पारंपारीक मराठी

उकड शेंगोळे , उकडशेंगोळे

लागणारा वेळ: 
४० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

शेंगोळ्यासाठी ... दोन वाट्या ज्वारीचे पीठ , अर्धी वाटी बेसनपीठ , अर्धी वाटी कणिक , तिखट , मीठ , हिंग , तेल , पाणी

रसासाठी ... तेल , फोडणीचे पदार्थ , मीठ , तिखट , मसाला , चिंच , गूळ.

कांदा कापून , भरपूर लसूण पाकळ्या ठेचून व भरपूर पाणी.

पाव किलो मटार सोलुन तीही घातली.

क्रमवार पाककृती: 

ज्वारी पीठ, बेसन , कणिक मिसळुन त्यात तिखट , मीठ , हिंग , चमचाभर तेल व पाणी घालुन घट्ट मळुन घ्यावे. त्याच्या शेंगोळ्या कराव्यात.

नंतर तेल तापवुन मोहरी , जिरे , हळद व हिंग घालुन फोडणी करावी. त्यात लसूण , कांदा घालुन परतावे. त्यातच तिखट घालावे. गरजेनुसार मसाला घालावा. माझ्याकडे मटार होते. तेही घालुन परतले.

मग भरपूर पाणी घातले. ते उकळल्यावर शेंगोळे सोडले.

शेंगोळे शिजले तरी भरपूर शिजवावे. त्यातील ज्वारीच्या पिठाचे कण पाण्यात मिसळुन घट्ट रस तयार होतो. मग मीठ , गूळ व चिचंचेचा कोळ घालुन पुन्हा थोडे शिजवले.

खाताना एक चमचा तूप घालावे.

sheng.jpg

sheng1.jpg

sheng2.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
३ माणसांसाठी
अधिक टिपा: 

संदर्भ : मिसळपाव.

http://www.misalpav.com/node/30093

माहितीचा स्रोत: 
http://www.misalpav.com/node/30093

लसुणाची झट प ट चटनी

लागणारा वेळ: 
५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

लसुण कान्ड्या दोन, लाल मिरची पावडर, मीठ चविपुरते.
प्रथम लसुण सोलुन घ्या प्रत्येक पाकळीचे दोन काप करा. आता छोट्या कढई मध्ये तेल टाकुन तापू द्या. थोडिशी मोहरी फोड्णी घाला, तेल चान्गले तापल्यावर कापलेला लसूण टाका, चान्गले बदामी होईपर्यत
कमी गॅसवर होउद्या. नंतर मिरची पावडर व मीठ घाला. गॅस बंद करा. कुरकुरीत खमंग चटणी तयार. संध्याकाळी खिचडी सोबत छान लागते.

क्रमवार पाककृती: 

प्रथम लसुण सोलुन घ्या प्रत्येक पाकळीचे दोन काप करा.
आता छोट्या कढई मध्ये तेल टाकुन तापू द्या.
थोडिशी मोहरी फोड्णी घाला,
तेल चान्गले तापल्यावर कापलेला लसूण टाका, चान्गले बदामी होईपर्यत
कमी गॅसवर होउद्या. नंतर मिरची पावडर व मीठ घाला. गॅस बंद करा. कुरकुरीत खमंग चटणी तयार. संध्याकाळी खिचडी सोबत छान लागते.

अधिक टिपा: 

लसुण जळु देउ नये.

माहितीचा स्रोत: 
माझी आजी बनवायची

माघी गणेशजयंतीनिमित्त उकडीचे आंबा मोदक..!!

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

आवरणासाठी:
१ वाटी सुवासिक तांदळाचे पीठ,
१ वाटी गरम पाणी,
कणभर मीठ,
१ चमचा लोणी,
२ चमचे आंबा इमल्शन अथवा आंबा इसेन्स + खाण्याचा आंबा रंग

सारणासाठी:
१ ओला खवलेला नारळ,
आवडीप्रमाणे साखर,
सुका मेवा,
रंगीत टुटी-फ्रुटी

इतरः
मोदकपात्र अथवा चाळणी आणि कुकर
पांढरे स्वच्छ पातळ कापड

क्रमवार पाककृती: 

मायबोली वरची माझी पहिलीच पाककृती आहे, म्हणुन गोडाने सुरवात करतेय..

१. एक वाटी गरम पाण्यात लोणी, मीठ आणि आंबा इमल्शन घालावे. गॅस बंद करुन त्यात सुवासिक तांदळाचे पीठ हळुहळु घालावे. गुठळ्या होउ देऊ नयेत. अशी उकड काढताना तेल/ तुप न घालता लोणी घातल्यामुळे उकड मऊ आणि लुसलुशीत होते. ही उकड छान मळुन घ्यावी.

२. कढईत ओल्या नारळाचा चव आणि साखर घालावी. एकजीव होईपर्यंत शिजवावे. त्यात सुका मेवा (मी काजु व मनुका टाकल्या होत्या) आणि रंगीबेरंगी टुटी-फ्रुटी घालावी. सारण थंड होऊ द्यावे. बाहेरील आवरण केशरी असल्याने आणि टुटी-फ्रुटीचा रंग खुलुन दिसावा ह्यासाठी सारणात गुळ न घालता साखरच घालावी.

३. मोदक करुन, एकदा पाण्यात घालुन मोदकपात्रात पातळ कापड टाकुन वाफवावे. पाण्यातुन काढ्ल्याने उकडताना मोदक फुटत नाहीत.

असे गरम गरम सुवासिक आंबा मोदक गणपतीबाप्पाला द्यावेत आणि स्वतासुद्धा तुप घालुन गरम गरमच खावेत..

वाढणी/प्रमाण: 
४ जणांसाठी
माहितीचा स्रोत: 
आई

स्वेटर घातलेली हिरवी मिरची

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

हिरवी मिरची, मीठ, बेसन,लाडू बेसन,मैदा खायचा सोडा, तेल, आणि पाणी (पीठ भिजवण्यासाठी. साधारण १ वाटी.)

क्रमवार पाककृती: 

साधे बेसन, लाडू बेसन आणि मैदा एकत्र करुन घ्यावा.
त्यात मीठ आणि ओवा घालावा. (हळद ऐच्छिक)
चमचाभर तेल तापवून पीठात ओतावे मग १ वाटी पाणी आणि नंतर लागेल तसे हळूहळू पाणी घालून हाताने मिसळत पीठ तयार करावे. गुठळ्या मोडाव्यात.
पीठ जाडसर झाल पाहिजे.

जाडसर भिजवलेल पीठ त्या मिरचीच्या चीरेमध्ये भरावे आणि तिला जाडजूड करावी कारण बिया काढून बारीक केलेलीत ना? अश्याच कृतीने सगळ्या मिरच्या भरून घ्याव्यात. आता राहिलेलं पीठ असेल त्या थोडस पाणी टाकून घ्या जितके तळण्यासाठी योग्य असेल तुम्ही अंदाज बघून घ्या किती पीठ लागेल (मिरची भरण्यासाठी आणि टळण्यासाठी)

शेवटची कृती :कढईत तेल चांगले तापवून घ्यावे.
पिठाचा थेंब टाकून तापल्याची खात्री करुन घ्यावी. पीठ लगेच वर आले पाहिजे.
भरलेल्या मिरच्या पिठात नीट बुडवून (१-१) तेलात सोडाव्यात. टाकण्यापूर्वी पीठ फार निथळून काढू नये. मिरचीला चिकटलेलेच रहावे.
- मिरची पिवळसर/सोनेरी रंगावर तळावी नाहीतर खाण्याची मजा निघून जाते. कढईत जेवढी जागा असेल तेवढ्याच मिरच्या एका वेळी टाळाव्यात.

तुम्हाला यात काही सुचवायचं असेल तर सुचवा ?

वाढणी/प्रमाण: 
जितक्या जो खाऊ शकतो............
अधिक टिपा: 

कामचुकार बायकांना आणि माज्यासारख्या चटपटीत खाणार्यांना हे नक्की जमेल कारण कृती खूपच सोपी होती……….

माहितीचा स्रोत: 
नाक्यावरचा बटाटेवडे वाला

आवळा त/टक्कू

लागणारा वेळ: 
१० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

आवळे ६ मोठे, किसलेलं आलं २ चमचे, लिंबू १ चवीनुसार मीठ, तिखट, गूळ, फोडणीचं साहित्य - तेल, मोहरी हिंग, हळद, मेथ्या

क्रमवार पाककृती: 

आवळे धुवून कोरडे करुन किसून घ्या, इतर साहित्य व लिंबाचा रस घाला. फोडणी थंड करून घाला व हलवून एकत्र करा. चविष्ट त/टक्कू तयार.

वाढणी/प्रमाण: 
आवडीनुसार
अधिक टिपा: 

मीठ व्यवस्थित घातले तर बरेच दिवस टिकतो. आल्याचा स्वाद छान लागतो. कच्चा आवळा जास्त खाल्ल्या जात नाही व कोण्त्याही स्वरुपात आवळा खाल्लातरी त्याचे पौष्टीक गुणधर्म कायम राहतात.

माहितीचा स्रोत: 
स्वप्रयोग

तिळाच्या वड्या

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

१. तीळ - अर्धी वाटी
२.शेंगदाण्याचे कूट - पाव वाटी
३.गूळ - पाऊण वाटी बारीक किसून
४.तूप - ४ मोठे चमचे
५.वड्या थापायला २ ताटे

क्रमवार पाककृती: 

१.एका मोठ्या कढईत तीळ कोरडे भाजून घ्यावेत. आच मंद ठेवावी कारण जास्त ठेवल्यास लगेच करपतात. हलका रंग बदलेपर्यंत भाजावेत आणि बाजूला काढून ठेवावेत.
२.दोन ताटांना मागील बाजूस तूप लावून ठेवावे.
३.कढईत तूप टाकावे आणि गूळ टाकावा. गूळ वितळला की आच बंद करावी.
४.लगेच तीळ आणि शेंगदाण्याचे कूट टाकावे. मिश्रण भरभर एकजीव करावे.
५.तूप लावलेल्या ताटांवर पसरावे. मिश्रण गरम असल्याने वाटीच्या तळाला तूप लावून त्याने पसरावे.
६.पसरल्यानंतर लगेच वड्या पाडाव्यात.
७.थंड झाल्यावर वड्या काढून घ्याव्यात आणि गट्टम कराव्यात.

हा फोटो:

IMG-20150114-WA0027.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
खाल तितक्या... तिळगूळ घ्या गोड बोला :)
माहितीचा स्रोत: 
स्वप्रयोग

मेथीची गोळाभाजी

लागणारा वेळ: 
२५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

- एक जुडी मेथी
- शिजवलेली तूरडाळ / घट्ट वरण; पाउण ते एक वाटी
- तेल
- मोहोरी
- हळद
- हिंग
- ७/८ लसणीच्या पाकळ्या
- २/३ सुक्या लाल मिरच्या

क्रमवार पाककृती: 

> मेथी नीट निवडून, धूवून, चिरून घ्यावी
> थेंबभर तेल तापवावं, त्यात २ मोहोरिचे दाणे, हळद घालावी. मग मेथी घालून परतावं. झाकण घालून वाफ आणावी.
> मीठ घालावं. पाणी जरा आळू द्यावं.
> मग शिजलेलं वरण घालावं. तिखट हवं असेल तर आता थोडसं लाल तिखट घालावं (तिखट मसाला नको) नीट मिक्स करावं.
> ही भाजी तयार आहे.
> लहान कढल्यात तेल तापवावं, एक ते दीड पळी. मोहोरे घालावी. मग त्यात लसूण पाकळ्या ठेचून घालाव्यात. लालसर होऊ द्याव्यात. लाल मिरच्यांचे तुकडे घालावेत, हिंग घालावा अन ही चरचरीत फोडणी भाजीवर घालावी.
> गरम भाजी, फुलके, भाकरी बरोबर खावी स्मित
> सकाळी केलेली भाजी उरली तर संध्याकाळी पाणी घालून पातळसर वरण करावं, गरम, वाफाळत्या भातबरोबर मस्त लागतं.

#####
या प्रमाणातली भाजी २/३ लोकांना एकावेळेसच्या जेवणाकरता, बाकी मेन्यू असेल तर भरपूर होईल.

फार काही खास कृती नाही; बेसन लावण्या ऐवजी वरण लावलं इतकाच काय तो फरक. भाजी दिसायला मात्र छान हिरवी-पिवळी दिसते. लसूण मात्र नीट लाल तळला गेला पाहीजे. काही लोक यात तांदूळाच्या कण्याही घालतात. का ते माहीती नाही; बहुधा क्वांटीटी वाढवायला करत असावेत.

हा फोटू -

IMG_0041.jpg

वाढणी/प्रमाण: 
लागेल तसं
माहितीचा स्रोत: 
आजी

क्रॅनबेरी कांदा लोणचे

लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

१ पाकीट ताज्या क्रॅनबेरीज
२ मध्यम कांदे (किसून)
१ चमचा तिखट
१ वाटी गुळ
चवीप्रमाणे मिठ
फोडणीसाठी मेथ्यांचे दाणे, हिंग आणि तेल (ऐच्छिक)

क्रमवार पाककृती: 

१. क्रॅनबेर्‍या धुवून, निथळवून घ्याव्या.
२. एका खोलगट भांड्यात क्रॅनबेर्‍या घालून मध्यम आचेवर ठेऊन द्याव्या.
३. थोड्यावेळाने त्या मऊ होऊन फुटायला लागल्या की डावाने किंवा मॅशरने घोटत रहावं.
४. त्याच्या लगदा तयार झाला की गॅस बंद करून त्यात किसलेला कांदा, गुळ, तिखट आणि मिठ घालून चांगल ढवळावं. कांदा शिजवायचा नाहीये. त्यामुळे गॅसवरून उतरवून मगच कांदा घालावा.
५. गुळ विरघळला की लगेच खाता येतं. पण मुरल्यावर दुसर्‍यादिवशी जास्त चांगलं लागतं.
६. पाहिजे असेल तर गार झाल्यावर वरून तेल, हिंग आणि मेथ्यांची फोडणी द्यावी.

पोळी, ब्रेड, भात कशाबरोबरही छान लागतं.

वाढणी/प्रमाण: 
एक वाडगा भरून होतं
अधिक टिपा: 

स्वातीच्या रेसिपीने क्रॅनबेरी सॉस करून पाहिला. तो अगदी मेथांब्यासारखा लागला. त्यामुळे कैरी कांदा लोणच्यात कैरीच्या जागी क्रॅनबेरी घालून प्रयोग करून बघायचं ठरवलं. त्यात कैरी कच्ची घालतात. पण क्रॅनबेर्‍या कच्च्या खाणं शक्य नसल्याने त्या शिजवून लगदा करून मग त्यात बाकीचे पदार्थ घातले. (कोणी कच्चा क्रॅनबेरीचा करून पाहिलं तर खाता आलं का ते सांगा). मेथ्यांची फोडणी दिली नाही तरी चालेल. फ्रिजमध्ये आठवडाभर टिकू शकेल पण आमचं दोन दिवसातच संपलं.

माहितीचा स्रोत: 
'क्रॅनबेरी सॉस' आणि 'कैरी कांदा लोणचं' ह्या रेसिप्यांचं फ्युजन

बेक्ड/तळून मटार-करंजी आल्याची चटणी बरोबर

लागणारा वेळ: 
१.५ तास
लागणारे जिन्नस: 

पारीसाठी:
१ कप कणीक,
१ टेबलस्पून कच्चा बारीक रवा,
चिमटीभर साखर,
चवीला मीठ,
भिजवायला कोमट दूध लागेल तसे,
२ मध्यम चमचा साजूक तूप गरम करून वितळून.

सारणः
२ वाटी ताजे मटार साफ करून, धूवून,
हिरवी चटणी:
तिखट आवडेल तश्या हिरव्या मिरच्या,बोटभर आलं, एखादीच लसूण पाकळी बारीक ठेचून घेवून.
कचोरी मसाला:
१ चमचा जीरं, १ चमचा बडीशेप, पाव चमचा खसखस,१ चमचा साखर,१-२ लवंगा, चिमटीभर हिंग, १ चमचा पादेलोण, १ चहा वेलची. वरील जरासेच गरम परतून घेवून बारीक वाटून झालं की पादेलोण घालावं व मसाला बाजूला ठेवावा.
प्रत्येकी १ चमचा बेदाणे, काजू बारीक चिरून,
पाव वाटी ताजं खोवलेल खोबरे,
१ चमचा लिंबू रस
आल्याची चटणी:
पाव चमचा भाजलेलं जीरं, १ चमचा मनुका/गूळ्/साखर, १ वेलची, ३ चमचे खिसलेलं आलं,चवीला मीठ, एखादीच ब्याडगी मिरची.
कच्चं बारीक वाटून घ्यावी. झाली चटणी तयार.

क्रमवार पाककृती: 

पारी:
१. कणीक, रवा , मीठ, साखर एकत्र करून त्यात गरम तूप ओतून घेवून करून घ्यायचे. अतिशय घट्ट अशी कणीक भिजवून घ्यावी दूध लागेल तसे टाकून. फ्रीजमध्ये झाकून ठेवावी. करायच्या आधी काढून मग पुन्हा मळावी.
२. सारण:
मटार कच्चेच ठेचावे.
आता बेताचे तेल पातेल्यात घालून आधी हिरवी चटणी घालावी. चटनी जळू न देता मटार त्यावर घालावे.
मग खोबरे घालावे. एखाद दुसरी वाफ काढावी झाकण न ठेवता. मग कचोरी मसाला लिंबू रसात घोळवून घालावा. वरून काजू व बेदाने घालावे व सारण गार करायला ठेवावे.
आता पारीचे पीठ खूप मळून घ्यावे.
पोळी बनवून पुन्हा आता पीठी भूरभूरावी व लडी वळवावी.
मग सुरीने गोळ्या कापाव्या(पापडाला कापतो तश्या).
गोळी लाटून,सारण भरून, करंजीचा आकार नाहितर कचोरी सारखे वळून तळावे.
नाहितर २७५ फॅरेनहाईट वर तास भर भाजाव्या. मध्येच अर्धा तासाने पलटाव्या.
हिरवी चटणी नाहितर आल्याची चटणी बरोबर द्यावे खायला.

वाढणी/प्रमाण: 
खाल तसे
अधिक टिपा: 

पादेलोण घातल्याने वेगळी चव येते.
इतक्या प्रमाणात मटार खाताना दुसर्‍याचा विचार नक्कीच करा म्हणून पादेलोण घालावे. स्मित

माहितीचा स्रोत: 
चुलत सासूबाई

सुक्या घोळीचा रस्सा

लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

सुक्या घोळीच्या तुकड्यांचे छोटे तुकडे.
२ मध्यम आकाराचे कांदे चिरून
४-५ लसुण पाकळ्या ठेचून
पाव चमचा हिंग
१ चमचा हळद
मसाला २ चमचे जर मिरची पुड वापरणार असाल तर पाऊण ते १ चमचा पुरे.
२ चमचे तांदळाच पिठ
फोडणी साठी तेल २ मोठे चमचे
लिंबा एवढी चिंच
गरजे नुसार मिठ
थोडी चिरलेली कोथिंबीर
१ हिरवी मिरची

क्रमवार पाककृती: 

१) सुक्या मशाचे एक ते दिड ईंचाचे तुकडे करून ते पाण्यात ठेवावेत ५ मिनीटांनी खवले जरा मऊ पडली की खवले काढून टाकावी व तुकड्या स्वच्छ धुवुन घ्याव्या.

२) भांड्यामधे तेल गरम करून त्यावर लसूण पाकळ्यांची फोडणी देऊन कांदा गुलाबी रंगावर परतवावा.

३) आता त्यात हिंग, हळद, मसाला घालून गरजेनुसार पाणी घाला. माश्याच्या तुकड्या घाला. १० मिनीटे हा रस्सा उकळू द्या.
४) ह्या रश्यात मिठ (तुकड्या खारवलेल्या असतात त्यामुळे मिठ थोडे कमीच घालायचे), चिंचेचा कोळ व तांदळाचे पिठ पाण्यात पेस्ट करून सोडा. आता अजून ५ मिनीटे उकळू द्या. वरून मोडलेली मिरची व कोथिंबीर घाला उकळताना व गॅस बंद करा.

वाढणी/प्रमाण: 
४ ते ५ जणांसाठी
अधिक टिपा: 

सुक्या माश्याचे कालवण अगदी तोपासू लागते. अशाच रावस, पापलेट वगैरे मोठ्या माशांच्या तुकड्याही मिळतात. ह्याच पद्धतीने त्याचे कालवण करता येते.

तांदळाचे पीठ दाटपणासाठी वापरले जाते.
ह्या तुकड्यांना खाराचे मासेही म्हटले जाते.
सुक्या घोळीच्या तुकड्या बाजारात मिळतात. सुकी घोळ नीट पारखुन घ्यावी. चांगली कडकडीत सुकलेल्या व खाली फोटोत अशी मोठी खवले दिसतात तशा खवले असलेल्या तुकड्या घ्यायच्या. खवल्यांमुळे मासा घोळीचा आहे की दुसरा ते लक्षात येत. घोळीची खवले खाली फोटोत देत आहे.

माहितीचा स्रोत: 
आई