तांदूळ-डाळी-मेथी दाणे ५ते६ तास भिजवून, धुवून वाटून घेणे.त्यात दही टाकून किमान ८ते१० तास मिश्रण फरमेंट करणे.त्यानंतर त्यात दुधि, कोथिंबीर, मीठ, साखर, मीरपूड, आले-लसूण- मिरची पेस्ट घालून व्यवस्थित हलवून घेणे.१चमचा तेल गरम करून मोहरी,जीरे, कडिपत्ता, हळद, हिंग,दीड चमचा तीळ,ति़खट टाकुन फोडणी करणे व ती तयार मिश्रणात घालणे.चिमूटभर सोडा टाकून हलवणे. हे मिश्रण आता हांडवा करण्यास तयार.
नॉनस्टिक कढई मधे १ चमचा तेल गरम करून त्यात थोडे तीळ घालावेत व त्यावर लगेच ३ डाव मिश्रण ओतुन कढईवर झाकण ठेवावे.कढई छोट्या गॅसवर एकदम सिम वर ठेवावी व ८ते १० मिनीटाने हांडव्याची खालची बाजू गोल्डन ब्राऊन रंगावर क्रिस्पी भाजून घ्यावी. नंतर हळूवारपणे चमच्याने हांडवा उलटवून दुसरी बाजू परत ७/८ मिनीटे भाजून घ्यावी. थोडेसे गार झाल्यावर त्याचे स्क्वेअर तुकडे करणे.
ह्याच पद्धतीने अजून हांडवे करून घेणे.

बेसन ,रवा एकत्र करा त्यात दही व तिखट,मीठ,हळद,साखर-धणे-जिरे-मिरे-बडीशोप घालावे..गरम पाणी अगदी थोडे थोडे घालत कालवावे..घट्टसर मिश्रण तयार झाले पाहिजे..आता हे मिश्रण १५ मिनिटे तसेच ठेवावे..
पुन्हा एकदा कालवुन पहावे..[रवा घातल्याने कधीकधी मिश्रण जास्त घट्ट होते तेव्हा थोडेसेच चमच्याने पाणी घालावे..तर कधी-कधी मिश्रण सैल ही होते..अशावेळी थोडे रवेदार बेसन अथवा रवा घालावा..]
आता कढईत तेल तापायला ठेवावे..यातील २ चमचे तेलाचे मोहन मिश्रणात घालुन ढवळावे व सोडा घालुन पुन्हा ढवळावे..या मोहनाच्या तेलानेही मिश्रण सैल होते..तेव्हा हे लक्षात ठेवुन च पाणी घालायचे आहे ..कि मिश्रण घट्टसर च असले पाहिजे..
गरम तेलात मध्यम आकाराचे गोलाकार गोटे सोडावे..गॅस कमी करुन अगदी मंद आचेवर हे गोटे गुलवट रंगावर तळावे..तळलेले गोटे कागदावर काढुन जास्तीचे तेल टिपुन घ्यावे..
चटणीबरोबर आस्वाद घ्यावा..

कढईत तेल गरम करावे. जीरे, हिंग, कडिपत्ता, हळद घालुन फोडणी करावी. त्यात टोमॅटो घालून वरून लाल तिखट, ठेचलेले लसूण, धनेजीरे पावडर, मीठ, साखर घालून ढवळून घ्यावे. सर्व एकजीव शिजल्यावर १/२ वाटी पाणी घालून ऊकळल्यावर गॅस बंद करावा. भाजी डिश मधे काढून वरून शेव घालावी. गरम फुलक्या बरोबर फारच मस्त लागते. बच्चे कंपनी हि भाजी फार आवडीने खातात.

१) एक वाटी कणीक घेऊन त्यात तेलाचे मोहन व मीठ घालून पराठ्याला भिजवतो त्यापेक्षा थोडे सैल भिजवा
२) थोडे तेल गरम करुन त्यात जिरे व हळद टाका. हिंग टाका, मग चिरलेली मिरची व कोथिंबीर घालून जरा परता.
३) बेसन टाकून थोडेच परता. मग आचेवरुन उतरुन त्यात राहिलेली पाव वाटी कणीक घालून, गरम पाण्याने मळून घ्या. वरुन थोडासा तेलाचा हात लावावा लागेल.
४) मग कणकेचे, साधारण सुपारीएवढे बारा गोळे करा.
५) बेसनाच्या मिश्रणाचे तेवढ्याच आकाराचे नऊ गोळे करा.

६) त्यांना हाताने दाबून पेढ्यासारखा आकार द्या, आणि हातानेच ते चरा चपटे करा.
७) मग आधी एक कणकेची लाटी घ्या, त्यावर तेलाचा पुसटसा हात लावून चिमूटभर पिठी लावा, त्यावर बेसनाची लाटी ठेवा, त्यावर तेल व पिठी लावून, कणकेची लाटी ठेवा. असे करत चार कणकेचे व तीन बेसनाचे गोळे वापरा. म्हणजे एकंदर सात थर झाले.

८) शक्य झाल्यास सर्वात वरची व सर्वात खालची कणकेची लाटी थोडी मोठी घ्या. त्या हातानेच जरा विस्तारून कडा बंद करता आल्या तर बघा.
९) आता दोन तळव्यांनी हि लाटी जरा दाबून घ्या आणि पिठीवर अलगद हाताने तळव्याएवढी लाटा.
१०) अगदी मंद आचेवर दोन्हीकडून सोनेरी भाजून घ्या. भाजताना शेवटच्या टप्प्यात तेल सोडा. तेल लावताना हवे तर काट्याने टोचा म्हणजे आता तेल जाईल.

११) छुंदा वा दह्याबरोबर खा. वरुन तूप घ्या

कृती -
एका कढईत तेल गरम करा. त्यात जिरे, मोहरी घाला. मोहरी तडतडल्यावर एक चमचा आलं लसूण पेस्ट व कढिपत्ता घाला. थोडी हळद आणि लाल तिखट घाला.वरून चमचाभर बेसन ताकात मिसळून ते फोडणीत घाला. गॅस बंद करून टाका.
आता मुटक्यांसाठी भात घ्या. त्यात उरलेलं बेसन, आलं लसूण पेस्ट, लाल तिखट, हळद, मीठ आणि चिमुटभर हिंग घाला. हाताला थोडे तेल लावून हे मिश्रण चांगले मळून घ्या. त्याचे मुटके वळता यावे एवढे मऊ मळून घ्या. प्रत्येक वेळी हात पाण्यात बुडवून मुटके वळून घ्या.
कढई ठेवलेला गॅस चालू करा. फोडणी घातलेले मिश्रण चांगले उकळू लागले की त्यात हळू हळू एकेक मुटका सोडा. मुटके सोडल्यावर न हलवता कढईवर झाकण ठेवा.
जेवणाची तयारी करा. ५ मिनिटात मुटके शिजून वर आलेले दिसतिल. त्यात अर्धा चमचा साखर आणि चमचाभर तूप घाला.असेल तर कोथिंबिर पेरा. एका वाडग्यात तयार रसिया मुठिया घ्या. वर अजून एक चमचाभर तूप घ्या आणि खा.

तेल तापवून त्यात मोहरी व हिंग घालावा. मग मेथीची पूड घालून जरा परतावे, मग मोहरी
डाळ घालावी. बाकिचे जिन्नस घालून आच बंद करावी. हे सगळे थंड झाले कि त्यात कैरीच्या
सुकवलेल्या फ़ोडी मिसळून घ्याव्यात. मग हे बरणीत भरावे. फ़ोडी बूडतील इतके तेल गरम
करून घ्यावे, आणि ते पूर्ण थंड झाले कि बरणीत ओतावे. सतत फ़ोडींवरती तेल राहील असे पहावे.

तांदुळ आणि दोन्ही डाळी ५-६ तास एकत्र भिजवावे. पाणी उपसून टाकुन इडली/डोशासाठी वाटतो तसे वाटुन घ्यावे. थोडे मीठ घालुन ७-८तास आंबवुन घ्यावे. पीठ छान फसफसले पाहिजे.

ह्या पीठात १ टे स्पून तेल, हळद, बारीक वाटलेले- हिरव्या मिरच्या + आल्याचा तुकडा + लसूण आणि चवीप्रमाणे मीठ हे सर्व नीट मिसळुन घ्यावे. एका थाळ्याला (किंवा ढोकळे करायचे काही उपकरण असल्यास त्यात) तेलाचा हात लावुन पीठाचा हव्या त्या जाडीचा थर द्यावा. ढोकळा छान फुलतो. थाळा नीट बसेल अशा पातेल्यात अथवा कढईत घट्ट घाकण लावुन २० मिन वाफवुन घ्यावे. चांगली आंच लागली पाहिजे. ढोकळा झाला की पांढरी वाफ यायला लागते. पहिल्यांदाच करत असाल तर "नाइफ टेस्ट" करुन बघायला हरकत नाही.

गुजराथी पद्धतीने थोडा गोडसर ढोकळा करायचा असेल तर चमचाभर साखर घालावी. ताटात अगदी पातळ थर द्यावा. साधारण एक सेमिचा थर पुरेल. मिरची,लसणाची पाकळी एखादी कमी घालावी तसेच हळद घालु नये.

दोन्ही प्रकारात हिंग, मोहोरी, जिर्‍याची फोडणी आणि खोबरं/कोथिंबीर घालुन सजवावे.

प्रकाशचित्रात पहिले चित्र आहे आईने केलेल्या ढोकळ्याचे. दुसरे आहे ते मी गुजराथी पद्धतीने केलेल्या गोडसर ढोकळ्याचे. आईने केलेला अर्थातच जास्त छान लागतो

*पाकीटाच्या कॄतीप्रमाणे पीठ भिजवून घ्यावं. वर आणखी पाव वाटी पाणी घालावं.
*पीठात वाटण, साखर आणि मक्याचे दाणे घालावे.
*तेलाचा हात लावलेल्या ढोकळे पात्रात पीठ घालून वाफवावं. (पहीले ७-८ मिनिटं प्रखर आचेवर आणि नंतरचे १० मिनिटं मंद आचेवर)
*वाफवलेल्या भांड्यातून लागलीच ढोकळे बाहेर काढावे. (पात्रातून नव्हे.)
* ढोकळे-पात्रात ढोकळे थंड झाल्यावर कापून ताटलीत काढावे.
* वरून फोडणी आणि साखरपाणी एकत्र करून ओतावं.
* कोथिंबीर, गाजरकीस घालून सजवावं.

मस्त ढोकळे होतात.

१. वरून घालण्यासाठी अर्धी वाटी ओलं खोबरं वगळून ठेवून बाकी खोबर्‍यात तिखट मीठ मिसळून ते वांगी आणि बटाट्यांना चिरा देऊन त्यांत (भरल्या वांग्यांमधे मसाला भरतो तसं) भरायचं.
२. सगळे दाणे, निवडून चिरलेला घेवडा, रताळं,सुरण,कंद यांच्या फोडी हे कुकरला एकच शिट्टी होईपर्यंत वाफवून घ्यायचे. पार मेण होवू द्यायचं नाही.
३. मेथी, शेपू, पालक निवडून धुवून चिरून त्यात तिखट मीठ हिंग हळद आणि मावेल इतकं डाळीचं पीठ घालून त्याची भजी (मुकटे वळून - मुठिया) तळून घ्यायची. यात पाणी घालायचं नाही. भाजी धुवून निथळून लगेच चिरली असेल तर त्यात असतं तितकं पाणी पुरतं गोळा व्हायला.
४. मी मुठिया तळलेल्या तेलातच भाजी करते. (तेव्हा मुळात तळायलाच फार तेल घ्यायचं नाही.)
५. तर या तेलात हिंग, हळद, ओवा यांची फोडणी करायची.
६. त्यावर आलं लसूण मिरचीची पेस्ट परतून घ्यायची. मग गरम मसाला घालायचा.
७. त्यात भरलेली वांगी, बटाटे आणि उरलेलं खोबर्‍याचं सारण परतायचं. पातेल्यावर झाकण ठेवून आधणाची एक चांगली वाफ येऊ द्यायची.
८. वांगी आणि बटाटे बर्‍यापैकी शिजले (अगदी मेण नाही!) की मग बाकी वाफवून घेतलेल्या भाज्या आणि दाणे घालायचे.
९. चवीनुसार मीठ घालायचं आणि लिंबू पिळायचं
१०. सगळं छान एकत्र परतून पुन्हा झाकण ठेवून एक चांगली दमदमून वाफ येऊ द्यायची.
११. शेवटी मुठिया पण त्यात मिसळायच्या.
१२. वाढताना वरून खोबरं कोथिंबीर घालून सोबत लिंबाची फोड द्यायची.
१३. मला नुसती वाटीत घेऊन खायलाही आवडते. जोडीला गरम फुलके केले तर ताटात स्वर्ग इ.इ.