कशाला काय म्हणायचं?

काजूची फेणी म्हणतात तीच का ही?
बाँड म्हणजे बहुतेक प्रमाणभाषेतलं बोंड असावं.

गायरी <<< आमच्याकडे याला गार (स्त्रीलिंगी) म्हणतात. यात मुख्यतः गुरांचे शेण आणि त्यांच्या पुढ्यातला खाऊन उरलेला रोजचा गवताचा चारा टाकतात. गवाण म्हणजे गोठ्यातल्या किंवा कुडाच्या मांडवात बांधलेल्या गुरांच्या पुढ्यात जिथे त्यांना खायला चारा/वैरण/भरडा/पेंढ ठेवली जाते ती जागा. गुरांना खायला निरुपयोगी झालेल्या गवताच्या चार्‍याला चगाळा म्हणतात. पेंड/पेंढ = तेलबियांतून तेल काढून उरलेला लगदा.
शेणाच्या गोवर्‍या वाळल्यावर त्यांना खास पद्धतीने गोलाकार रचून ठेवतात. त्याप्रकारे रचून ठेवलेल्या शेण्यांच्या ढिगाला हुडवा म्हणतात. पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी हुडव्याच्या गोवर्‍या घरातल्या माळ्यावर हलवतात.

अतिशय निगरगट्ट व्यक्तीला “ए हुडव्या!” अशी प्रेमळ उपाधी दिली जाते.

छबिना शब्द ऐकला आहे. बोटीबद्दल होता हे माहीत नव्हते.

जाम/जाम्ब खंडाळा घाटात (रेल्वे) गाडी थांबली की विकायला यायचे. मस्त असत. जांबरूंग गावाच्या नावाचाही जाम्बशीच संबंध आहे की काय कोणास ठाउक. घाटातले स्टेशन आहे.

पाटळण - पटलून चा अपभ्रंश (किंवा उलटे). पॅण्टॅलून ब्रॅण्डही त्यातूनच आला असेल असे वाटते. झिल शब्द ऐकला आहे कोकणी लोकांकडून. चेडू "सांग गो चेडवा दिसता कसो खंडाळ्याचो घाट" मुळे माहीत आहे.

काजूची फका>> जेव्हा काजूगर ओले असतात तेव्हा फाका....

फाविदडि आणि गजानन, भरपूर नवीन शब्द कळाले.

आंबे ज्या टोपलीतून झाडावरून दोराच्या सहाय्याने खाली उतरवतात त्याला शिकारनी, ज्या मोठ्या ( २०-२२ किलो क्षमतेच्या) टोपल्यात त्याची ने आण केली जाते तो घुडा, नारळ पाडायला उंच बांबू (त्याला वरच्या टोकाला बेचकी सारखी लहान काठी बांधलेली असते) असतो त्याला गडका, आणि दगडाच्या भिंतीच्या कंपाऊंड ला गडगा बोलतात. पावसा नंतर आंब्याच्या बागेत जी साफसफाई केली जाते किंवा एकूणच झाडे झुडपे तोडून जमीनीचा भाग मोकळा करण्याला जमीन बेनने असं बोलतात. कमरेला कोयती अडकवण्याच्या दोरीला बांधलेल्या खाच असलेल्या लहान लाकडाला आकडी असं‌ बोलतात. मुंबई, पुण्या, सांगलीतल्या दलालाकडून एका आंब्याच्या पेटीच्या मिळणाऱ्या दराला पट्टी बोलतात.

>>> अतिशय निगरगट्ट व्यक्तीला “ए हुडव्या!” अशी प्रेमळ उपाधी दिली जाते.

सीमाभागातले कानडी लोकं हुच्च हुडगा म्हणतात खुळ्या मुलाला. तो हुडगा या हुडव्यातून आला आहे की काय?

हुडगा म्हणजे मुलगा कानडीत!

बाँड म्हणजे बहुतेक प्रमाणभाषेतलं बोंड असावं.>> हो.... मालवणीत तो I'm बॉंड असतो...but not James bond.

फार्स मला वाटत ते उन्ह निंभआर आहे का?>> मुळ शब्द काय असेल काही कल्पना नाही... तसेही जे शब्द जसे कानावर पडले तसे लक्षात राहिले काही प्रमाणात त्यात बदल‌ही असू शकतो.... निंभआर पेक्षा मला त्याच्या उच्चारामुळे निम्भार हे देखील जवळपास ऐकल्या सारखे वाटतेय.

बरोबर! ताजी ताजी बोंड अगदी मधुर लागतात. बरीच वर्ष खाल्ली नाहीत. ते निंभार च आहे, मला लिहिता येत नाही व्यवस्थित.
आमच्या गावात बांधकामात विटा वापरत नाहीत तर शीन्याल वापरतात.

गायरी <<< आमच्याकडे याला गार (स्त्रीलिंगी) म्हणतात. >> तुझ्या प्रितीचे दु:ख मला गाण्यात
रत्न टाकुन पदरात गार घेऊ नको रे.
मधली 'गार' म्हणजे शेणाची गार असावी का? मला गारगोटी, दगड वगैरे वाटायचं.

जांब/ बॉंड

-----------------------------------------------------------------------------------
जाम

अर्र! कित्तीच दिवसांत जांब (तुमचा जाम!) खाल्ला नाही!! फोटो बघून जीव अर्धाअर्धा झाला!

>>> मधली 'गार' म्हणजे शेणाची गार असावी का?
अरे त्यांनी गार/गायरी म्हणजे कम्पोस्ट पिट म्हटलंय ना - ते कसं पदरात घेणार?
ती गारगोटीच असावी.

खल्ल्लास फोटो जामांचे!
कवितेत घेई पर्यंत त्या गार ची शेणाची गोवरी झाली असेल! काय सांगता येतय होय कविंचं!

हात् मेल्या!

आमच्या गावच्या आसपास त्याची ( बाँड ची) (अवैध ) दारू काढतात अस ऐकलय. >>>> आणि पिताना कशी पितात? shaken or stirred?

मज्जा चालू आहे धाग्यावर. 'धमाल धाग्यात' समाविष्ट.

पेरू नाही हा. आता मराठवाड्यातील प्रमाण मराठीत पेरू असूच शकतो.

वेस्वार आणि येस्सार मध्ये फरक आहे. वेस्वार मेतकूट किंवा गन पावडरची चुलत बहीण म्हणू शकतो.
फार्स तुमचं आणि आमचं गाव जवळ जवळ असेल असं वाटतंय सेम शब्द आम्ही ही वापरतो बोली भाषेत.

वरचे जांब फोटो मस्त आहेत. लालसर गुलाबी रंगाचे फार छान दिसतायेत. मला आवडतात जांब, डोंबिवलीत सहज मिळतात, लाल कमी दिसतात. मी खाली सोसायटीत रोप लावलेले, ते मोठं झालंय.

आहे, आहे. मी लहानपणापासून पेरूच म्हणते पण काही लोक जांब म्हणतानाही ऐकलं आहे. खास करून बोरं- जांबं असं म्हणताना.‌ संक्रातीचा आवा लुटतात म्हणजे वाणवसा करतात तेव्हा छोट्याछोट्या सुगड्यांत म्हणजे लहान मडकी* त्यात बोरं-जांबं घालून किमान पाच सवाष्णींना देतात. त्या आई सुडक्यात एक बाळ सुडकं असायचं छोटं. नंतर आम्ही छोटी रोपटी लावायला वापरायचो.

मडकं म्हणू नये अशुभ असते म्हणून सुगडं. आमच्या घरी चुकूनही "दिवा विझला" म्हणत नाहीत, "शांत झाला" म्हणतात. माझ्याही बोलण्यात 'दिवा शांत झाला' असंच येतं. अंधविश्वासापेक्षा परंपरेतून- संस्कारांतून येणाऱ्या भाषासमृद्धीचा गोडवा असल्याने आवडतंच.

बांगड्या फुटल्या म्हणत नाहीत वाढल्या म्हणतात तसे.

जांब बरून जांबुवंत आणि जांबुद्वीप आठवले.

अस्मिता त्या दिवशी मी लिहिलेलं खोडले दिव्याबाबत. आमच्याकडेही दिवा तेवतोय, दिवा शांत झाला म्हणतात, माझ्याही तोंडात तेच आहे. दिवेलागणीला दिवा लावला म्हणतात. बरेच जण दिवाबत्ती केली म्हणतात.

अन्जुताई

पेरू
आतून लाल / पांढरा

आतून लाल असलेला पेरू सासवडला मिळतो. शनिवारी सासवडच्या शेतकरी बाजारातून खूपदा आणलेत.
सिंहगडला जाताना सकाळी सकाळीच रस्त्याच्या कडेला असे पेरू विकायला बसलेले आढळतात.

आमच्याकडं बी पेरताना बी पेरू म्हणतात

मग आमच्याकडे बी जांबू