मराठी कविता - Marathi Poetry

Submitted by webmaster on 19 February, 2017 - 01:17

मराठी कवितांचं फक्त मराठी साहित्यातच नाही पण मराठी संस्कृतीमधे एक वेगळं स्थान आहे. मायबोलीवर मराठी कविता, काव्यसंग्रह याबद्दलचे अनेक विभाग आहे. या पानावर त्या सगळ्या विभागांची एकत्र माहिती देण्याचा प्रयत्न आहे.

प्रथितयश मराठी कवि, त्यांच्या कवितांचा, काव्यसंग्रहांचा रसास्वाद घेण्यासाठी , त्यावर चर्चा करण्यासाठी मायबोली हितगुजवर कवि आणि कविता हा ग्रूप आहे. हा ग्रूप सुरु होण्या अगोदर जुन्या मायबोलीवर भाषा आणि साहित्य - पद्य या विभागात जुनी चर्चा आहे.

मायबोलीकरांनी स्वतः केलेल्या मराठी कविता मायबोलीच्या गुलमोहर -कविता विभागात वाचता येतील. हा ग्रूप सुरु होण्यापूर्वीचं काव्य, कविता या शब्दखुणांचा वापर करून पाहता येईल. मायबोलीवर सगळ्यात सुरुवातीला गुलमोहर विभागात मराठी कविता प्रकाशित करण्याची सोय सुरु झाली. हा जुन्या मायबोलीवरचा गुलमोहर विभाग इथे आणि इथे आहे.

गझल हा कवितेचा एक लोकप्रिय प्रकार. गझलांसाठी गुलमोहरात स्वतंत्र ग्रूप आहे. ग्रूप सुरु होण्यासगोदरच्या गझलांचा आस्वाद , गझल या शब्द्खुणांचा वापर करून घेता येईल.
गझल परिचय - पार्श्वभूमी, दृष्टिकोन, तंत्र व आशय या माहितीपूर्ण लेखातून नवोदित कविंना गझल काव्यप्रकाराचा अभ्यास करता येईल. मायबोलीवर जगात प्रथमच झालेल्या गजल कार्यशाळा -१ आणि कार्यशाळा २ मधूनही खूप शिकण्यासारखे आहे.

काहीच्या काही कविता हा एक विषय मायबोलीकर कविंमधे बराच लोकप्रिय आहे. यातल्या काही गंभीर आहेत तर काही विडंबन कविता आहेत.

मराठी गाणी त्यासाठी असलेल्या स्वतंत्र हितगुज ग्रूपमधे पाहता येतील
गाण्यांमधे रूची असलेले मायबोलीवर अंताक्षरीवर भेटतील. १९९६ पासून , सतत 24X7 चालू असलेल्या जगातल्या सगळ्यात जुन्या अंताक्षरीमधे तुम्हीही भाग घेऊ शकता. अनंताक्षरी - नेहमीची (मराठी), अनंताक्षरी - लॉजीकल (मराठी), अनंताक्षरी - नेहमीची (हिंदी) , अनंताक्षरी - लॉजीकल (हिंदी) या चार वेगवेगळ्या पातळीवर हा खेळ सुरु असतो.

This page is an attempt to link with multiple pages on maayboli discussing poetry in marathi. modern marathi poetry , best marathi kavita , marathi poems , prem kavita

शब्दखुणा: 

गर्भामधले बाळ

सांगे तुम्हा करून विनवणी
गर्भामधले बाळ
असो मुलगा किंवा मुलगी
करा हो सांभाळ
माझा करा हो सांभाळ

अधिकार आहे
मलासुद्धा जगण्याचा
हक्क आहे माझाही
हे सुंदर जग बघण्याचा
घालू नका घाव हो मजवर
बनूनिया काळ

करुन सोनोग्राफी तुम्ही
लावता तपास
ठेवता मुलाला बाकी
मुलीला गळफास
सांगा काहो तोडली तुम्ही
माणुसकीशी नाळ

धन्यवाद वेमा. जुन्या माबोवर एक "चित्रकविता" म्हणूनही भाग होता. तो ही खूप छान होता. त्यातील एका एण्ट्रीमुळेच मला मायबोलीची ओळख झाली. त्या एका कवितेची लिन्क मला मेल मधून आली , ती क्लिक करून इथे आलो, मग इतर पोस्ट बघितल्या आणि तेव्हापासून टोटल अ‍ॅडिक्ट झालो Happy

त्या लिन्क वरून आठवले - अनेक पोस्ट असलेल्या धाग्यांवरच्या प्रत्येक स्पेसिफिक पोस्टची ही स्वतंत्र लिन्क तेव्हा थेट कॉपी करून देता येत असे. आता काहीतरी काड्या करून ती मिळवावी लागते असे दिसते

>>गझल परिचय - पार्श्वभूमी, दृष्टिकोन, तंत्र व आशय या माहितीपूर्ण लेखातून नवोदित कविंना गझल काव्यप्रकाराचा अभ्यास करता येईल.<<

मनापासून आभार वेबमास्टरजी

<मायबोलीकरांनी स्वतः केलेल्या मराठी कविता मायबोलीच्या गुलमोहर -कविता विभागात>

वेबमास्तर https://www.maayboli.com/gulmohar/marathi-kavita पान हरवलेलं दिसतंय.

कोणे एके काळी संपादक मंडळ्/तत्सम चमू "या महिन्याची कविता" निवडत असत, असं वाचल्याचं आठवतंय. त्या कविता कुठे पाहता येतील?

https://www.maayboli.com/gulmohar/kavita?page=538 इथे २०१२ पासूनच्या कविता आहेत. त्याआधीच्या नव्या मायबोलीवरच्या कविता कशा मिळतील?

संपादित : मिळाल्या : https://www.maayboli.com/taxonomy/term/233

मी आणि माझे मन

बसलो होतो गुढात
विचार करीत मनात
काय झाली अवस्था माझी
नव्हता सोबत कोणी विचारी

डोळ्यात येणारे ते अश्रू
आणि चेहऱ्यावरील हसू
का असं गुपित राहिलं
मनाला सुद्धा नाही कळलं

एकटेपणातील ते दुःख
आणि हरवून गेलेलं सुख
मनातील विचाऱ्यांनी मात्र
जगणं केलं मुश्कील

गुदमरत होतो जीव
नको वाटे असं जगू
या प्रेमाच्या दुनियेत
मन गेलं दु:खून

मनात काय होतं
कुणा व्यक्त करू
असलेल्या जवळच्यांनी
मनं केली फिरू

जगणं सोडून दिलं
पण भावनांनी अडवलं
या त्रासदायी क्षणात
फक्त मनानी सांभाळलं

मेघनाथ अडकोणकर.

परत एकदा...

दिवस किती गेले
नाही आठवण तुझी आली
आज काय झालं असं मला
की परत तुझी स्मृती झाली

विसरलो होतो मी तुला
पण मन नाही ऐकत होतं
काय झालं परत मला
की मन माझं माझ्यात नव्हतं

आज होठांवरती तुझं नाव
का मुखातून बाहेर आलं
का आठवणीच्या सागरात
परत एकदा मी बुडून गेलो

कुठे, कशी तू असणार
आता कोणा विचारू मी
तुझी झलक पाहण्याकरिता
कुठे वेडा बनून फिरू मी

नाही राहू शकत आता मी
तुझ्याशिवाय एकक्षण मी
पूर्ण दुनिया कुर्बान करीन
फक्त तुझ्यासाठी मी....

मेघनाथ अडकोणकर.

होती एक प्रेम कहाणी

होती अशी एक प्रेम कहाणी
ज्यात होता एक राजा आणि राणी
राजा तिच्यावर खूप प्रेम करायचा
पण राणीचा काही पत्ता नव्हता

खूप वर्षापूर्वीची होती ही कहाणी
जेव्हा ही गात होती ABCD गाणी
दोघी होती एकाच क्लासची प्रेमी
ज्यात होती आणखी हिरो आणि होरॉईनी

राजा राणी एकत्र बसून बोलायची
प्रेम नव्हता पण दोघी एकमेकांना लय आवडायची
राजाला कळत नव्हतं की हे काय होतं
पण जगाला कळू आलं की यांच्यात काहीतरी होतं

हिरॉईनी अश्या होत्या ज्या राजावर मरायच्या
राणीवर तर हिरो लाईन मारायच्या
असं काय झालं नि केव्हा झालं
कि राणीचं मन एका हिरोवर आलं

हिरो-राणीचं प्रेम खूप चाललं
शेवटी न कळता दोघांचं प्रेम संपून गेलं
राणीचं मन खूप दु:खून आलं
जेणेकरू प्रेमावर तिचं विश्वास उडून गेलं

असं काय झालं कोणास ठाऊक
कि त्यांच्यात प्रेम संपून गेलं
बहुतेक तिच्या हिरोनं
आपल्या राणीचं मन दुःखवलं

दिवस असेच गेले व तितेच संपले
दोघी एकमेकांपासून खूप दूर गेले
कित्येक वर्षे अशीच गेली
राजाच्या जीवनात एक नवीन हेरॉईन अली

दोघी एकमेकांवर खूप प्रेम करायची
दोघी एकमेकांशिवाय नाही जगू शकायची
राजाची हेरॉईन खूप प्रेमळ होती
पण राजाच्या ती जीवावर यायची

बघता-बघता असं काय झालं
दोघाचं प्रेम तिथेच संपून गेलं
राजावर दुःखाचं पहाड पडलं
आणि त्या दुःखात तिला तो विसरून गेलं

राजा-राणी एकमेकांपासून खूप दूर होती
पण नशीब त्यांच्यापासून दूर नव्हतं
एक दिवस असा आला
जेव्हा राजा राणीला परत भेटला

राजा तिला बघताच इतका खुश झाला
कि त्याचक्षणी तो तिच्या प्रेमात पडला
दोन-तीन दिवस तिच्याशी खूप बोलला
आणि शेवटी तिला प्रोपोज केला

हे ऐकताच राणीचे होश उडून गेले
आणि सरळ तिने नाही म्हणून असे उत्तर दिले
राजाने का म्हणून असे विचारले
आपल्याला प्रेमात नाही पडायचे असे तिने सांगितले

राजा राणीवर खूप प्रेम करायचा
जेवण खान सोडून फक्त तिचाच विचार करायचा
दोघांना एकमेकांची खूप आठवण यायची
त्यासाठी दिवस-रात्र चॅट करत बसायची

राजाच्या मनात ती खूप भरली होती
राणीला पण तो हवा असा वाटायचा
सगळं काही खरं होतं
पण राणीच्या मनात दुसरच काही होतं

राजाचं राणीवर खूप प्रेम होतं
पण राणीचं राजावर नव्हतं
असं काय तिच्या मनात होतं
ज्यासाठी राज्यावर तिचं प्रेम नव्हतं

दोघांची दोस्ती खूप जुनी होती
पण प्रेम नवीन होता
राणीला तो खूप आवडायचा
दोस्तीच्यावर नि प्रेमाच्या खाली वाटायचा

राजाला एकच गोष्ट जीवावर यायची
का राणी त्याला प्रेमापासून दूर करायची
एवढे काय तिच्या मनात होते
जे राजाला पण माहित नव्हते

जीवपाठ राजाने प्रयन्त केले
पण राणीचे नाही थोंड उघडले
शेवटी राजाने हार मानली
पण तिच्यावर प्रेम करायचे नाही सोडले

दोघांचे दिवस आता मजेत जायचे
वेळ भेटला की बोलत बसायचे
पाहिजे तर एकमेकांशी भेटत असायचे
प्रेम नव्हता पण दोस्ती पक्की निभावायचे

राजाने राणीवर मनापासून प्रेम केलं
आपल्या प्रेमावर विश्वास ठेवलं
कि दुनिया इकडची तिकडे होईन
पण तो तिचा नाही कधी साथ सोडीन.

मेघनाथ अडकोणकर.