निसर्गाच्या गप्पा (भाग २१)

निसर्गाचं काही बिघडत नाही. बिघडणार आपलं, आपण त्यात जिवंत राहू का हा खरा प्रश्न! निसर्गाचं नुकसान करू नका, निसर्गावर घाला घालू नका, अशी हाकाटी आपण गाजवतो. निसर्गाचं काहीही नुकसान होत नसतं. नुकसान कुणाचं? तर आपलं!!

ह्म्म.. मलाही हेच वाटते..

खरेतर मानवाने प्राण्यासारखे जगणे सोडुन एका जागी राहुन शेती करणे सुरू केले आणि नंतर जे काही झाले त्याला प्रगती म्हणावी की अधोगती असा प्रश्न मला कधीकधी पडतो.

त्या पहिल्या स्टेजचे जगणे आणि आजचे जगणे यात जमिन आस्मानाचा फरक आहे. पण तरीही असे म्हणावेसे वाटते की गेल्या ५० वर्षांपर्यंतची प्रगती ही निसर्गाशी सुसंगत राहुन केलेली अशी होती. आपल्या आवाक्याचा विचार करुन आणि निसर्गाचा विचार करुन जे काही जमतेय ते करण्यात मानवाने धन्यता बाळगलेली.

पण आजचा मानव उन्मत झालाय. निसर्ग मेरी मुठ्ठीमे, माझ्या मनात येईल तसे मी त्याला वाकवेन ही भावना आज बोकाळलीय. आणि इथेच त्याच्या विनाशाची सुरवात झालीय. आजवरचा इतिहास पाहता जितक्या मानवांनी उन्मतपणा बाळगलाय आणि जगावर हुकुमत गाजवायचा प्रयन्त केलाय ते तेवढ्याच वेगात भुईसपाट झाले. आता प्रत्यक्ष निसर्गावर हुकुमत गाजवायच्या प्रयत्नात मानवाचे काय होणार हे सुस्पष्ट आहे.

शशांक, तुम्हाला योग्य वेळी योग्य ते अगदी चटकन आठवते आणि लगेच शेअर पण करता.

शशांक.. छान उतारा आहे.
पेट्रोलियमचा शोध लागण्या ऐवजी.. सोलर एनर्जीचा साठा करून ठेवण्याचा शोध लागला असता तर कदाचित काही वेगळे घडले असते असे वाटतेय... पुढच्या ५० वर्षात ते घडेलही. म्हणजे पेट्रोल ला पर्याय सापडेलही.
तोपर्यंत शहाणपणा आवरायला हवा !

साधना छान.निसर्गाचं काही बिघडत नाही. बिघडणार आपलं.
शशांक.. छान उतारा आहे.+१

प्रचि छान! शशांक खूप छान उतारा. मंगलवारी सखी सह्याद्ीवर शभदा पटवर्धन ही खूप छान सांगतात परवा चंगलवाद अन निसर्ग विषयावर बोलत होत्या. त्याला थोडा आवर घालायला हवा पण ..... थोडं हे फार व्यक्तिसापेक्श आहे.... आपण निगकर्स समविचारी आहोत त्यामुलेसजास्त काही लिहीत नाही ... साधना म्हणतेय ते अगदी खरंयं

व्वा मस्त चर्चा, फोटोज..

कुंडीत आलेल्या वेलाला आलेल …..

पण आजचा मानव उन्मत झालाय. निसर्ग मेरी मुठ्ठीमे, माझ्या मनात येईल तसे मी त्याला वाकवेन ही भावना आज बोकाळलीय. आणि इथेच त्याच्या विनाशाची सुरवात झालीय. आजवरचा इतिहास पाहता जितक्या मानवांनी उन्मतपणा बाळगलाय आणि जगावर हुकुमत गाजवायचा प्रयन्त केलाय ते तेवढ्याच वेगात भुईसपाट झाले. आता प्रत्यक्ष निसर्गावर हुकुमत गाजवायच्या प्रयत्नात मानवाचे काय होणार हे सुस्पष्ट आहे.>>>> +1

ही कसली फुलं आहेत?
वेताळ टेकडी वर दिसली होती

ही करवंद आहेत का?

साधना, खरंच इंटरेस्टिंग विचार. मी मागे 'पृथ्वीवर माणूस उपराच' नावाचं पुस्तक वाचलं होतं. अगदी याच विषयावर आहे आणि बरेच दाखले दिले आहेत. ते वाच. डिटेल्स माहित नाहीत.

वॉव्,जो, खरबुज मस्त दिस्तंय.. घरचं..सो लकी!!!
लहानपणी आतून हिरवं असलेलं खरबूज ही मिळायचं ते आता मी देशोदेशी फिरले आता नाही दिसत अजिबात.. भारतात मिळतात का अजून ती??

ही घायपात असावी का? त्याला मधे उंच तुरे आले होते

त्याला मधे उंच तुरे आले होते

चला... निसर्गयात्री,आता खालच्या फोटोतलं ,तो माणूस(खायला) विकतोय ते नेमकं काय आहे?
ओळ-खा!

ती घायपात आती, आमच्या गावाला पाहीली आहे मी, भारे बांधन्या साठी उपयोग करतात,
खरबुज वॉव् तोंडाला पाणी आले.

मी मागे 'पृथ्वीवर माणूस उपराच' नावाचं पुस्तक वाचलं होतं. अगदी याच विषयावर आहे आणि बरेच दाखले दिले आहेत. ते वाच. डिटेल्स माहित नाहीत.

मी ऐकलेय या पुस्तकाबद्दल, पण वाचायचा योग अजुन आला नाही.. पण 'पृथ्वीवर माणूस उपराच' असावा याबद्दल माझी खात्री आहे.

जो_एस, किती बरे वाटते ना आपल्या कुंडीतले फळ खायला... मी अननस, हे वरचे फळ, कलिंङड इ. खाल्लेय. कलींगड अगदी मोसंबीएवढेच होते, पण माझ्या कुंडीतले होते ना...

अआ, ते कसले तरी कंदमुळ आहे ना? राम म्हणे हे खाउन राहिलेला जंगलात व्.व. खुप माहिती वाचलीय. पण राम इतके मोठे कंदमुळ का काढत बसला देव जाणे, त्यापेक्षा बाग केली असती तर इतर फळे पण मिळाली असती.

हे नक्की काय आहे ते सांगा कोणीतरी (शशांक धावा....)

आता खालच्या फोटोतलं ,तो माणूस(खायला) विकतोय ते नेमकं काय आहे? >>>
हे पाहिलय, नाव माहीत नाही

कंदमुळ आहे मी शाळेत असताना खुप वेळा खाल्ले आहे, तेव्हा विकणारा असेच सायकल वर घेउन यायचा

राम म्हणे हे खाउन राहिलेला जंगलात>>> ह्याना विचारुन सांगते मागच्या आवतारात कंदमुळ खाल्ल होत का?? ( राम हे माझ्या नवर्‍याच नाव आहे )

मस्त खरबूज जो.. ती करवंदेच आहेत.
ते रामाचे कंदमूळ.. गोडसर लागते मधल्या भागात बाकी कच्च्या बटाट्यासारखे लागते.

वर्षू.. हिरवे मेलन मिळते आपल्याकडे. मस्क मेलन म्हणतात.. ( पण तू नेमकी सिझनला भारतात हवीस ना ! )

पृथ्वीवर माणूस उपरा ची चर्चा आहे मायबोलीवर.. त्यात केवळ ऐकीव माहिती आहे. त्यातल्या काही प्रकरणांवर ( उदा. इस्टर आयलंड मधले पुतळे ) बीबीसी ने पर्दाफाश केलेला आहे.

त्यातल्या काही प्रकरणांवर ( उदा. इस्टर आयलंड मधले पुतळे ) बीबीसी ने पर्दाफाश केलेला आहे.

मराठीत लिहिलेल्या पुस्तकाचा पर्दाफास बीबीसी ने करावा? इतके झाले होते का हे पुस्तक प्रसिद्ध??
(तेव्हा मायबोली असती तर बीबीसीला कष्ट घ्यावे लागले नसते, इथल्या जागरुक मेंबरांनी काही प्रकरणांचाच काय, पुर्ण पुस्तक आणि लेखक दोघांचाही पर्दाफाश केला असता )

फोटोत दिसणार्या कन्दावर शिवाजी विद्यापीठात संशोधन झालेले आहे. डीएनए बारकोडिंग करून त्या कंदाची ओळख पटवण्याचा प्रयत्न केला गेला. त्यानुसार ते एकप्रकारच्या घायपाताचे (Agave sisalana) मूळ असल्याचे स्पष्ट झाले. त्याला फुले येण्याच्या सुमारास हा कंद काढून घेतला जातो.लहान चकत्या काढून विकत असल्याने त्याने दुष्परिणाम कळत नाहेत, पण ती जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास विषारी आहे.
अधिक माहितीसाठी करंट सायन्स मधला हा शोधनिबंधः http://www.currentscience.ac.in/Volumes/100/09/1277.pdf

जो. एस., तुमच्या फोटोत दिसणारे फूल केवढे होते? काळ्या शिरिषाचे वाटते आहे. दुसर्या फोटोतील फुले 'फणशी'ची वाटताहेत. दोन्हीची झाडे वेताळ टेकडीवर भरपूर आहेत.

निगवरच्या चर्चा वाचायला आणि फोटो पहायला मजा येते आहे.

खरबूज मस्तच!

घायपात असावी का? >>> हिला आमच्याकडे केकतड म्हणत. आम्ही ते मेथीच्या, कोथिंबीरीच्या जुड्या बांधायला वापरत असू. पानांना काटेरी किनार असते तर टोकाला अगदी टोकदार मोठा काटा असतो. त्याला मधे जे तुरे आलेत ना बहुदा त्यांना केशरी रंगाची फुले येतात. त्यांची भाजी करतात असे ऐकीवात आहे.

जो. एस., तुमच्या फोटोत दिसणारे फूल केवढे होते?
ते साधारण दीड इंचाचे होते

जो_एस, किती बरे वाटते ना आपल्या कुंडीतले फळ खायला>>>
हो , आणि ते पुर्णपणे झाडावर पिकलेल असल तर जास्तच मधुर लागत

खरं तर बीबीसी चे चित्रीकरण जुने आहे, लेखकाने त्याची दखल घेतलेली नाही.
त्या एकाकी बेटावर ( सध्या तिथे काही उगवत नाही ) प्रचंड मोठे पुतळे रांगेत उभे केलेले आहेत. प्रथमदर्शनी ते काम "अमानवीय" वाटते. पण त्या काळात तिथे मानवी वस्ती कशी होती आणि ते पुतळे करणे मानवाला कसे शक्य होते याचे चित्रीकरण बीबीसी ने केलेय.

घायपाताची लागवड करून वाळवंटाचा प्रसार रोखता येतो. त्याची मूळे खुप खोल जातात. त्यापासून नलिनी म्हणतेय तसे धागे तर काढता येतातच ( Sisal) पण त्यातल्या एका जातीपासून एक प्रकारचे गोड सिरपही करतात. ( साखरेला पर्याय पण त्यातही एक प्रकारची साखर असतेच, त्यामूळे मधुमेहींना चालेल असे अजिबात नाही. ) बीबीसी फूड वरच्या एका रेसिपीत वाचले मी हे.

वॉव्,जो, खरबुज मस्त दिस्तंय.. घरचं..सो लकी!!!>> +१
त्या फळाचा / कंदाचा फोटो मागे बहुदा जिप्सीने टाकलेला.
साधना बरी झालेली दिसतेय
असे मोठे मोठे घायपात गणपतीपुळ्याला एमटीडीसीच्या पायर्‍यांवरुन समुद्रात जायला उतरताना पाहिले.

त्या एकाकी बेटावर ( सध्या तिथे काही उगवत नाही ) प्रचंड मोठे पुतळे रांगेत उभे केलेले आहेत. प्रथमदर्शनी ते काम "अमानवीय" वाटते. पण त्या काळात तिथे मानवी वस्ती कशी होती आणि ते पुतळे करणे मानवाला कसे शक्य होते याचे चित्रीकरण बीबीसी ने केलेय

ह्म्म.. हल्लीच पिरॅमिडचे दगड इतके उंच घेऊन जाणे कसे शक्य आहे यावरही काहीतरी वाचलेले आठवतेय. पिरॅमिडचा उंच आकार पाहिला की माणसाला असे काही बांधणे शक्य नाही असेच वाटायला लागते. पण थोडे गणीत, थोडी कल्पकता आणि थोडे डोके लावले की असल्या गोष्टी कशा केल्या असतील याचे कोडे उलगडायला लागते. आज जगात जे अमानवीय दिसतेय त्यामागचे रहस्य उलगडले की मग ते अमानवीय राहात नाही हेच खरे.

गौराम्मा, आशुतोष, जो_एस, अत्रूप्त आत्मा मस्त फोटो.

शशांकजी मस्त माहिती शेअर केलीत. अनिल अवचट यांची मी fan आहे.

जो_एस तुमच्या कुंडीत काय काय मस्त लावता तुम्ही, मोठ्या आहेत का कुंड्या?

हल्ली मानुषीताई नाही दिसल्या बरेच दिवसांत.

साधना बरी झालेली दिसतेय
>>

शशांक कालची १२ वा. ची पोस्ट मस्त.

इस्टर आयलंडबद्दल विकिवर वाचत होते..

Polynesian people settled on Easter Island in the first millennium AD, and created a thriving culture, as evidenced by the moai and other artifacts. However, human activity, the introduction of the Polynesian rat and overpopulation led to gradual deforestation and extinction of natural resources, which caused the demise of the Rapa Nui civilization.

असा धडधडीत इतिहास समोर असुनही आपण डोळे बंद करुन बसतो..