शाकाहारी

चटनी वाले आलू

Submitted by दिनेश. on 20 March, 2017 - 04:56
लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

उत्तर प्रदेश मधला हा खास पदार्थ. चटकदार आणि नेहमीपेक्षा जरा वेगळा कारण यात कांदा, टोमॅटोची ग्रेव्ही नाही.
एरवी कांदा वापरतातही पण मी वापरलेला नाही.
याचे दोन प्रकार मी चाखलेत. हा मी देतोय तो चेंबूरला गोल्डन व्हील या हॉटेलमधे ( त्याला बरीच वर्षे झाली ) खाल्ला होता. आणि दुसरा प्रकार, सिंगापूरला खाल्ला होता. तो टिपांमधे लिहितो.

CVA Dish.JPG

मी घेतलेले जिन्नस असे
१) ६ मध्यम आकाराचे बटाटे, साले काढून मोठे तूकडे करून.
२) तेल
३) १ टेबलस्पून जिरे
४) १ टिस्पून हळद
५) अर्धा टिस्पून हिंग
६) एक कप बारीक चिरलेली कोथिंबीर
७) अर्धा कप बारीक चिरलेला पुदीना
८) एक इंच आले
९) ६ लसूण पाकळ्या
१०) ५/६ हिरव्या मिरच्या
११) लिंबू किंवा आमचूर पावडर चवीप्रमाणे
१२) चाट मसाला
१३) मीठ
१४) थोडा ताजा गरम मसाला ( वेलची, मिरी, दालचिनी यांची भरड पूड, १ टिस्पून )
१५) १ टिस्पून लाल तिखट किंवा अर्धा टिस्पून मिरी पावडर ( ऐच्छिक )

क्रमवार पाककृती: 

१) कोथिंबीर, पुदीना, आले, लसूण आणि मिरच्या यांची बारीक चटणी वाटून घ्या.
२) पॅनमधे तेल तापवून त्यात जिरे, हिंग व हळद घाला.
३) मग त्यावर बटाट्याच्या फोडी घाला आणि परतून घ्या.
४) त्या सोनेरी रंगावर आल्या कि त्यावर मीठ आणि वाटलेली चटणी घाला.
५) हलक्या हाताने परतून चटणी सर्व फोडींना नीट लागेल असे पहा.
६) मंद आचेवर बटाटे शिजवून घ्या.
७) ते शिजले कि वरून गरम मसाला पावडर घाला आणि नीट मिसळून घ्या ( आमचूर वापरत असाल
तर यावेळी घाला.)
८) मग आच बंद करून लिंबूरस, चाट मसाला व वापरत असाल तर लाल तिखट / मिरी पावडर घाला.

हा प्रकार नुसताच किंवा रोटीसोबत छान लागतो.

वाढणी/प्रमाण: 
४ जणांना पुरेल
अधिक टिपा: 

CVA Close up.JPG

याचे दुसरे कच्चे व्हर्जन मी सिंगापूरला खाल्ले होते. त्यात छोटे बटाटे उकडून अश्या कच्च्या चटणीत मिसळले होते.
बटाटे पिठूळ होते त्यामूळे चटणीचा स्वाद आत छान मुरला होता. चटणीत लसूण नव्हती. हिंग, जिरे आणि तीळ यांची फोडणी वरून ओतली होती. हा प्रकार थंडच दिला होता. तोही खुप छान

माहितीचा स्रोत: 
पाककृती प्रकार: 
शब्दखुणा: 

काजूचा खरवस

Submitted by दिनेश. on 20 March, 2017 - 04:54
लागणारा वेळ: 
३ तास
लागणारे जिन्नस: 

Kkh vadya.JPG

१) १ वाटी साधे काजू ( साधे म्हणजे, न खारवलेले )
२) १ टेबलस्पून तांदूळ
३) १ टेबलस्पून ओले खोबरे ( पांढरे असावे, म्हणजेच पाठ घेऊ नये )
४) चवीप्रमाणे साखर
५) वासासाठी वेलची / केशर वगैरे
६) १ टिस्पून चायना ग्रास म्हणजेच अगर अगर ( ऐच्छिक.. टिप पहा )
७) थोडेसे तूप

Kkh Sahitya.JPG

क्रमवार पाककृती: 

१) काजू आणि तांदूळ, २ तास पाण्यात भिजत घालावेत मग निथळून घ्यावेत.
२) काजू, तांदूळ आणि खोबरे एकत्र करून अगदी बारीक वाटावे. वापरत असाल तर चायना ग्रासही त्यातच वाटावे.
वाटताना अगदी जरुरीपुरतेच पाणी वापरावे.
३) त्यात साखर मिसळून घ्यावी.
४) आता यात जरुर असेल तर थोडे पाणी मिसळावे. मिश्रण भज्यासाठी बेसन भिजवतो तितपत पातळ हवे.
( चायना ग्रास वापरले नसेल, तर मात्र ते त्यापेक्षा थोडे घट्ट ठेवावे लागेल ) या मिश्रणातच वेलची / केशर वगैरे मिसळून घ्यावे.
४) एका घट्ट झाकण असलेल्या डब्याला आतून थोडा तूपाचा हात लावून घ्यावा.
Kkh mould madhe.JPG

मी यासाठी एक खास पुडींगचे भांडे वापरलेय. या भांड्याचे झाकण क्लिप्स च्या सहाय्याने घट्ट बसते. त्याला रबर लायनींग नसते. पण त्याच्या खास डीझाईनमूळे आत पाणी जात नाही.
५) एका मोठ्या भांड्यात पाणी घेऊन त्यात खाली जाळी ठेवून किंवा कूकरमधे शिट्टी न लावता हे मिश्रण २० मिनिटे वाफवून घ्यावे.
६) भांडे पुर्ण थंड झाले कि याच्या वड्या किंवा तूकडे कापावेत.

Kkh baher.JPG

वाढणी/प्रमाण: 
८/९ तूकडे होतील
अधिक टिपा: 

Kkh close up.JPG

मिश्रण अगदी बारीक वाटणे गरजेचे आहे.
चायना ग्रास किंवा अगर अगर याच नावाने बाजारात मिळते. फोटोत दिसताहेत तसे त्याचे धागे असतात. एरवी ते कात्रीने कापून बारीक करून घ्यावे लागतात ( याची पावडरही मिळते ) या कृतीत मात्र ते कापायची गरज नाही.
हे समुद्री वनस्पतीपासून मिळवतात आणि शाकाहारी आहे. पण याला जिलेटीन म्हणणे चूक आहे.
जिलेटीन प्राण्यांच्या हाडापासून मिळवतात आणि माझ्या कल्पनेप्रमाणे ते सध्या भारतात वापरात नाही.
चायना ग्रास वापरून मिल्क पुडींग, खरवस, जेली वगैरे प्रकार करता येतात. याला स्वतःची चव, वास वा रंग नसतो.

माहितीचा स्रोत: 
त्यांना माहित आहे.
पाककृती प्रकार: 
शब्दखुणा: 

ग्रीन ग्रेवीतली वडी

Submitted by मंजूताई on 15 March, 2017 - 05:44
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

वडी : अर्धी वाटी सालासकट उडदाची डाळ तीन तास पाण्यात भिजवून वाटलेली व चवीपुरते मीठ
ग्रेव्ही : एक पाव पालक ब्लांच करुन एका हिरव्या मिरचीसह वाटलेला, एक वाटी दही,
मसाला: चार हिरवे वेल्दोडे, एक मोठी विलायची, पाव जायफळाचा तुकडा, पेरभर दालचिनी तुकडा, चार लवंगा व दोन मिरी, चवीपुरते मीठ

क्रमवार पाककृती: 

मसाले कोरडे भाजून पूड करुन घ्यावी. वाटलेली डाळ एका तेल लावलेल्या ताटली ओतून वाफवून घ्यावी. थंड झाल्यावर कापून तेलात तळून घ्याव्या. त्याच कढईत पळीभर तेलात मसाला (अर्धा) टाकून वाटीभर दही टाकून मोठ्या आचेवर सतत ढवळावे जेणेकरुन दही फाटणार नाही. त्यात पालकाची पेस्ट टाकावी. चवीपुरते मीठ व अर्धी वाटी पाणी टाकून उकळी काढावी. खाण्यापूर्वी तळलेल्या वड्या टाकून एक उकळी काढावी. भाकरी पराठ्यांबरोबर छान लागते ही भाजी.

वाढणी/प्रमाण: 
चार माणसांकरिता
अधिक टिपा: 

वड्या टाकून खूप उकळू नये. कांदा, आलं,लसूण, टोमॅटोच्या ग्रेव्हीपेक्षा वेगळ्या चवीची भाजी.
क्रीम टाकल्यास अजून उत्तम लागते.

माहितीचा स्रोत: 
खाद्य पदार्थाला वाहिलेलं च्यनेल.
पाककृती प्रकार: 
शब्दखुणा: 

वरणाचा धपाटा आणि भाताची थापटी

Submitted by दिनेश. on 13 March, 2017 - 06:04
लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

धपाटा म्हंटलं कि सोलापूरचा धपाटा, हे समीकरणच आहे. तो ज्वारीच्या पिठात तिखट मीठ घालून करतात. मी लिहितोय तो जरा
वेगळा.

VD Dish.JPG

मी हा खाल्ला बडोद्याला. माझ्या चुलत बहिणीच्या लग्नाच्या निमित्ताने आम्ही तिथे जमलो होतो. वर्हाडातल्या एका आत्याबाईंनी हा
प्रकार करून सर्वांच्या न्याहारीची सोय केली होती.

आणि भाताची थापटी ही सर्वस्वी माझी कल्पना. मला भाताची करप खुप आवडते, पण घरी आई कूकरमधेच भात करत असल्याने,
ती सहसा खायला मिळत नसे. आमच्या घरी श्रावणात, संकष्टीला वगैरे कूकर वापरत नाहीत, पण आईने बाहेर जरी भात केला, तरी
तिचे एवढे परफेक्ट काम असते कि करप होतच नाही. ( मी तिचाच शिष्य, त्यामूळे माझेही तसेच होते.)
आजोळी गेल्यावर करप मिळायची. पण त्यासाठी मला हट्ट करावा लागायचा. आजी काही ती मला मिळू द्यायची नाही, मावशीकडे
हट्ट करून मागितली, तर आजी डोळ्याला पदर लावायची. तर या करपेसाठी मी केलेला आटापिटा.
शिळा भात असेल तर मी फोडणीचा भात करतो पण त्यासाठी मला मोकळा भात लागतो. यावेळी भातात जरा डिखळे होती, तो
मोकळा करण्यापेक्षा मी अशी थापटी केली.

BT Dish.JPG

लागणारे जिन्नस
अ) वरणाच्या धपाट्यासाठी
१) एक वाटी तुरीचे साधे वरण ( साधे म्हणजे बिनफोडणीचे, फक्त हिंग, हळद, मीठ घातलेले )
२) दिड वाटी मिश्र पिठ ( कणीक, बेसन, तांदळाचे पिठ.. घरात असतील ती )
३) एक कांदा, उभा पातळ कापलेला
४) २/३ हिरव्या मिरच्या
५) तेल
६) हळद
७) मीठ
VD sahitya.JPG

ब) भाताच्या थापटीसाठी
१) शिळा भात
२) जिरे
३) मीठ
४) हिंग
५) तेल

क्रमवार पाककृती: 

१) वरण नीट घोटून घ्या. फार घट्ट असेल तर पाणी घालून सारखे करा.
२) सर्व पिठे कोरडीच एकत्र करा.
३) मिरच्या बारीक चिरून घ्या ( वाटल्या तर जास चांगली चव येते )
४) एका मोठ्या भांड्यात वरण गरम करत ठेवा, त्यात ( जास्तीचे ) हळद, मीठ व मिरच्या घाला. कांदाही घाला.
५) एखादा कढ आला ( उकळायची गरज नाही ) कि सर्व पिठे त्यात घाला. आणि चमच्याने सर्व एकत्र करा.
वरण कितपत घट्ट वा पातळ आहे त्यानुसार पिठ लागेल. गोळा घट्ट वाटला तर थोडे पाणी लावा, पातळ वाटला
तर आणखी पिठ घ्या. पण हे सगळे भांडे गरम असतानाच केले पाहिजे. साधारण असा गोळा झाला पाहिजे.

VD pith.JPG

६) मग सराव असेल तर थेट तव्यावर, किंवा पोलपाटावर फॉईल ठेवून त्यावर धपाटा थापा ( फार पातळ नको )

७) तेल सोडून खरपूस भाजून घ्या. ( हा धपाटा लवकर भाजला जातो. )

VD tavyavar.JPG

---------

१) भाताच्या थापटीसाठी भातात हिंग, जिरे व मीठ मिसळून हलक्या हाताने एकत्र करा. ( मळू नका )
२) मग तव्याला तेलाचे बोट पुसून तो गोलाकारात थापा. आकार बशीएवढाच असू द्या
(मोठा ठेवला, तर उलटायला त्रास होईल )
३) कडेने तेल सोडून मंद आचेवर गुलाबी होईतो भाजा. भाजताना उलथन्याने हळुवारपणे थापटत रहा. म्हणजे
भात एकत्र राहतो.

वाढणी/प्रमाण: 
४ धपाटे आणि भातानुसार थापट्या
अधिक टिपा: 

या दोन्ही प्रकारात, कच्च्या भाज्या ( कोबी, गाजर, पालेभाज्या ) ढकलता येतील. जास्तीचे मसाले धणेजिरे पूड. लसूण
वगैरेही वापरता येईल.

VD close up.JPGBT Close up.JPG

माहितीचा स्रोत: 
आठवणी आणि प्रयोग

गुजराथी पद्धतीची पुरणपोळी.

Submitted by दिनेश. on 13 March, 2017 - 06:01
लागणारा वेळ: 
१.५ तास
लागणारे जिन्नस: 

महाराष्ट्रात कोकण भाग सोडला तर बहुतेक ठिकाणी पुरणपोळी होते. प्रांतानुसार त्यात थोडासा बदलही होतो, पण बेसिक घटक,
तेच राहतात. गुजराथ मधे मात्र पुरणासाठी तुरीची डाळ वापरतात. हॉकिन्स कूकरच्या कूक बूक मधेही तुरीची डाळ वापरूनच
पुरण केलेले आहे.

सहज म्हणून मी त्या पद्धतीने काल करुन बघितली. यासाठी डाळ शिजवताना आपण नेहमी वापरतो तसे हळद हिंग न वापरल्याने
जरा उग्र वास आला खरा, पण नंतर शिजवल्यावर आणि वेलची पूड घातल्यावर फारसा राहिला नाही तो. ( आता वाटतेय हळद
वापरली असली तरी चालले असते. ) म्हणून इथे कृतीत तसे लिहित आहे.
Pupo Dish.JPG

( ताटात पोळीसोबत गाजर हलवा, बटाट्याची भाजी, नाशिक पद्धतीची चटणी आणि लोणचे आहे. डाळीत मी पाणी फार घातले नव्हते,
म्हणून कटाची आमटी नाही करता आली.)

पुरणपोळीसाठी घेतलेले जिन्नस असे.

१) १ वाटी तूरडाळ
२) पाऊण वाटी गूळ + साखर
३) १ वाटी कणीक
४) मीठ, तेल, तूप लागेल तसे
५) अर्धा टिस्पून हळद
६) वेलची पावडर

क्रमवार पाककृती: 

१) कणकेत मीठ आणि थोडे तेल घालून घट्ट भिजवा. ( कणकेतही हळद घालतात. रंग चांगला येतो पोळ्यांना. मी नाही घातलीय.)
२) तूरीच्या डाळीत पुरेसे पाणी आणि हळद घालून मऊसर शिजवून घ्या.
Pupo DaaL.JPG

३) पाणी जास्त असेल तर ओतून घ्या ( याचे रसम करता येईल.)
४) तुरीची डाळ डावेने घोटून घ्या. वाटायची असेल तर याच वेळेला वाटून घ्या. पुरण वाटण्यापेक्षा ते सोपे जाते.)
५) मग त्यात गूळ व साखर घालून, घोटून घट्टसर शिजवा. ( डाळ कमी असल्याने उलाथने उभे रहात नाही, त्यामूळे ती कसोटी वापरता येत नाही, पण भांड्यात पुरणाचा गोळा मात्र जमतो.) वेलची पूड घाला.
६) कणकेला तेल व पाणी आलटून पालटून लावत चांगली मळून घ्या. कणकेचा गोळा दोन हाताने धरून ओढत रहा. तो न तुटता ताणला
गेला, म्हणजे पोळीसाठी योग्य झाला.
Pupo puran.JPG

७) पुरणाचे, बेसनाच्या लाडवाएवढे गोळे करा. कणकेचे लहान लिंबाएवढे गोळे करा.
८) पुरणाचा गोळा, कणकेच्या गोळ्याने वेढून घ्या. वर जास्त पिठ आले तर काढून टाका. पुरणाच्या गोळ्यावर सारख्या जाडीचा पिठाचा
थर बसला तर पोळीत काठापर्यंत पुरण जाते, नाहीतर कडा रिकाम्या राहतात.

Pupo unde.JPG

९) मग हे गोळे पिठावर हलक्या हाताने लाटा.
१०) तव्यावर दोन्ही बाजूने तेल सोडून खमंग भाजा.

Pupo tavyavar.JPG

वाढणी/प्रमाण: 
५ ते ६ पुरणपोळ्या होतील
अधिक टिपा: 

Pupo Close up.JPG

या पुरणपोळीसोबत तूपच चांगले लागते, दूध नाही चांगले लागत. मी डाळ घोटली / वाटली नव्हती.

माहितीचा स्रोत: 
नेट
प्रादेशिक: 

मसाला कारले

Submitted by नलिनी on 10 March, 2017 - 09:15
लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

कारले : अर्धा की.
मिठ : २ चमचे( उकडताना कारल्यात भरण्यासाठी)

मसाला घटक :
भाजलेले शेंगदाणे : १ वाटी
भाजलेले तिळ : १/२ वाटी
सुके खोबरे : १/२ वाटी
धने : पाव वाटी
लसूण : आवडीनुसार कमी अधिक
हळद : पाव चमचा
लाल तिखट : १ चमचा
गरम मसाला / काळा मसाला : २ चमचे ( माझ्याकडे घरी बनवलेला मसाला आहे मी तो वापरते)
मिठ : चवीनुसार
गुळ : एक चमचा ( वगळला तरी चालेल)
असल्यास सुर्यफुलाच्या बीया : अर्धी वाटी

क्रमवार पाककृती: 

MasalaKarale

कारले धुवून घ्यावे.
आकारमानानुसार कापून व चिरा देवून घ्यावे.
प्रत्येक फोडीमध्ये मिठ भरावे. (एका फोडीत साधारण पाच बोटांच्या चिमटीत बसेल एवढे)
कढईत २ - ३ चमचे (डाव नाही) तेल घेवून त्यात अर्धी वाटी पाणी घालावे.
मिठ भरलेल्या कारल्याच्या सर्व फोडी त्यात ठेवून झाकण ठेवावे.
५ - १० मि उकडू द्यावे. गरज भासल्यास जरासे पाणी परत घालावे.

masalaKarale

कारले उकडून घेईस्तोवर मसाल्याचे सर्व घटक मिक्सरम्ध्ये कोरडेच वाटून घ्यावे. व एका पसरट ताटात काढून घेऊन व्यवस्थित एकत्र करून घ्यावे.
कढईत शक्यतो पाणी शिल्लक राहत नाही त्यामुळे कारले निथाळायला लागत नाहीत. त्यातल्या बीया काढून टाकाव्या व प्रत्येक फोडीत मसाला दाबून भरावा.
(असे मसाला भरून ठेवलेले कारले फ्रिजर मध्ये ठेवू शकता. हवे तेव्हा जरावेळ आधी बाहेर काढून डिफ्रॉस्ट झाले की तेलावर भाजून घ्यायचे.)

तव्यावर तेल सोडून आधी मसाल्याकडची बाजू भाजून घेऊन मग मागची बाजू हवी त्या प्रमाणात खरपूस भाजून घ्यावी. भाजायला फारसे तेल लागत नाही.

masalaKarale

वाढणी/प्रमाण: 
आपल्या आवडीप्रमाणे
अधिक टिपा: 

मी जितके दिवस श्रीरामपूरला असेल तितके दिवस दर आठवड्याआड शेखरदादा मुंबईहून आम्हाला भेटायला यायचा. तो आला की जेवणाचा बेत ठरलेला असायचा. मसाला कारले, हिरव्या मिरचीची शेंगदाण्याची चटणी, एखादी पालेभाजी आणि भाकरी.
तो आला की शांडिल्यशी खेळून आणि फ्रेश होऊन आम्ही बाजार समिती च्या कांदा मार्केटला भाजी आणायला जायचो. भरपूर भाज्या आणि किमान १ की कारले घेवून यायचो.
दुपारच्या, रात्रीच्या जेवणाला कारलेच खावून तो मसाला भरलेले सर्व कारले सोबत घेवून जायचा.
मी बनवलेले मसाला कारले त्याच्या खास आवडीच्या पदार्थातले एक.

आता दादा नाही, उरल्या फक्त आठवणी. त्याची आठवण काढल्याशिवाय माझ्याकडे कारले बनतच नाही.

शब्दखुणा: 
माहितीचा स्रोत: 
आई, काकू , स्वप्रयोग
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

आधीच भरलं वांगं त्यात थालीपीठ

Submitted by विद्या भुतकर on 8 March, 2017 - 22:25
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

शीर्षक वाचून काय काय विचार केले असतील माहित नाही. भरलं वांगं हेच मुळात इतक्या लोकांचं आवडतं आहे आणि थालीपीठही. आजची ही पोस्ट आहे भरल्या वांग्याच्या थालीपीठाची. घरी अजूनही आई कधी कधी शिल्लक राहिलेल्या वांग्यांची, दोडक्याच्या भाजीची कधी आमटीची भाकरी करते. भाकरीच्या पिठात ती राहिलेली थोडीशी भाजी, तिखट, कांदा, कोथिंबीर घालून मोठ्या भाकरी थापते. आम्ही घरी असताना आवडीने अशा भाकरी खायचो त्यावर भरपूर तूप किंवा लोणी घेऊन. इथे माझ्याकडे भाकरीचे पीठ नियमित नसते, जे थोडंफार भारतातून आणते ते संपून जातं. घरून आणलेलं भाजणीचं पीठ मात्र मी फ्रिजर मध्ये ठेवून पुरवून वापरते. आता भाजणीचं पीठ पुरण्यास मुख्य कारण म्हणजे मी प्रत्येक वेळी थालीपीठ करताना भाजणीच्या पिठात थोडी कणिक, तांदळाचं पीठ, बेसन अशी भर घालून मळते त्यामुळे ते थोडे जास्त दिवस पुरतं.

तर एकूण काय की मला अशा मसाल्याच्या भाजीच्या भाकरी करता नाही आल्या तरी थालीपीठ मात्र नक्की करते. कालच वांगी करताना थोडा जास्त रस ठेवला होता. भाजीही आज सकाळी डब्यात न नेता फ्रिज मध्ये ठेवली होती संध्याकाळी थालीपीठ करायची म्हणून. आज ती बनवताना आठवणीने थोडे फोटो काढून घेतलेत. कदाचित अनेक जणी करतही असतील. आजच एका मैत्रिणीशी बोलताना लक्षात आले की ती तव्यावरच थापते. माझ्या सासूबाईही तव्यावरच थापतात. त्यामुळे गरम तवा थोडा थंड करून करेपर्यंत बराच वेळ जातो. इथे मी फोटो इन्वा व्हिडीओ मध्ये आई करते तसे कापडावर थापून तव्यात टाकायची कृती देत आहे. सुरुवातीला थोडे हळू होते पण एकदा हात बसला की एकावेळी दोन तव्यात थालीपीठे पटापट होतात.

साहित्य: शिळी शिल्लक राहिलेली मसाल्याची भाजी,

एक बारीक चिरलेला कांदा , कोथिंबीर चिरून, धणे-जिरे पूड, मीठ, हळद, हिंग, १ चमचा तिखट,४ चमचे तीळ, भाजणीचे पीठ(भाजीत मावेल इतपत, साधारण एक वाटी भाजीमध्ये २ वाट्या पीठ मावते).

क्रमवार पाककृती: 

भाजी पूर्णपणे चुरून पिठात आधी मिस्क करून घ्यावी.

पीठ कोरडे असतानाच त्यात हळद, तिखट, हिंग, मीठ, तीळ, कांदा, कोथिंबीर, धणे-जिरेपूड सर्व साहित्य कालवून घ्यावे.

एका वाटीत थोडे गरम पाणी घेऊन पिठात लागेल तसे घालून पीठ मळून घ्यावे. (मी सर्व पीठ पातळ करत नाही. सर्व पीठ घट्ट मळून घेते आणि लागेल तसे प्रत्येक गोळा थापताना त्यात पाणी घालते.)

गॅसवर तवा किंवा जाड बुडाचा पॅन ठेवून गॅस मध्यम आचेवर ठेवावा.

एका ताटात एक रुमाल किंवा सुती कापड ओले करून पसरून घ्यावे. ( माझ्याकडे सध्या रुमाल नसल्याने मी जाडजूड टीशू पेपर आहेत बाऊंटी ब्रँड चे ते दुहेरी करून वापरते. ८ थालीपिठांना टिकतात. )

कणकेचा गोळा थोडे पाणी लावून त्या रुमालावर हातानं थापून पसरवावा. चार ठिकाणी भोके पाडून पुन्हा एकदा त्या थापलेल्या थालीपिठावर पाणी मारून रुमाल ओला करून घ्यावा. (याने थालीपीठ रुमालावरून अलगद सुटून येते तव्यात.

रुमाल दोन्ही टोकांना धरून थालीपीठ तव्यात पालथे करावे. थोडा झटका दिल्यावर ते सहजपणे तव्यात उतरते.

एकदा ते तव्यात पडले की मग दोनीही बाजूला तेल लावून खरपूस भाजून घ्यावे.

थोडे शिजण्यासाठी वरून झाकण ठेवले मिनिटभर, तरी चालते. तेलावर परतून गेल्याने जास्त तेल वापरले जात नाही(आई तळूनही करते, ती चांगली लागतात पण तेल खूप खातात . )

दही, शेंगदाण्याची चटणी, थालीपिठावर भरपूर तूप घेऊन खायला मजा येते. सोबत लोणचं असेल आंब्याचं तर उत्तमच. Happy

वाढणी/प्रमाण: 
साधारण ६-७ थालिपीठे होतात.
अधिक टिपा: 

कधी कधी मसाल्याची भाजी दोन वेळा खायचा कंटाळा येतो. अशावेळी त्या भाजीची थोडी चव, भाजणीच्या पिठाचा खमंग वास, कांदा-कोथिंबिरीची चव, दाताखाली येणारे तीळ हे सर्व एकदम जमून येतं आणि जेवण एकदम झकास होतं मग. आधीच भरलं वांगं त्यात त्याचं थालीपीठ, मग काय? आजचा बेतही तसाच झाला. तुम्हीही करून बघा नक्की.

IMG_3254.JPGIMG_3255.JPGIMG_3257(1).JPGIMG_3258.JPGIMG_3260.JPGIMG_3263.JPGIMG_3264.JPGIMG_3265.JPGWhatsApp Image 2017-03-08 at 10.27.14 PM.jpeg

विद्या भुतकर.

माहितीचा स्रोत: 
मेरी मां :)
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

उकडपेंडी

Submitted by दिनेश. on 6 March, 2017 - 05:02
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

उकडपेंडी हा आपला पारंपरीक मराठी पदार्थ. पण याचे वेगवेगळे प्रकार प्रचलित आहेत. विदर्भाकडे ही बहुदा दही घालून करतात. मायबोलीवर याची चर्चा पण झाली होती मागे.
मी केलेले व्हर्जन हे चिंचेचे पाणी वापरून केलाय. ( आपल्या नेहमीच्या पदार्थांचे स्वरुप घरोघरी वेगळे असते. अगदी मेतकूटाचेही
अनेक प्रकार आहेत, असे दूर्गाबाई भागवतांनी, "खमंग" या पुस्तकात लिहिलेले आहे. )

ukadapendee.JPG

याचे घटक नेहमी घरी असतात तेच पण नीट चव यायला हवी असेल तर कृती निगुतीने करावी लागते. ही खायची पद्धत पण
वेगवेगळी आहे. काही ठिकाणी ती तेल लावून चांगली मळून घेऊन खातात. यासाठी कधी कधी खलदेखील ( खल बत्ता मधला खल)
वापरतात. या पद्धतीत मात्र त्याची गरज नाही.

१) दोन वाट्या जाडसर कणीक ( तशी नसेल तर थोडा बारीक रवा मिसळा. मिश्र पिठे पण घेऊ शकता.)
२) १ मोठा कांदा, बारीक चिरलेला ( ऐच्छिक )
३) दोन कप चिंचेचे पातळसर पाणी ( साधारण लिंबाएवढी चिंच लागेल )
४) २ टेबलस्पून तेल
५) १ टिस्पून हळद
६) १ टिस्पून जिरे + मोहरी
७) अर्धा टिस्पून हिंग
८) २ टिस्पून लाल तिखट
९) कढीपत्ता ४/६ पाने
१०) मीठ
११) कोथिंबीर
१२) भाजलेले शेंगदाणे ( मला यात भरपूर दाणे लागतात, पण प्रमाण आवडीप्रमाणे घ्या )

क्रमवार पाककृती: 

१) तेल तापवून त्यात हिंग, हळद, जिरे, मोहरीची फोडणी करा. त्यात कढीलिंब परतून घ्या.
२) त्यावर कांदा घालून परता ( अर्थात वापरत असाल तर. सोबत लसूण देखील वापरता येतो )
३) मग त्यावर कोरडी कणीक घालूख, मंद आचेवर खमंग भाजून घ्या. ( भाजताना ती हाताला हलकी लागते व खमंग वास सुटतो )
४) मग त्यात तिखट आणि मीठ घाला.
५) मग त्यावर थोडे चिंचेचे पाणी शिंपडून घाला, आणि परता.
६) असे थोडे थोडे पाणी घालून, झाकण ठेवून, परतून कणीक शिजवून घ्या.
सगळे पाणी एकदम टाकले तर कणकेचा गोळा होईल आणि ती परत मोकळी होणे कठीण जाईल.
मग त्यावर भाजलेले दाणे घाला आणि मिसळून घ्या. वरुन कोथिंबीर घाला.

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांना पुरेल
अधिक टिपा: 

ukadapendee close up.JPG

माझ्याकडे त्यावेळी कोथिंबीर नव्हती म्हणून मी नाशिक पद्धतीची दाण्याची ( हो परत दाण्याचीच ) चटणी घेतलीय. यावर कच्चे तेल
पण घेतात. मी साजूक तूप घेतलेय.
अगदी पोटभरीचा प्रकार आहे हा.

शब्दखुणा: 
माहितीचा स्रोत: 
पारंपरीक पदार्थ आहे.
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

आन्ध्र स्टाईल कोबीची भाजी

Submitted by दिनेश. on 6 March, 2017 - 05:00
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

भारतात असताना कोबी ना आवडती होती ना नावडती. पण आफ्रिकेतील काही देशांत तर बाजारात कधी कधी कोबीशिवाय भाजीच
मिळत नाही. इथले कोबीही भारतातल्यापेक्षा जरा वेगळे म्हणजे जाड पानाचे असतात ( भारतात ते तलम पानांचे असतात, हे मी
खात्रीने सांगू शकतो, पटत नसेल तर आफ्रिकन कोबी खाऊन पहा. )

जाड पानांचे असल्याने ते शिजवूनच खावे लागतात, भारतात आपण जशी कच्ची कोशिंबीर करतो, तशी केली तर फार चामट लागते.
इथली कोबी खायची पद्धत म्हणजे तिचे जाड तूकडे करून उकडून खायचे. उपलब्ध असेल तर मीठ. केनयात एक प्रकार करतात, त्यात
साखरही घालतात.

पण वर लिहिल्याप्रमाणे कोबी भरपूर आणि वर्षभर उपलब्ध असतो. माझा जोहान्सबर्ग ( दक्षिण आफ्रिका ) मधला मित्र म्हणतो, कि तिथे
कोबी हे नगावरच विकतात, वजनावर नाही. ( वजन करण्यात वेळ जातो म्हणे. )
तसे हे लोक कच्चा पण ( सलाद म्हणून ) खाऊ शकतात, पण आपल्याला नाही ते जमत.
मला स्वतःला कुठलीही भाजी एकाच पद्धतीने करून आवडत नाही. कोबीत मी हिरवे वाटाणे, चण्याची डाळ, तुरीची डाळ, उडदाची डाळ,
बटाटे.. असे काहीतरी ( यापैकी एकच ) घालून भाजी करतो. किंवा ती वापरून पराठे, थालिपिठ, भजी असेही करतो.
खुप वर्षांपुर्वी लोकप्रभाने आयोजित केलेल्या स्पर्धेत, कोबीची लच्छेदार रबडी ( हो, बरोबर वाचता आहात ) हि विजेती पाककृती ठरली
होती, ती पण मी कधीकधी करतो. ( त्याला पांढरी जरा कोवळी कोबी लागते. ती पाने मंद आचेवर तूपात शिजवून मग आटवलेल्या दूधात
घालायची आणि परत शिजवायची. नीट शिजली तर ओळखता येत नाही, कश्याची रवडी आहे ते )

नेटवर ही आणखी वेगळी पाककृती मिळाली. मला आवडली. मूळ पाककृती पचडीची आहे पण मला ती भाजी म्हणून आवडली.

लागणारे जिन्नस असे

१) अर्धा किलो कोबी
२) दोन टोमॅटो ( आणखी आंबट हवे असेल तर चिंचेचा कोळ )
३) ४/५ हिरव्या मिरच्या
४) ७/८ लसूण पाकळ्या
५) २ टेबलस्पून तेल
६) १ टिस्पून हळद
७) १ टिस्पून जिरे
८) अर्धा टिस्पून हिंग
९) मीठ
१०) पाव कप उडदाची डाळ
११) पाव कप चण्याची डाळ
१२) मुठभर शेंगदाणे

क्रमवार पाककृती: 

१) कोबी बारीक कापून घ्या. आपण नेहमी उभा पातळ कापतो त्यापेक्षा लांबीत कमी असलेले तूकडे करता आले तर चांगले.

Kobee bhajjee kapalelee.JPG

मी यासाठी व्ही स्लाईसर वापरले आहे ( फोटोत आहे ते. मूळ जर्मन बनावटीचे हे स्लाईसर मी गेली २० वर्षे वापरतोय )

२) टोमॅटो, मिरच्या पण कापून घ्या.
३) एक टेबलस्पून तेल तापवून त्यात आधी उडीद डाळ खमंग भाजून घ्या, ती बाहेर काढून त्यात चणाडाळ भाजा आणि बाहेर काढून
दाणे भाजून घ्या ( दाणे तेलात भाजताना उडतात )
४) आता उरलेले तेल त्यात घालून ते तापले कि हिंग, हळद आणि जिरे यांची फोडणी करा.
५) त्यात लसुण, मिरच्या घालून परता आणि मग टोमॅटो घाला, ते चांगले शिजू द्या.
६) वर कोबी घाला व परता आणि मीठ घाला. झाकण ठेवून कोबी शिजू द्या.
७) दरम्यान दोन्ही भाजलेल्या डाळी आणि दाणे यांचे भरड कूट करा.
८) कोबी शिजली कि त्यात हे कूट घाला आणि गॅस बंद करा व नीट मिसळा.
९) कोबीला सुटलेल्या पाण्यात हे कूट भिजते.

वाढणी/प्रमाण: 
सहा जणांना पुरेल
अधिक टिपा: 

Kobee bhajji close up.JPG

ही भाजी चोरटी होत नाही. डाळी नीट खमंग भाजणे आवश्यक आहे.
मूळ कृतीत हे सगळे परत भरड वाटतात, पण कोबी अशी चिरली असेल, तर ते गरजेचे नाही.

माहितीचा स्रोत: 
नेट
पाककृती प्रकार: 

भडंग

Submitted by plooma on 3 March, 2017 - 04:18
लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

चुरमुरे , शेंगदाणे ,लसुण ,कढीलिंब,जिरे, लाल तिखट ,हळद ,तेल ,मिठ अंदाजे .फरसाण ऐच्छिक

क्रमवार पाककृती: 

भांड्यात तेल तापवून त्यात जिरे ,मोहरी , कढीलिंब ,ठेचलेला लसुण , शेंगदाणे घालावे .शेंगदाणे चांगले कुरकुरीत होईपर्यंत परतावे .नंतर हळद, लाल तिखट, मिठ घालून थोडे परतुन लगेच चुरमुरे घालावे व चांगले परतुन गॕस बंद करावा .भडंग तयार .
आवडत असल्यास वरुन फरसाण घालावा.

वाढणी/प्रमाण: 
खाल तेवढे .
पाककृती प्रकार: 
माहितीचा स्रोत: 
माझी आई.
प्रादेशिक: 

Pages

Subscribe to RSS - शाकाहारी