्,मोहरी,हळद्,हिंग.

क्रमवार पाककृती: 

बटाटा आणि झुकिनी सालं काढुन चिरुन घ्या. तेल-मोहरीची फोडणी करुन त्यात हळद, हिंग घाला. आच कमी करुन धणे-जीरे पुड, गोडा मसाला घाला, डावाने एकदा सारखे करुन बटाटे आणि झुकिनी घाला. मीठ घालुन हलवुन घ्या. झाकण ठेउन शीजु द्या. मउ शिजल्यावर आता त्यात आलं+लसुण्+मिरची पेस्ट घाला, थोडे गरम पाणी घाला आणि एक उकळी येउ द्या. कोथिंबीर घाला.

zucchini.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
२ माणसांना एक वेळच्या जेवणाला पुरते.
अधिक टिपा: 

१. बटाटे पातळ चिरा कारण झुकिनी लवकर शिजते. नाहीतर मग हे आधी, ते नंतर असा सगळा उद्योग करावा लागेल.
२. भाजी शिजताना झाकणावर पाणी ठेउन तेच नंतर भाजीत ओतले तरी चालेल.
३. अशीच दुधी भोपळ्याची पण करता येते. भोपळा न आवडणार्‍यांना पण आवडते असा अनुभव आहे.

माहितीचा स्रोत: 
न्यूजर्सीला माझ्याकडे स्वयपाकाला येणाऱ्या काकू.

कुळीथ/हुलग्याच्या पिठाचे शिंगोळे

लागणारा वेळ: 
२५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

कुळीथ पीठ- २ वाट्या
सुकं खोबरं- २ चमचे
दाण्याचा कूट- २ चमचे
लसणाच्या पाकळ्या- ७-८
कोथिंबीर- सढळ हातानं
इतर- हळद, तिखट, मीठ, हिंग, गरम मसाला, मोहरी, धणेजिरे पूड (ऐच्छिक), पाणी

क्रमवार पाककृती: 

हुलग्याच्या पिठात खोबरं, दाण्याचा कूट, बारीक चिरलेला लसूण, हळद, तिखट, मीठ घालून मळून घ्यावं. जरा घट्टच मळावं. एकीकडे खोलगट पातेल्यात मोहरी-हळद-हिंगाची फोडणी करावी. फोडणी तडतडली की पातेलं तीन चतुर्थांश तरी भरेल एवढं कोमट पाणी घालावं. गरम मसाला, धणेजिरे पूड, मीठ आणि कोथिंबीर घालावी. तेलाच्या हातावर शिंगोळे साधारण कडबोळ्यांसारखे वळावेत. शिंगोळे नंतर चांगले फुलतात त्यामुळे जरा बारीक वळ्या वळाव्यात. पाण्याला उकळी आली की त्यात शिंगोळे सोडावेत. शिजले की शिंगोळे फुलून वर येतात. सगळे वळून झाले की झाकण घालून मंद आचेवर अगदी अर्धा मिनिट शिजवावेत.

edited.jpg

शिंगोळे तयार आहेत. गरम-गरम शिंगोळे लोणकढं तूप घालून खावेत.

वाढणी/प्रमाण: 
दोन जणांना वन डिश मील म्हणून पुरेसे होतील
अधिक टिपा: 

* शिंगोळ्याचं पीठ सुटून पाण्याला थोडा दाटपणा येतो पण आणखी दाट हवं असल्याच अर्धा चमचा कोरडं पीठ फोडणीत परतून घालायला हरकत नाही.
* शेंगोळे दिसायला फारसे आकर्षक दिसत नाहीत म्हणून मी फोटोसाठी काही शिंगोळ्यांना वेगळा आकार दिला आहे.

माहितीचा स्रोत: 
आय

मोड आलेल्या मेथीदाण्यांची भाजी

लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक वाटी मोड आलेले मेथी चे दाणे,
१ कांदा बारीक कापून
१ टॉमेटो बारीक कापून
फोड्णी साठी हिंग, मोहरी, जीरे आणि कडीपत्ता
हळद, मसाला पूड, मीठ
चवीसाठी साखर, खोबरे, कोथिंबीर.

क्रमवार पाककृती: 

मेथी ही भाजी पाने व बिया (मेथीदाणे) या दोन्ही रूपांत वापरली जाते.
मेथीच्या पानांप्रमाणेच मोड आलेल्या मेथीदाण्यांची भाजी/उसळ चविष्ट लागते. आमच्या कडे थंडी मधे ही भाजी केली जातेच.

  1. मेथी धूवून रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवा.
  2. सकाळी पाणी काढून एका जाळीच्या भांड्यात मोड येण्यासाठी झाकून ठेवा. मेथीदाण्यांना मोड यायला दोन दिवस लागतात. रात्री पुन्हा मेथी धुवून परत झाकून ठेवा. दुसर्या दिवशी मोड आलेले मेथीदाणे भाजी करण्यासाठी तयार आहेत.
  3. कढईत तेल तापल्यावर त्यात मोहरी आणि कडीपत्त्याची फोडणी द्या. मग जीरे आणि हिंग घालून बारीक चिरलेला कांदा घाला.
  4. कांदा थोडा फ्राय झाल्यावर बारीक चिरलेला टॉमेटो टाका.
  5. टॉमेटो शिजल्यावर मोड आलेले मेथीदाणे टाका.
  6. हळद, मसाला आणि मीठ टाकून परतून भाजी झाकून ठेवा आणि वाफेवर शिजण्यासाठी झाकणावर थोडे पाणी घाला
  7. मेथीदाणे शिजल्यावर एक चमचा साखर टाकून गॅस बंद करा
  8. वरून चिरलेली कोथिंबीर आणि खोबरे टाका

मोड आलेले मेथीदाणे
methi-mod.jpg
तयार भाजी
methi-tayar.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
दोघांसाठी
अधिक टिपा: 

ही भाजी भिजलेली चण्याची डाळ किंवा बटाटा घालून ही करता येते.

माहितीचा स्रोत: 
आई

उकड शेंगोळे , उकडशेंगोळे

लागणारा वेळ: 
४० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

शेंगोळ्यासाठी ... दोन वाट्या ज्वारीचे पीठ , अर्धी वाटी बेसनपीठ , अर्धी वाटी कणिक , तिखट , मीठ , हिंग , तेल , पाणी

रसासाठी ... तेल , फोडणीचे पदार्थ , मीठ , तिखट , मसाला , चिंच , गूळ.

कांदा कापून , भरपूर लसूण पाकळ्या ठेचून व भरपूर पाणी.

पाव किलो मटार सोलुन तीही घातली.

क्रमवार पाककृती: 

ज्वारी पीठ, बेसन , कणिक मिसळुन त्यात तिखट , मीठ , हिंग , चमचाभर तेल व पाणी घालुन घट्ट मळुन घ्यावे. त्याच्या शेंगोळ्या कराव्यात.

नंतर तेल तापवुन मोहरी , जिरे , हळद व हिंग घालुन फोडणी करावी. त्यात लसूण , कांदा घालुन परतावे. त्यातच तिखट घालावे. गरजेनुसार मसाला घालावा. माझ्याकडे मटार होते. तेही घालुन परतले.

मग भरपूर पाणी घातले. ते उकळल्यावर शेंगोळे सोडले.

शेंगोळे शिजले तरी भरपूर शिजवावे. त्यातील ज्वारीच्या पिठाचे कण पाण्यात मिसळुन घट्ट रस तयार होतो. मग मीठ , गूळ व चिचंचेचा कोळ घालुन पुन्हा थोडे शिजवले.

खाताना एक चमचा तूप घालावे.

sheng.jpg

sheng1.jpg

sheng2.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
३ माणसांसाठी
अधिक टिपा: 

संदर्भ : मिसळपाव.

http://www.misalpav.com/node/30093

माहितीचा स्रोत: 
http://www.misalpav.com/node/30093

लसुणाची झट प ट चटनी

लागणारा वेळ: 
५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

लसुण कान्ड्या दोन, लाल मिरची पावडर, मीठ चविपुरते.
प्रथम लसुण सोलुन घ्या प्रत्येक पाकळीचे दोन काप करा. आता छोट्या कढई मध्ये तेल टाकुन तापू द्या. थोडिशी मोहरी फोड्णी घाला, तेल चान्गले तापल्यावर कापलेला लसूण टाका, चान्गले बदामी होईपर्यत
कमी गॅसवर होउद्या. नंतर मिरची पावडर व मीठ घाला. गॅस बंद करा. कुरकुरीत खमंग चटणी तयार. संध्याकाळी खिचडी सोबत छान लागते.

क्रमवार पाककृती: 

प्रथम लसुण सोलुन घ्या प्रत्येक पाकळीचे दोन काप करा.
आता छोट्या कढई मध्ये तेल टाकुन तापू द्या.
थोडिशी मोहरी फोड्णी घाला,
तेल चान्गले तापल्यावर कापलेला लसूण टाका, चान्गले बदामी होईपर्यत
कमी गॅसवर होउद्या. नंतर मिरची पावडर व मीठ घाला. गॅस बंद करा. कुरकुरीत खमंग चटणी तयार. संध्याकाळी खिचडी सोबत छान लागते.

अधिक टिपा: 

लसुण जळु देउ नये.

माहितीचा स्रोत: 
माझी आजी बनवायची

माघी गणेशजयंतीनिमित्त उकडीचे आंबा मोदक..!!

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

आवरणासाठी:
१ वाटी सुवासिक तांदळाचे पीठ,
१ वाटी गरम पाणी,
कणभर मीठ,
१ चमचा लोणी,
२ चमचे आंबा इमल्शन अथवा आंबा इसेन्स + खाण्याचा आंबा रंग

सारणासाठी:
१ ओला खवलेला नारळ,
आवडीप्रमाणे साखर,
सुका मेवा,
रंगीत टुटी-फ्रुटी

इतरः
मोदकपात्र अथवा चाळणी आणि कुकर
पांढरे स्वच्छ पातळ कापड

क्रमवार पाककृती: 

मायबोली वरची माझी पहिलीच पाककृती आहे, म्हणुन गोडाने सुरवात करतेय..

१. एक वाटी गरम पाण्यात लोणी, मीठ आणि आंबा इमल्शन घालावे. गॅस बंद करुन त्यात सुवासिक तांदळाचे पीठ हळुहळु घालावे. गुठळ्या होउ देऊ नयेत. अशी उकड काढताना तेल/ तुप न घालता लोणी घातल्यामुळे उकड मऊ आणि लुसलुशीत होते. ही उकड छान मळुन घ्यावी.

२. कढईत ओल्या नारळाचा चव आणि साखर घालावी. एकजीव होईपर्यंत शिजवावे. त्यात सुका मेवा (मी काजु व मनुका टाकल्या होत्या) आणि रंगीबेरंगी टुटी-फ्रुटी घालावी. सारण थंड होऊ द्यावे. बाहेरील आवरण केशरी असल्याने आणि टुटी-फ्रुटीचा रंग खुलुन दिसावा ह्यासाठी सारणात गुळ न घालता साखरच घालावी.

३. मोदक करुन, एकदा पाण्यात घालुन मोदकपात्रात पातळ कापड टाकुन वाफवावे. पाण्यातुन काढ्ल्याने उकडताना मोदक फुटत नाहीत.

असे गरम गरम सुवासिक आंबा मोदक गणपतीबाप्पाला द्यावेत आणि स्वतासुद्धा तुप घालुन गरम गरमच खावेत..

वाढणी/प्रमाण: 
४ जणांसाठी
माहितीचा स्रोत: 
आई

स्वेटर घातलेली हिरवी मिरची

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

हिरवी मिरची, मीठ, बेसन,लाडू बेसन,मैदा खायचा सोडा, तेल, आणि पाणी (पीठ भिजवण्यासाठी. साधारण १ वाटी.)

क्रमवार पाककृती: 

साधे बेसन, लाडू बेसन आणि मैदा एकत्र करुन घ्यावा.
त्यात मीठ आणि ओवा घालावा. (हळद ऐच्छिक)
चमचाभर तेल तापवून पीठात ओतावे मग १ वाटी पाणी आणि नंतर लागेल तसे हळूहळू पाणी घालून हाताने मिसळत पीठ तयार करावे. गुठळ्या मोडाव्यात.
पीठ जाडसर झाल पाहिजे.

जाडसर भिजवलेल पीठ त्या मिरचीच्या चीरेमध्ये भरावे आणि तिला जाडजूड करावी कारण बिया काढून बारीक केलेलीत ना? अश्याच कृतीने सगळ्या मिरच्या भरून घ्याव्यात. आता राहिलेलं पीठ असेल त्या थोडस पाणी टाकून घ्या जितके तळण्यासाठी योग्य असेल तुम्ही अंदाज बघून घ्या किती पीठ लागेल (मिरची भरण्यासाठी आणि टळण्यासाठी)

शेवटची कृती :कढईत तेल चांगले तापवून घ्यावे.
पिठाचा थेंब टाकून तापल्याची खात्री करुन घ्यावी. पीठ लगेच वर आले पाहिजे.
भरलेल्या मिरच्या पिठात नीट बुडवून (१-१) तेलात सोडाव्यात. टाकण्यापूर्वी पीठ फार निथळून काढू नये. मिरचीला चिकटलेलेच रहावे.
- मिरची पिवळसर/सोनेरी रंगावर तळावी नाहीतर खाण्याची मजा निघून जाते. कढईत जेवढी जागा असेल तेवढ्याच मिरच्या एका वेळी टाळाव्यात.

तुम्हाला यात काही सुचवायचं असेल तर सुचवा ?

वाढणी/प्रमाण: 
जितक्या जो खाऊ शकतो............
अधिक टिपा: 

कामचुकार बायकांना आणि माज्यासारख्या चटपटीत खाणार्यांना हे नक्की जमेल कारण कृती खूपच सोपी होती……….

माहितीचा स्रोत: 
नाक्यावरचा बटाटेवडे वाला

आवळा त/टक्कू

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

आवळे ६ मोठे, किसलेलं आलं २ चमचे, लिंबू १ चवीनुसार मीठ, तिखट, गूळ, फोडणीचं साहित्य - तेल, मोहरी हिंग, हळद, मेथ्या

क्रमवार पाककृती: 

आवळे धुवून कोरडे करुन किसून घ्या, इतर साहित्य व लिंबाचा रस घाला. फोडणी थंड करून घाला व हलवून एकत्र करा. चविष्ट त/टक्कू तयार.

वाढणी/प्रमाण: 
आवडीनुसार
अधिक टिपा: 

मीठ व्यवस्थित घातले तर बरेच दिवस टिकतो. आल्याचा स्वाद छान लागतो. कच्चा आवळा जास्त खाल्ल्या जात नाही व कोण्त्याही स्वरुपात आवळा खाल्लातरी त्याचे पौष्टीक गुणधर्म कायम राहतात.

माहितीचा स्रोत: 
स्वप्रयोग

तिळाच्या वड्या

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

१. तीळ - अर्धी वाटी
२.शेंगदाण्याचे कूट - पाव वाटी
३.गूळ - पाऊण वाटी बारीक किसून
४.तूप - ४ मोठे चमचे
५.वड्या थापायला २ ताटे

क्रमवार पाककृती: 

१.एका मोठ्या कढईत तीळ कोरडे भाजून घ्यावेत. आच मंद ठेवावी कारण जास्त ठेवल्यास लगेच करपतात. हलका रंग बदलेपर्यंत भाजावेत आणि बाजूला काढून ठेवावेत.
२.दोन ताटांना मागील बाजूस तूप लावून ठेवावे.
३.कढईत तूप टाकावे आणि गूळ टाकावा. गूळ वितळला की आच बंद करावी.
४.लगेच तीळ आणि शेंगदाण्याचे कूट टाकावे. मिश्रण भरभर एकजीव करावे.
५.तूप लावलेल्या ताटांवर पसरावे. मिश्रण गरम असल्याने वाटीच्या तळाला तूप लावून त्याने पसरावे.
६.पसरल्यानंतर लगेच वड्या पाडाव्यात.
७.थंड झाल्यावर वड्या काढून घ्याव्यात आणि गट्टम कराव्यात.

हा फोटो:

IMG-20150114-WA0027.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
खाल तितक्या... तिळगूळ घ्या गोड बोला :)
माहितीचा स्रोत: 
स्वप्रयोग