डाळ

दाल पख़तूनी

लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

अख्खे काळे उडीद - १ कप,
वाटलेले आले - २ टेबलस्पून,
वाटलेला लसूण - २ टेबलस्पून,
लोणी - १०० ग्रॅम,
टोमॅटोचा गर - दीड कप,
गरम मसाला पूड - २ टीस्पून,
लाल तिखट - १ टेबलस्पून,
फ्रेश क्रीम - १ कप,
मीठ - चवीनुसार

क्रमवार पाककृती: 

१. उडीद चार-पाच कप पाण्यात आठ ते दहा तास, किंवा रात्रभर भिजत ठेवावेत.
२. चार-पाच कप पाण्यात भिजवलेले उडीद, मीठ, लाल तिखट आणि वाटलेले आले टाकून शिजत ठेवावे. उकळी आल्यानंतर मंद आचेवर एक तास किंवा उडीद मऊ शिजेपर्यंत ठेवावे.
३. जाड बुडाच्या पातेल्यात लोणी गरम करावे. त्यात वाटलेला लसूण अर्धा कप पाण्यात मिसळून टाकावा. दोन मिनिटे परतावे.
४. टोमॅटोचा गर, लोणी, गरम मसाला पूड आणि शिजवलेली डाळ टाकून मंद आचेवर साधारण एक तास शिजू द्यावे. अधूनमधून ढवळावे. गरज वाटल्यास पाणी टाकावे.
५. फ्रेश क्रीम टाकून दहा मिनिटे मंद आचेवर शिजू द्यावे. डाळ दाटसरच असावी.
६. पावाबरोबर गरम वाढावे.

वाढणी/प्रमाण: 
३ जणांसाठी
अधिक टिपा: 

दाल पख़तूनीसह पुदिना पराठा चांगला लागतो (संजीव कपूर यांची आवडती डिश!).

पराठा, किंवा पावाबरोबर खाण्यासाठी डाळ दाटसरच असावी. भाताबरोबर खायची हे आधीच ठरवल्यामुळे मी डाळ जराशी रस्सेदार केली. पराठे वगैरे (अवघड प्रकार) करायला मला जमणार नाही.

पुदिना पराठ्याची पाकृ कोणाला हवी असल्यास मी पुस्तकातील पाकृ लिहून देईन.

मूळ रेसिपीत दिलेले आले, लसूण, गरम मसाला आणि लाल तिखट यांचे प्रमाण मला जरा जास्त वाटले. म्हणून मी ते प्रत्येकी एक टीस्पून वापरले. लोणी सुद्धा दोनच मोठे चमचे वापरले. क्रीम संपूर्ण डाळीत न टाकता केवळ माझ्यापुरते बाऊलमध्ये वरून थोडेसे टाकले.

>>वाटलेला लसूण अर्धा कप पाण्यात मिसळून टाकावा>> अश्यापद्धतीने पाण्यात मिसळून लसूण का वापरतात? मला काही समजले नाही. माहिती असल्यास तुमच्यापैकी कोणी सांगेल का मला?

वरील फोटो/पाकृ पाहून माझे काही चुकले असेल तर जरूर सांगावे. माझा पुढील प्रयोग अधिक यशस्वी होईल! स्मित

धन्यवाद!

माहितीचा स्रोत: 
संजीव कपूर यांच्या 'भारतीय पाककृतींचा खजाना' पुस्तकातून साभार!

टोमाटियोची आमटी.

लागणारा वेळ: 
२५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक वाटी तुरीची डाळ, शिजवून
५-६ मध्यम टोमाटियो
सुकी मिरची, मोहरी कडिपत्ता, हिंग , हळद , तेल फोडणीसाठी
मीठ,
धने जिरं पूड १ च चमचा
मालवणी मसाला १-१/२ च चमचा
.

क्रमवार पाककृती: 

या दिवसात फार्मर्स मार्केट मधे टोमाटियो खूप मिळतात. हिरव्या टोमेटो सारखं दिसणारं फळ- याला बाहेरुन अगदि पातळ आवरण असतं. मेक्सिकन स्वैपाकात याचा साल्सा करतात. दरवेळेस साल्सा काय करायचा म्हणून एकदा आमटी करुन पाहिली.

टोमाटियो चं आवरण काढून, धुउन, मध्यम चिरुन घ्यावेत.
पातेल्यात तेल गरम करून फोडणी करावी. त्यावर चिरलेले टोमाटियो घालावेत म मध्यम आचेवर ४-५ मिनिट परतावेत. मग त्यावर शिजलेली डाळ घालावी. धने जिर्‍याची पूड व मालवणी मसाला घालावा.
चवीपुरते मीठ घालावे व उकळी आल्यावर २ मिनिटांनी गॅस बंद करावा.
मालवणि मसाला नसल्यास लालतिखट व थोडासा गरम मसाला घालता येईल.

वाढणी/प्रमाण: 
४-५ लोकांना
अधिक टिपा: 

tomatillo (Physalis philadelphica) या नावाने शोधल्यास फोटो अन इतर रेसिपी पण सापडतील. जराशी आंबटसर चव असते. थोडासा चीक पण अस्तो त्यामुळे कच्चे चांगले लागत नाहीत.

माहितीचा स्रोत: 
स्वतःचे प्रयोग

सोप्पु सांबार - पालेभाज्या घालून सांबार

लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक वाटी तुरीची डाळ
मेथी, पालक, आंबटचुका,चाकवत चवळी, लाल माठ , अरुगुला यातील मिळतील त्या भाज्या साधारण दोन जुड्या.

सांबार पावडर
मीठ , हळद, तूप, मोहरी. हिंग, सुक्या मिरच्या , कढीपत्ता.

आंबट चुका किंवा चाकवत नसल्यास छोट्या लिंबाएवढी चिंच.

क्रमवार पाककृती: 

डाळ थोडी हळद घालून कुकरमधून शिजवून घ्यावी.
पालेभाज्या बारीक चिरून , थोडा सांबार मसाला घालून शिजत लावाव्यात.
भाज्या शिजत आल्या की घोटलेली डाळ घालून अजून थोडा सांबार मसाला घालावा.
मीठ घालावे. चिचेचा कोळ घालावा.

दोन उकळ्या आल्या की तुपात मोहरी , सुक्या मिरच्या, कढीपत्ता,हळद, हिंग घालून फोडणी करावी व गरम गरम सांबारावर घालावी.

वाढणी/प्रमाण: 
४ ते ६ जण
अधिक टिपा: 

मैसुर बंगळूर भागात करतात हा प्रकार. मी नक्की कृती अशी विचारली नाही, पण खाऊन पाह्यलाय अन मग अंदाजाने वरच्या प्रकारे करते.

सोप्पू म्हणजे पालेभाजी.

माहितीचा स्रोत: 
प्रयोग