चटणी, कोशिंबीर, लोणचे

किमची ( कोरीयन पद्धतीचे कोबी आणि मूळ्याचे तोंडीलावणे )

Submitted by दिनेश. on 6 February, 2017 - 05:40
लागणारा वेळ: 
३ दिवस
लागणारे जिन्नस: 

किमची हे कोरिया आणि चीन मधले अति लोकप्रिय असे तोंडीलावणे आहे. तिकडे ते फार मोठ्या प्रमाणावर करतात,
आणि नूडल्स, राईस अश्या अनेक मुख्य पदार्थांसोबत खातात. या किमची साठी मी मुद्दाम तोंडीलावणे हा शब्द वापरतोय,
कारण आपल्या कल्पनेतल्या लोणच्याप्रमाणे ते नसते ( यात तेल वापरत नाहीत. )

मूळ किमचीतला महत्वाचा स्वाद देणारा घटक, म्हणजे फिश सॉस. तो मी अर्थातच वापरलेला नाही ( पण त्याशिवायची
हा प्रकार खुप छान लागतो. )

मूळ किमची खुपच झणझणीत असते, तूम्ही तूमच्या आवडीनुसार तिखटाचे प्रमाण कमीजास्त करु शकता.
आणि तसाहि हा प्रकार वैयक्तीक आवडीनुसार घरोघरी केला जातो. त्यामूळे मी पण स्वातंत्र्य घेतले आहेच.

Kimachi tayar.JPG

मी घेतलेले जिन्नस असे :
१) १ किलो चायनीज ( नापा ) कोबी ( हा आता सगळीकडे मिळतो.)

Kimchi napa.JPG
२) अर्धा मूळा
३) ५/६ लसूण पाकळ्या
४) १ इंच आले ( मी सुंठ वापरलीय )
५) आवडीनुसार लाल तिखट
६) १ टीस्पून तांदळाचे पिठ
७) मीठ
८) १ टीस्पून सोया सॉस
९) १ टीस्पून साखर
Kimachi sahitya.JPG

मी वर लिहिल्याप्रमाणे हे मी घेतलेले घटक. या शिवाय यात गाजर, कांद्याची पात अश्याही भाज्या वापरतात. कोबी
सोडून बाकी सर्व भाज्या, दुसर्या टप्प्यात वापरतात.

क्रमवार पाककृती: 

१) हा नापा कोबी मोठा दिसला तरी आतून विसविशीत असतो. तो आधी ऊभा कापा
Kimachi napa kapalela.JPG
आणि मग आवडीप्रमाणे याचे तूकडे करा. ( मूळ कृतीत फक्त उभे दोन ते चारच तूकडे करतात. )
२) मग त्या तूकड्याना भरपूर मीठ चोळून एका भांड्यात दाबून भरा. त्यावर पाणी ओता.
३) त्यावर डीश सारखे एखादे वजन ठेवून, सर्व तूकडे पाण्याखाली राहतील असे पहा. मग या भांड्यावर
झाकण ठेवा.
४) कोबी असा पाण्याखाली २ ते २४ तास राहू द्या.
५) नंतर कोबीतले पाणी निथळून तो ताज्या पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्या. हाताने दाबून शक्य तितके पाणी काढून टाका.
६) १ कप पाण्यात तांदळाचे पिठ मिसळून ते कांजीप्रमाणे शिजवून घ्या.
७) ते थोडे थंड झाले कि त्यात बाकिच्या भाज्या ( बारीक चिरून ) आले, लसूण ( पेस्ट करून ), सोया सॉस,
लाल तिखट, साखर घाला. आता हे सर्व मिश्रण कोबीला चोळून घ्या. या पायरीला चव घेऊन तिखट मीठ
हवे असल्यास घाला.
८) हे सर्व मिश्रण एका काचेच्या बाटलीत दाबून भरा. ( वर थोडी जागा राहू द्या. )
९) ही बाटली फ्रीजबाहेरच ठेवा. या काळात हे मिश्रण आंबणे अपेक्षित आहे. यात काही बुडबुडेही येतील.
१०) असे साधारण २ ते ५ दिवस ही बाटली फ्रीजबाहेर ठेवा. दिवसातून एकदा सर्व मिश्रण चमच्याने दाबून
पाण्याखाली जाईल असे पहा.
११) मग ही बाटली फ्रीजमधे ठेवा. हा प्रकार महिनाभर सहज टिकतो ( खरं तर तो त्यापेक्षाही जास्त टिकवला जातो.)

वाढणी/प्रमाण: 
१ मोठी बाटली भरून किमची होते.
अधिक टिपा: 

किमची नूडल्स, फ्राईड राईस, स्प्रिंग रोल यासारख्या पदार्थांबरोबर तर चांगला लागतोच, पण आपल्याही जेवणात,
किंवा सामोसा, थालिपिठ, पराठे असा पदार्थासोबत छान लागतो.

हा तूमच्या आवडीनूसार जास्त तिखट करू शकता. त्यासाठी तिखटाचे प्रमाण वाढवायचे ( आले लसूण जास्त घातले तर कडवट चव येते )
फिश फ्लेवर हवा असेल तर सुकटही घालू शकता.

वरचा फोटो मुरायच्या आधीचा आहे.

माहितीचा स्रोत: 
नेट आणि माझे प्रयोग
पाककृती प्रकार: 

मुलंगी पचडी ( आन्ध्रा स्टाईल मूळ्याची चटणी )

Submitted by दिनेश. on 30 January, 2017 - 05:48
लागणारा वेळ: 
४५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

मूळ्याची चटणी कशी लागेल, याबाबत मलाही शंकाच होती. पण तयार झालेला प्रकार नक्कीच खास लागला.
यातले मी घेतलेले घटक असे.

MP Dish.JPG

१) मूळ्याचा जाडसर किस ३ वाट्या
२) एक मोठा टोमॅटो, बिया काढून तूकडे केलेला
३) ७/८ लसूण पाकळ्या
४) लाल ओली मिरची, १ ( तूमच्या आवडीनुसार )
५) दोन टेबलस्पून उडदाची डाळ
६) १ टेबलस्पून धणे
७) १ टिस्पून जिरे
८) ८/१० कढीपत्ता पाने
९) मीठ
१०) तेल

MP sahitya.JPG

यातल्या घटकांबाबत यू ट्यूबवर वेगवेगळे विचार दिसताहेत. चण्याची डाळ, शेंगदाणे, कांदा, पुदीना वगैरे वापरलेले दिसताहेत.
तूम्हाला आवडत असतील तर वापरू शकता. मी वरच्या यादीत दिलेत तेवढेच वापरलेत. ( नाही म्हणायला आधीच्या वाटणातले थोडे कूट मिक्सरच्या जार मधे होते, ते वाटले गेले. पण फारतर एखादा टीस्पून असेल. )

क्रमवार पाककृती: 

१) थोडे तेल तापवून त्यात उडदाची डाळ खमंग भाजून घ्या. मग त्यात धणे, जिरे, कढीपत्ता परतून घ्या. व हे कोरडे जिन्नस बाहेर काढा.
२) मग परत थोडे तेल तापवून त्यात मिरची परता. मग टोमॅटो आणि लसूण भाजून घ्या आणि वर मुळ्याचा किस घाला.
३) सगळे थोडे परतून वर मीठ घाला. आता मूळ्याला पाणी सुटेल, ते बर्यापैकी आटवून घ्या. ( पण अगदी कोरडे करू नका.)

MP panmadhe.JPG

४) आधी कोरडे जिन्नस वाटून घ्या. ते मूळ्याच्या मिश्रणात मिसळा आणि परत सर्व सरबरीत वाटून घ्या.

वाढणी/प्रमाण: 
दोन वाट्या पचडी होईल
अधिक टिपा: 

MP close up.JPG

ही पचडी खुपच छान लागते. मूळ्याची आहे, असे लक्षात येत नाही. इडली, डोश्यासोबत खाता येईल.
टोमॅटो जर कमी आंबट वाटला तर थोडी चिंच घाला.

शब्दखुणा: 
माहितीचा स्रोत: 
यू ट्यूब
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

गाजर मिरचीचे लोणचे

Submitted by टीना on 24 December, 2016 - 06:37
लागणारा वेळ: 
३ दिवस
लागणारे जिन्नस: 

१. अर्धा किलो गाजर
२. १ पाव हिरवी मिरची
३. अर्धी वाटी मिठ
४. पाव वाटी मोहरी डाळ
५. ४ चमचे मोहरी
६. २ चमचे हिंग
७. ४ वाटी तेल
८. १ वाटी किसलेला गुळ
९. २ मोठ्या लिंबाचा रस
१०.२ चमचे हळद

क्रमवार पाककृती: 

१. गाजर छिलुन त्याच्या लांब उभ्या फोडी कराव्या. हिरव्या मिरचीच्या सुद्धा लांब उभ्या फोडी कराव्या.

२. गाजर मिरचीला एकत्र करुन त्यात अर्धी वाटी मिठ टाकावे. (मी हे मिश्रण रात्रभर मुरत घातले त्यामुळे त्याला पाणी सुटले ज्याचा लोणच्याचा रस तयार झाला. )

३. दुसर्‍या दिवशी तेल गरम करुन त्यात मोहरी, हिंग व मोहरीच्या डाळीची फोडणी द्यावी.

४. तेल थंड होईस्तोवर गाजर मिरचीच्या मिश्रणात हळद, लिंबु व गुळ घालुन एकत्र करावे.

५. थंड तेलाची फोडणी घालुन निट एकत्र करुन लगेच खायला घ्यावे. Proud

वाढणी/प्रमाण: 
हा एक अभ्यासाचा विषय आहे.
अधिक टिपा: 

१. हे लोणचं वर्षभर टिकेल कि नाही माहिती नाही. आमच्याकडे एक दोन महिन्यातच रपातपा होतं.

२. गाजर मिरचीच्या मिश्रणाला पाणी सुटु द्यायच नसल्यास रात्रभर मुरत ठेवु नये.

३. गुळ ऑप्शनल आहे.

४. वर लागणारा वेळ मधे दिडदिवस/२ दिवस असा ऑप्शन नसल्याने ३ दिवस असे सिलेक्ट केले आहे Wink Proud

शब्दखुणा: 
माहितीचा स्रोत: 
मातोश्री
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

पिकल्ड ऑलिव्ह्ज

Submitted by दिनेश. on 12 December, 2016 - 03:43
लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

भूमध्य सागराच्या परीसरात जिथे ताजे ऑलिव्ह्ज उपलब्ध होतात तिथे त्याचे लोणचे घालण्याची पद्धत आहे.
पण ते आपल्यासारखे मसालेदार नसते.
मला इथे काही ताजे ऑलिव्ह्ज मिळणे शक्यच नाही. आणि तसेही ताजे ऑलिव्ह मी एकदा खाऊन बघितले होते,
खुप कडू लागते. वरीलप्रकारे लोणचे घालताना ते कापून, बराच वेळ मिठाच्या पाण्यात मुरवावे लागतात.

हा मात्र बर्‍यापैकी आपल्या चवीच्या जवळपास जाणारा प्रकार. यासाठी मी बिया काढलेले ऑलिव्ह्ज वापरलेले
आहेत, आणि तसेही ते नुसते खाणे,मला तितकेसे आवडत नाही. असा प्रकार मात्र झटपट संपतो.

P Olives Dish - Copy (3) - Copy - Copy

लागणारे जिन्नस :-

१) दोन कप बिया काढलेल हिरवे ऑलिव्हज
२) २ टेबलस्पून टोमॅटो पेस्ट
३) २ टिस्पून लाल तिखट ( आवडीप्रमाणे कमीजास्त )
४) अर्धा टिस्पून साखर
५) २ टेबलस्पून ऑलिव्ह ऑईल
६) लसूण पाकळ्या ( ऐच्छिक )
७) थोडी ताजी मिरपूड

P Olives sahitya - Copy (3) - Copy - Copy

क्रमवार पाककृती: 

१) सर्व साहित्य हाताशी तयार ठेवा.
२) पॅन गरम करायला ठेवून त्यात साखर घाला.
३) ती वितळू लगली की त्यात टोमॅटो पेस्ट घाला व नीट मिसळून घ्या.
४) मग त्यात ( वापरत असाल तर ) लसूण पाकळ्या आणि लगेच लाल तिखट घाला.
५) मग त्यावर ऑलिव्ह ओईल घालून, गॅस बंद करा. मिश्रण हलक्या हाताने मिसळा.
६) मग थोडे निवल्यावर त्यात ऑलिव्ह घाला आणि त्यांना मसाला लागेल एवढेच मिसळा. वरून मिरपूड घाला.

नुसता पास्ता किंवा पिझा चे जेवण असेल, तर हा प्रकार छान लागतो.

आपल्याकडे ऑलिव्ह्ज तितकेसे खाल्ले जात नाहीत पण अशा प्रकारे केलेले मिठातले रायाअवळे वा करवंद छान लागतील.

अधिक टिपा: 

P Olives close up 2 - Copy (3) - Copy - Copy

P Olives close up1 - Copy (4) - Copy - Copy

१) लसुण ऐच्छिक आहे. मला या प्रकारात तो फार तळलेला वा शिजलेला आवडत नाही. थोडा करकरीतच रहायला हवा. तूमच्या आवडीप्रमाणे तो शिजवू शकता. अजिबात न शिजवता वरून गार्लिक प्रेस मधून काढलेला लसूणही
घालू शकता.

२) तिखटाचे प्रमाण आपल्या आवडीप्रमाणे कमी जास्त करू शकता.

३) साखरेने टोमॅटो पेस्टचा आंबटपणा बॅलन्स होतो.

४) मीठ अजिबात वापरू नका. ऑलिव्ह मधेअसते तेवढे पुरेसे होते. खरं तर तो अति खारट स्वाद मला आवडत नाही, म्हणून हा प्रयोग केला.

माहितीचा स्रोत: 
माझाच प्रयोग !
पाककृती प्रकार: 

आंबाडी च्या पाकळ्यांचे लोणचे

Submitted by सायु on 7 December, 2016 - 06:07
लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एक वाटी आंबाडी च्या बोंडांच्या पाकळ्या (हिवाळ्यात बाजारात हमखास मिळतात, मला मैत्रिणीच्या शेतातल्या मिळाल्या.:))

१/२ वाटी गुळ (खिसलेला)
मेथी दाणे १०,१२
मोहरीची डाळ - २ चहाचे चमचे..
तिखट - २ चहाचे चमचे
तेल - १ पळी
हिंग , मिठ अंदाजेच

क्रमवार पाककृती: 

आंबाडीच्या पाकळ्या स्वच्छ धुवून एका सुती कापडावर पसरवुन ठेवाव्यात. कोरड्या झाल्या की चिरुन घ्याव्या (जास्त बारिक नको) आणि मिठ घालुन एखाद्या दगडीत / काचेच्या बरणीत ५, ६ तास झाकुन ठेवायच्या. नंतर खिसलेला गुळ घालुन नीट कालवुन घ्या.

मसाला तयार करयाच्या आधी १ प़ळी तेल कढईत तापवुन ते थंड व्हायला बाजुला ठेवा.

एका भांड्यात लोणच्याचा मसाल नेहमी जसा रचतो तसाच रचायचा आधी हिंग, मेथी दाणे मोहरीची डाळ, तिखट अणि शेवटी मिठ. त्यावर पळी भर कोमट तेल सोडा. हा मसाला थंड झाला की त्यात आंबाडीच्या पाकळ्या कालवुन घ्या!

झाले लोणचे तय्यार!!!

भाकरी,पोळी वरण भात कशा बरोबरही छानच लागते.

वाढणी/प्रमाण: 
एक वाटी भर होतं.
अधिक टिपा: 

मिठ लावलेल्या पाकळ्यामुळे लोणचे लगेच खाण्याजोगे होते..

माहितीचा स्रोत: 
एका प्रदर्शनात विकत घेतले होते त्यातले घटक + स्वप्रयोग
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

कांदा-लसूण मसाला (सोलापूरी पद्धतीचे काळे तीखट)

Submitted by स्मिताजित on 7 December, 2016 - 03:40
लागणारा वेळ: 
१ दिवस
लागणारे जिन्नस: 

साहित्य -

१ किलो लाल मीरच्या , शक्यतो लवंगी घेणे नसेल तर कोणतीही तिखट असणारी

१ किलो कांदा (कापून वाळवलेला )

१/४ लसून

१/४ धने

१/४ खोबरे खिसून / पातळ काप करून

५० ग्राम हळकुंड

५० ग्राम मोहरी

५० जिरे

मुठभर धोंड्फुल आणि तमालपत्र

तेल

१/४ किलो खडा मीठ

मसाले १ किलो मिरची साठी प्रत्येकी १० ग्रॅम (प्रत्येक मसाल्याचे २ भाग करणे - ५-५ ग्रॅम )

लवंग

दालचिनी

शाहजीरे

सालीसकट वेलची

(मिरे वापरत नाही कारण त्याने खूपच तिखट आणि जळजळीत तिखट होते, हवे असल्यास वापरू शकता पण थोड्या प्रमाणात )

इतर मसालेही वापरू शकता तुमच्या आवडी प्रमाणे

असेलतर कोथिंबीर वाळवून

सुंठ (वाळवलेले आले )

क्रमवार पाककृती: 

मला माहित असलेली कांदा-लसूण मसाल्याची गावराण पाकृ आई कडून शिकले आहे तिच इथे देते.
आमच्या सोलापूरला हा अशा पध्द्तीचा कांदा-लसूण मसाला घरोघरी बनतो

हा मसाला वर्षाचा एकदाच बनवतात त्याचे प्रमाण मी देवू शकते पण फोटो वैगेरे नाहित

हा कांदा-लसूण मसाला(आम्ही त्याला मसाला तिखट/काळे तिखट असेही म्हणतो) फार झणझणीत असतो, थोडासाही पुरे होतो. मस्त तर्रीवाले मटण्-चिकण होते आणि हे वापरुन भाजी केली तर इतर मसाल्याची गरज ही नसते

कृती-

मिरच्या १ दिवस चांगल्या कडक उन्हात वाळवणे आणि नंतर त्याची देठे काढणे (सगळ्यात कंटाळवाणे काम आणि हात हि तिखट होतात चुकून डोळ्याला लागला कि शिमगाच )

आता साहित्य भाजायला घेणे

जाड बुडाची कढई तापत ठेवणे (आम्ही गावी हे शक्यतो बाहेर चूलीवर करतो कारण पुढे सांगते)

१) त्यात आता कांदा भाजायला घ्या. तेल न घालता कांदा खरपूस अगदी लालसर असा मंद आचेवर भाजून घ्यावा, हाताने दाबले तर तुटायला हवा. आवश्यक वाटल्यास थोडेसे मीठ घालून भाजू शकता

२) लसूण थोडासा ठेचुन ठेवावा

३) धणे कपभर तेलात परतून घ्यावेत ३-४ मिनिट

४ ) आता खोबरेही खरपूस भाजून घेणे , याला तेल लागते

५) आता हळकुंड तळून घ्यायचे, तळला कि हा छान फुगतो

६) मोहरी जिरे देखील थोड्याशा तेलात टाकून परतून घेणे , हे करताना कढईवर १ मीन झाकण ठेवावे, नाहीतर अर्धे जिरे मोहरी तडतडून कढईच्या बाहेर पडतील

७) धोंड्फुल तमालपत्र आणि वापरणार असल्यास सुंठ देखील थोड्याशा तेलात तळून घ्यावे

८) साहित्यात मसाल्याचे २ भाग करण्यास सांगितले होते (प्रत्येकी ५-५ ग्रॅम )

१ भाग मसाला तेलात तळून घेणे, करपवू नयेत लगेच काढायचे तेलातून नाहीतर तुमचे तिखट कडवट होईल

आणि १ भाग मसाला तसाच कच्चा घ्यावा (याचे कारण मला नक्की सांगता येणार नाही, कदाचित मसाल्याचा सुगंध तीखटाला यावा यासाठी असेल)

आता महत्वाचा भाग, मिरच्या भाजणे

मिरच्या भाजताना भयंकर ठसका उठतो, किचनमध्ये केले तर घरात असणाऱ्या व्यक्ती याच्या ठसक्याने खोकायला लागतात म्हणून आम्ही हा मिरची भाजणीचा कार्यक्रम बाहेरच्या चुलीवर करतो

मिरच्या मोठ्या लोखंडी पाटीत किंवा कढईत भाजाव्यात, थोडेसे कोरडे भाजून झाले कि त्यात पळीभर तेल घालावे आणि २-३ मिनिट पर्यंत चांगले भाजत राहणे (मिरची भाजताना सतत हलवत राहणे नाहीतर करपेल )

हे सर्व साहित्य आम्ही गावी मिरची कांडपात नेतो पावडर करायला, मिरची कांडपाची सोय नसेल तर तुम्ही घरी मिकसर मध्ये करू शकता फक्त प्रमाण कमी हवे

एक एक करून सर्व साहित्य बारीक करून घ्यावे आणि चांगले मिसळावे

नंतर हि पावडर बारीक चाळणीतून चाळून घ्यावी आणि शक्यतो आपण लोणची वैगेरे ठेवतो तश्या चीनी मातीच्या बरणीत भरून घट्ट झाकून ठेवावे जेणेकरून मसाल्याचा वास टिकून राहील वर एखदा हिंगाचा खडा ठेवाव

अधिक टिपा: 

टिप - १) भाजलेले खोबरे,कांदा आणि ठेचलेला लसुन हे तिन्ही वेगवेगळया भांड्यात ठेवावे , कांद्याचा कडकपणा टिकून राहायला हवा म्हणजे व्यवस्थीत वाट्ला जातो

२) तळून राहिलेले तेल नंतर आम्ही तिखटाच्या पावडरीत मिसळतो पण जर तिखट खुप दिवस म्हणजे ६ महिने वैगेरे टिकवायचे असेल तर तेल घालू नये, कुबट वास येवू शकतो तेलाचा

ही पाकृ मी दुसर्‍या संस्थाळावर दिली होती तिथून इथे कॉपी करते आहे

प्रादेशिक: 
माहितीचा स्रोत: 
आई

ग्रीन पपाया सॅलड / Green Papaya Salad

Submitted by अंजली on 6 December, 2016 - 15:28
लागणारा वेळ: 
१५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

कच्च्या पपईचे लांबट पातळ काप (julienne) २ कप
२ गाजरांचे लांबट पातळ काप (julienne)
लांब चवळीच्या शेंगा ३-४ किंवा कोवळ्या श्रावण घेवड्याच्या शेंगा ६-७ मध्यम तुकडे करून
१ मध्यम टोमॅटो मध्यम तुकडे करून
३ लसूण पाकळ्या
२ थाई मिरच्या
३ टेबलस्पून लिंबाचा ताजा रस
४ टेबलस्पून पाम शुगर किंवा ब्राऊन शुगर किंवा गूळ
१ टेबलस्पून सोया सॉस
मीठ
३ टेबलस्पून भरड बारीक केलेले, भाजलेले शेंगदाणे
थोडी कोथिंबीर

क्रमवार पाककृती: 

एकदा थाई रेस्टॉरंटमधे कच्च्या पपईचं सॅलड खाऊन बघितलं आणि या पदार्थाच्या प्रेमातच पडले. तोपर्यंत कच्ची पपई चवीला कशी लागेल या शंकेनं कधी त्याच्या वाटेला गेले नव्हते. मग घरी प्रयोग करून बघायला सुरूवात केली. मूळ पारंपारीक कृतीत कोलंबीची पेस्ट, फिश सॉस इत्यादी घालतात. शाकाहारी असल्यानं फिश सॉसला काय पर्याय आहे, पाम शुगरला काय पर्याय आहे ते शोधत, ऑफिसमधल्या थाई मैत्रिणीला विचारत प्रयोग करत गेले. मूळ कृती अतिशय सोपी आहे आणि घरात सगळे घटक पदार्थ असतील तर १५ मिनीटांत सॅलड तयार होतं. बरोबर ग्रील्ड भाज्या (झुकिनी, मश्रूम्स, स्वीट बेल पेपर्स) आणि ब्राऊन राईस असेल तर पौष्टीक, पूर्ण जेवण होतं.

पपईचे साल काढून घ्या. पपईचे लांब, पातळ काप करण्यासाठी किसणी वापरू नका. त्याऐवजी julienne tool मिळते ते वापरावे.

गाजराचेही julienne tool वापरून काप करून घ्यावेत.

पपईचा कीस/काप १० मिनीटे बर्फाच्या पाण्यात घालून ठेवावा. त्यानं पपई छान क्रंची राहते.

पारंपारीक कृतीत लाकडाच्या मोठ्या उखळ / खलबत्ता सदृश्य भांड्यात सगळे पदार्थ घालून लाकडाच्याच बत्त्यानं हलके कांडत/कुटत एकत्र करतात. माझ्याकडे तसा खलबत्ता नसल्यानं मी दगडी खलबत्ता वापरून लिंबाचा रस, मिरच्या, पाम शुगर, लसूण, थोडी कोथिंबीर, चवळीच्या शेंगा, टोमॅटो एकत्र केलं.

एका मोठ्या बाऊल मधे सगळं मिश्रण काढून सोया सॉस घातला. नीट मिसळून घेतलं. चव बघून मीठ, सोयासॉस, पाम शुगर adjust केलं.

त्यात पपईचा कीस पाण्यातून काढून, पूर्णपणे निथळून घेऊन घातला, गाजर घालून नीट मिसळून घेतले.

वरून थोडी कोथिंबीर आणि बारीक केलेले दाणे घातले. सॅलड बरोबर झुकीनी, यलो स्क्वॉश आणि मश्रूम्स ग्रील करून घेतले.

वाढणी/प्रमाण: 
२-३ लोकांसाठी
अधिक टिपा: 

बरोबर ब्राऊन राईस घेतला तर पूर्ण जेवण होते.
Non veg कृतीसाठी सोया सॉस ऐवजी फिश सॉस घालावा. थोडे सुकवलेले श्रिंपही घालतात. तसंच ग्रील्ड भाज्यांऐवजी ग्रील्ड श्रिंप घ्यायचे.

माहितीचा स्रोत: 
पारंपारीक थाई कृती / इंटरनेट/ स्वप्रयोग / थाई मैत्रिण
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

कवठाचे लोणचे

Submitted by सायु on 29 November, 2016 - 07:33
लागणारा वेळ: 
२० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

एका कच्या कवठाच्या फोडी (साधारण दीड ते दोन वाटी होतात)

मला बर्‍या पैकी मोठे कवठ मिळाले होते आणि कच्चे असुन ही त्याच्या कडा गुलाबी होउ लागल्या होत्या.
त्यामुळे लोणचे चवीला खुप छान झाले.

गुळ १ वाटी (आंबट गोड चवीनुसार कमी जास्त करु शकता)
तिखट = २ ते चमचे
चिमुट भर हळद
शोप / सोप = १ चहाचा चमचा
मेथी दाणे = १/२ चहाचा चमचा
जिरे = १ चहाचा चमचा
लवंग - २
मिरे - ६,७
कलमी - १ पेरा एवढा तुकडा
मीठ अंदाजे

क्रमवार पाककृती: 

कवठ फोडुन त्याच्या फोडी करुन घ्या. त्यात मीठ घालुन ५, ६ तास झाकुन ठेवा.
त्यात गुळ आणि तिखट घालुन कालवुन घ्या.(गुळ किसलेला किंवा फोडलेला असावा, लोणचे लगेच मुरते)
जीरे, मेथी दाणा, शोप भाजुन घ्या गॉस बंद करा त्यातच लवंगा मिरे आणि कलमी घाला
मिक्सर मधुन फिरवुन घ्या. ही पावडर / भुकटी लोणच्यात घालुन व्यवस्थीत कालवुन घ्या..
झाले कवठाचे लोणचे तय्यार..

परठे, पुर्‍या, किवा वरण- भात कशा बरोबरही छानच लागते..

अधिक टिपा: 

कवठ कच्चे च हवे, पिकलेले नको.

माहितीचा स्रोत: 
माझी आजी
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

पालेभाजीच्या देठाचे भरीत

Submitted by दिनेश. on 28 November, 2016 - 07:42
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

गोव्यात अळूच्या देठाचा वेठी नावाचा प्रकार करतात. त्याची आठवण इथेच मायबोलीवर मी काढली होती. त्यापेक्षा हा बराच सोपा प्रकार.

dethache bharit dish

१) पालेभाजीच्या देठ ( आपल्याकडे राजगिरा, करडई या भाज्या देठासकट मिळतात. ऋषीपंचमीच्या दिवसात डांब मिळतात. पालकाच्या जुडीतही देठ असतातच. मी मात्र माठाचे देठ वापरलेत. )

२) मीठ
३) दही किंवा लिंबू
४) फोडणीचे साहित्य ( तेल, हिंग, मोहरी, जिरे )
५) हिरवी मिरची

क्रमवार पाककृती: 

१) पालेभाजीचे फक्त देठ घ्या. त्याचे बोटाच्या आकाराचे तुकडे करा. असे करताना त्याच्या वरचा पापुद्रा वेगळा
होतो, तो काढून टाका.

dethache bharit deth

२) त्याचे बारीक तुकडे करून कूकरमधे ५ मिनिटे वाफवा.
३) शिजल्यावर जास्त पाणी असेल तर ते वेगळे करा ( हे पाणी इतर भाज्यात वापरा.)
४) मग हे देठ कुस्करुन घ्या.
५) हिरवी मिरची, मिठासोबत चुरडा आणि त्यात मिसळा.
६) वरून दही ( किंवा लिंबूरस ) आणि थंड केलेली फोडणी ओता.

जेवताना सोबत म्हणून घ्या.

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांना पुरेल
अधिक टिपा: 

मी सजावटीसाठी किसलेला लाल भोपळा आणि कोथिंबीर वापरलीय.

dethache bharit close up

असाच प्रकार गवारीच्या शेंगा, डिंगर्‍या, फरसबी, मुळ्याच्या पानांचे देठ वगैरे वापरून करता येतो.

माहितीचा स्रोत: 
पारंपरीक पदार्थ आहे.
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

चटक -मटक- चटणी- चटक ...... आवळ्याची चटकदार टिकाऊ चटणी

Submitted by दीपा जोशी on 26 November, 2016 - 04:50
लागणारा वेळ: 
३० मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 

आवळा, गुळ, मेथी, दालचिनी, मिरे आणि बडीशेप, लाल- मिर्ची पावडर, मीठ

क्रमवार पाककृती: 

चटक -मटक- चटणी- चटक ...... आवळ्याची चटकदार टिकाऊ चटणी

आवळ्याचा हंगाम म्हणजे आत्ता चालू असलेला थंडीचा मौसम! तुळशीच्या लग्नात आवळे पाहिजेच असतात. आवळ्याला ‘धात्री’( म्हणजे- आरोग्याची देवता आणि आईसारखी काळजी घेणारा) असे संबोधले जाते, तसेच आरोग्य- वृद्धी करणारा म्हणून ‘रसायन’ असेही म्हटले जाते.
रोजच खाता येणारा आवळ्याचा एक चवदार टिकाऊ प्रकार म्हणजे हमखास चांगली होणारी आवळा चटणी ! या चटणीचे आणखी एक वैशिष्ठय म्हणजे आयुर्वेदा मध्ये मानल्या गेलेल्या सहा चवीनी ती समृद्ध आहे ( गोड-गूळ , कडू,-मेथी, आंबट-आवळा, तिखट-मिरी पूड आणि मिरचीपूड, तुरट -आवळा, खारट- मीठ )! त्यातल्या मेथी, दालचिनी, मिरे आणि बडीशेप यामुळे चविष्ट तर होतेच त्याशिवाय टिकाऊ आणि अन्न -पचन करण्यास उपयुक्त आणि थंडीसाठी औषधी गुणांची होते.
चला नमनालाच घडाभर तेल ओतून झालं! (पण चटणीत अजिबात तेल नाही हं )

साहित्य - खाली मी घेते ते साहित्य दिले आहे. पण आपल्या चवीनुसार, आवडीनुसार थोडा-फार बदल करू शकता.
आवळे : अर्धा किलो
गुळ : अर्धा ते पाऊण किलो
बडीशेप: दोन टी -स्पून शीग लावून
मिरपूड : -अर्धा टी -स्पून
दालचिनी : छोटे तुकडे दोन टी स्पून
मेथी: एक टी -स्पून
लाल मिरची पूड : एक टी -स्पून
मीठ : चवीप्रमाणे


कृती-

१) आवळे धुऊन, पुसून घ्यावेत. एका स्टीलच्या जाड बुडाच्या पातेल्यात आवळे बुडतील एवढेच पाणी घालून उकडून घ्यावेत. साधारण १५ मिनिटे लागतील. आवळ्याच्या फाका (फोडी ) सुट्या होताना दिसतील.
२) गार झाल्यावर बियांपासून फोडी सुट्या करून घ्याव्यात.
३) आवळे उकडलेले पाणी वापरून स्टीलच्या पातेल्यात/ कढईत गुळ घालून पाक करायला ठेवावा.
४) बडीशेप, मेथी थोडी भाजून घ्यावी
५) मिक्सरच्या छोट्या भांड्यात भाजलेली बडीशोप, मेथी, दालचिनी (न भाजलेली ) यांची पूड करून घ्यावी.

६) आवळ्याच्या फोडी थोड्या गरम असतानाच मिक्सरमध्ये वाटून ‘पल्प’ करून घ्याव्यात. गार झाल्यावर पटकन वाटल्या जात नाहीत.
७) गुळाचा पाक होताना कढईमध्ये बुडबुडे खूप वेगाने येतात. कढई भरून बुडबुडे वर येऊ लागले, की आवळ्याचा वाटलेला गर (पल्प) टाकावा.
८) भाजलेली मेथी, भाजलेली बडीशेप, दालचिनी यांच्या पुडी, मिरी-पूड, तिखट, मीठ घालावे.
९) सतत ढवळत राहावे.
१०) ढवळताना मिश्रणाचे थेंब चट - चट असे कढई बाहेर उडू लागतात. हळू हळू मिश्रण बाहेर उडण्याचे प्रमाण कमी होते.
११) लालसर-सोनेरी रंग आला; आणि जामसारखे घट्ट होत आले, की झाली आपली चटणी.
१२) गार झाल्यावर काचेच्या अथवा चिनी मातीच्या बरणीत भरून ठेवावी.
आंबट-गोड-तिखट- आणि माफक मसाल्यांचा स्वाद असणारी चटक - मटक चटणी तैयार! चांगली खूप दिवस टिकते.
( आमच्याकडे खाऊनच लवकर संपते!)

वाढणी/प्रमाण: 
आवडीप्रमाणे-दहा जणा साठी सुद्धा.....
अधिक टिपा: 

प्रमाण आपल्या आवडीप्रमाणे कमी जास्त झाले तरी चटणी हमखास चांगली होते असा अनुभव आहे! आणि हो....तेल नसल्याने सगळ्यांना चालते.

माहितीचा स्रोत: 
कुठले तरी पाकक्रुतीचे पुस्तक. त्यातल्या साहित्यात थोडे बदल करुन मी नेहमी ही चटणी करते.
पाककृती प्रकार: 
प्रादेशिक: 

Pages

Subscribe to RSS - चटणी, कोशिंबीर, लोणचे