श्रावण आणि पुरण!

गुजराथी आणि राजस्थानी थाळी मिळते . म्हणजे काही उपाहारगृहे फक्त थाळीच देतात. अनलिमिटेड.
तशी या मराठी थाळीची कल्पना हॉटेलवाल्यांना सुचायला हवी.

सहमत.
असा थाट जेवलो आहे. यातले पदार्थही आवडतात . यातल्या देवादिकांनी त्यांचे नियम standards higher levelला ठेवलेत.
तर देवादिक सर्वठिकाणी भरून राहिलेत. जीवाजीवात. हे पटलेलं असल्याने आम्ही आमचे वेगळे नियम बनवले आहेत। आणि काम सोपं केलंय.
कोणतेही पदार्थ कधीही करून खाणे हा प्रयोग चालू ठेवला आहे.

अगदी माझ्या मनातलं लिहीलं आहे!
आम्ही विदर्भातले.. खास वर्‍हाडातले! म्हणजे मराठवाड्याचे अगदी मावस भाऊच म्हण ना....!! महालक्श्म्या म्हणाजे सगळ्यांना अगदी उत्साह..आणि मला धडकी भरविणारा सण! वरच्या लिस्ट मधे आंबील, वाटली डाळ, करंज्या, सोळा भाज्या.........अशा गोष्टी राहिल्याच!

आणि आताही , पुण्यात, आमच्याकडे करतात हं या सगळ्या गोष्टी! काही कालबाह्य वगैरे नाही झालेलं.......!!!

अरे मस्त मस्त खुमासदार लेख आहे. आवडला.
ठाण्यात वेस्टला नौपाड्यात पुरणपोळी घर उघडलेय. दुकान पाहुन वेडच लागले. जबरी आहे. वाटिका की वातिका बिल्डिंग मध्ये आहे. ठाणेकरांनो पळा.

छान लिहिलंय. आवडला लेख.
असा पूरणा वरणाचा स्वयंपाक करुन कुणी जेवायला बोलावलं पाहिजे. मस्तच.
पण ऊठसुट प्रत्येक सणाला पुपो बनवुन देशस्थांनी पुपोचं ग्लॅमर कमी केलंय हेमास्पम आहे. आमच्या कोकणात असं नसतं. नापं ला खीर, होळईला पुपो आणी बरीच वेरायटी असते.

छान लिहिल आहे.

प्रत्येक वाक्याला अगदी अगदी झालं!

मी मराठवाड्यातली असल्यामुळे घरी, मामा आणि मावशी यांच्या घरी सणावाराला, महालक्ष्म्यांचा मोठा रगडा बघितला आणि अनुभवला सुद्धा आहे. फुलोरा करणे हे पण एक मोठे प्रकरण असते !

पुरणाच्या स्वयंपाका बद्दल अगदी बरोबर लिहिले आहे. पुरणाचा स्वयंपाक हा फक्त पुरणपोळीचा कधीच नसतो. कमीत कमी 15 ते 20 अजून पदार्थ असतातच . आणि ते कोणाला फारसे आवडो अथवा न आवडो नैवेद्य साठी करावेच लागतात.

आता इथे पुण्यात सुद्धा ज्या दिवशी महालक्ष्म्या जेवतात त्यादिवशी मला दुपारचे जेवण अजिबात जात नाही. अगदी थोडेसे काहीतरी खाऊन मी डायरेक्ट रात्रीच जेवते!

मात्र त्यादिवशी महालक्ष्म्यांच्या चेहऱ्यावरील भाव अगदी अप्रतिम आणि बघत रहावे असे असतात!!

छान लिहिलंय!
देशस्थांनी पुपोचं ग्लॅमर कमी केलंय हेमास्पम आहे. आमच्या कोकणात असं नसतं. नापं ला खीर, होळईला पुपो आणी >>>>> हेतुस्पम मला पटलं.म्हणून कोकणात पुपोचा घाट घतला म्हणतात आणि नेहेमीच्या पोळ्या कराव्यात इतक्या सहजतेने घाटावरच्या बायका पुपो करतात.

पूरणा वरणाचा स्वयंपाक करुन कुणी जेवायला बोलावलं पाहिजे

नको.
पाच वाजवतात काही ठिकाणी.

>>>>नको.
पाच वाजवतात काही ठिकाणी.

लोल!!!

>>>>नको.
पाच वाजवतात काही ठिकाणी.

लोल!!!

बापरे! जेवायला बोलावून पाहुण्यांच्या पाच वाजवतात म्हणजे डेंजरच. दिवे घ्या

नैवेद्य ना! एवढ्या पदार्थांचा आणि तेही त्याच दिवशी सोवळ्याने लवकर करणे अवघड आहे. आदल्या दिवशी भाज्या चिरून ठेवल्या फ्रिजात, डाळ शिजवून ठेवली, गूळ चिरून ठेवला हे चालत नाही. आणि स्वयंपाक घरात दुसरेही पदार्थ (फोडणीचा भात ,पोहे वगैरे )करून भुकेला दिले हेही चालत नाही.

पण ऊठसुट प्रत्येक सणाला पुपो बनवुन देशस्थांनी पुपोचं ग्लॅमर कमी केलंय हेमास्पम आहे.>>>>> हो स्मिता, हे खरे आहे. माझ्या जावेला जर म्हणले की अगं गौरीला फक्त नैवैद्याला पुपो कर, बाकी बासुंदी किंवा इतर गोड करु तर ती ऐकतच नाही. २ - ४ डझन पुरण पोळ्या करते.

आमच्याकडे आई दिव्याच्या अमावस्येला दिवे व रव्याची खीर करायची, नागपंचमीला दिंडे व गव्हाची खीर. पुरणपोळी फक्त होळीला.

इथे कोणी देशस्थ नाहीत का? आपण नसतं ब्वॉ ऐकून घेतलं
तसेही मी ना कोकणस्थ ना देशस्थ. पण आगीत तेल ओतायला काय जातय!

नैवेद्य ना! एवढ्या पदार्थांचा आणि तेही त्याच दिवशी सोवळ्याने लवकर करणे अवघड आहे. आदल्या दिवशी भाज्या चिरून ठेवल्या फ्रिजात, डाळ शिजवून ठेवली, गूळ चिरून ठेवला हे चालत नाही>>>>> माझी आई करायची.... फ्रीज, मिक्सर, पुरणयंत्र नसताना. शुक्रवारचा ज्युतीचा नेवैद्य करून शाळेत जायची शिकवायला. ... डावीकडे व उजवीकडे दोन दोन ,भजी गव्हल्याची खारी, वरण भात कढी/आमटी सुटी असेल त्यादिवशी सवाष्ण व पोटभर पुपो बाकी इतर शुक्रवारी नेवैद्यापुरतं पुरण.

दोन कट्टर पंथियांमध्ये भडका !!!

असा भडका हल्ली उडत नसेल. सध्या मराठी मालिकांत 'श्रीमंत वि गरीब' भडका असतो. आणि त्यास पोषक एकत्र कुटुंब पद्धत घेतात.

बरं अवांतर नको..

मंजूताई आणि सांज, प्रतिसाद पटले.
भरत, पुरणाचा गोळा आणि तुपाची बुधली हॅाटेलवाल्यांनी दिली तरी चालेल. किंवा कडबु आणि अळुची भाजी काजु घातलेली.

>>>>सामो, दोन कट्टर पंथियांमध्ये भडका उडवण्याचं काम करताय तुम्ही Lol
हाहाहा

मस्त लिहिले आहे सांज.
सामो
मी पण मराठवाड्यातली देशस्थ आहे त्यामुळे प्रत्येक वाक्याला अगदी अगदी झाले. मी आईला लोटांगण घालायचे एका तरी सणाला श्रीखंड/बासुंदी कर पण तिला सोपं असूनही पटायचं नाही. आम्ही पुष्कळ मोठे झाल्यावर ती थोडं देवापुरतं पुरण + आम्हाला हवं ते करायला लागली तेही अपराध्यासारखं वाटून दिवसभर बोलून दाखवायची. आपल्या महालक्षुम्या, फुलोरा , गणपती, कुलाचार गोंधळ सगळं आठवलं. पुपो आपल्या जीन्स मधे आहेत, शिकाव्या लागत नाहीत.
प्राजक्ता आणि आंबटगोड प्रतिसाद आवडले, सहमतच

मी पण मराठवाड्यातली देशस्थ आहे त्यामुळे प्रत्येक वाक्याला अगदी अगदी झाले+१११११

आपल्या महालक्षुम्या, फुलोरा , गणपती, कुलाचार गोंधळ सगळं आठवलं. पुपो आपल्या जीन्स मधे आहेत, शिकाव्या लागत नाहीत. Wink
प्राजक्ता आणि आंबटगोड प्रतिसाद आवडले, सहमतच
+१११११

आताही हे सगळे अनुभवते आहे, नांदेड मध्ये राहून.
इथल्या गरमीत एवढा सगळा स्वयंपाक केला जातो.
पंगत वाढणं हे एक वेगळं प्रकरण आहे, आग्रह करकरून गरम गरम वाढणे, केळीची पाने, रांगोळ्या, वडे, भजे (भजी नाही म्हणत आम्ही इकडे ) इत्यादी सगळं सगळं relate झालं.
हे सगळं संस्कृती,आठवणी वगैरे ठीक आहे पण ही सर्व कामे कारणाऱ्या बायकांचा पिट्टा पडतो.
मदतीला खूप जण असतील तर मात्र मिळून करायला छान वाटते.

भांडे,भजे इ.ऐकल्यावर सां.ध.बसला होता.
पण ही सर्व कामे कारणाऱ्या बायकांचा पिट्टा पडतो.>>>+१.

१६ भाज्या करायच्या म्हटल्यावर मनात आले की बापरे एवढी भाज्यांची १६ भांडी कुठे ठेवत असतील. नंतर पुढचा स्वयंपाक करायचा.महान आश्चर्य वाटले होते.एकीला शेवटी विचारले तर म्हणाली,छे छे १६ प्रकारच्या भाज्या आणून एकत्र शिजवायच्या.मग त्या धक्क्यातून माझी सुटका झाली.

आमच्याकडे किंवा दोन्ही आजोळीसुध्दा कुळाचार किंवा धार्मिक व्रतवैकल्यं अश्या गोष्टी कधी नव्हत्या - महाशिवरात्र, संकष्टी, आषाढी वगैरे मोजके उपवास करायच्या बायका. पण असं सण आहे म्हणून एव्हढा साग्रसंगीत स्वयंपाक कोणी केल्याचं मला आठवत नाही. गणपतीच्या दिवसात मोदक, आषाढीला खिचडी, रताळ्याचा गोडा कीस, होळीला पुरणपोळी आणि दिवाळीला फराळ असा सुटसुटीत मामला. त्यामुळे हा लेख उत्सुकतेने वाचला. 'ही सर्व कामे कारणाऱ्या बायकांचा पिट्टा पडतो' हे किल्लीचं मत पटलं. त्यात हे सगळं खुशीने करणार्या किती आणि केवळ सासरच्या घरी रीत आहे म्हणून कराव्या लागणार्या किती हा प्रश्न आहे. खुशीने करणार्‍या बायकांना माझा सलाम.

सांज, आमंत्रणाकरता धन्यवाद.
छान लिहितेस तू. संपी पण वाचतेय मी पण प्रतिसाद दिला नाही. मोबाईलवरुन जास्त टाईप करवत नाही.
लिहित रहा. शुभेच्छा.

स्वप्ना अगं काय चपखल प्रश्न मांडलायस. अगदी बरोबर प्रश्न आहे. ज्यांना आवडते त्यांनी जरुर करावे पण पीअर प्रेशर, घरच्यांचा लोड घेउ नये. अर्थात, सांगणे फार सोपे आहे.

खुशीने करणार्‍या बायकांना माझा सलाम.>>>>माझा अगदी उलट सलाम,म्हणजे सासरची रीत म्हणून करणाऱ्या ना
आजिबात आवड नसताना,मनात नसताना पण हे इतकं वाचूनच शॉक देणाऱ्या पंगती सजवायाच्या म्हणजे अवघड आहे खरं

त्यात हे सगळं खुशीने करणार्या किती आणि केवळ सासरच्या घरी रीत आहे म्हणून कराव्या लागणार्या किती हा प्रश्न आहे. >>>
+1000
खुशीने करणाऱ्यांबद्दल काही म्हणणं नाही.. असतात धार्मिक लोक... पण रीत आहे म्हणून लादलेल्या गोष्टी वात आणतात... कधी यातून बाहेर पडणार आणि गोष्टी outsource करायला शिकणार असं वाटतं.. सोवळ्या ओवळ्यातून बाहेर च पडायचं नसतं जुन्यांना.. आयत
ताट हातात मिळताना छान च वाटतं पण करणाऱ्यांचा जीव जातो.. आणि देशस्थी कारभारात संध्याकाळचे ४/५ नक्कीच वाजतात जेवायला.. धडकी भरते मला तर श्रावण आला की.. onsite जायचं असेल तर August पासूनचे महिनेच choose करावेत

हे सर्व फार सुपरवुमन सिंड्रोम वाटतं मला.(करणाऱ्या बायकांचं कौतुक आहेच.तरीही.)

सुगरण, अन्नपूर्णा वगैरे किताबांनी बायकांना कैक वर्ष भुरळ पडलेली आहे. त्यापायी आणि नसत्या अपेक्षांपायी घालत आहेत असे घाट. आपल्याला खरंच ह्याची आवड आहे की नाही हे पुरतं कळण्याआधीच हे सोवळं ओवळं आणि ‘आमच्याकडे किनै सगळं साग्रसंगीतच लागतं‘ म्हणत करायची अपेक्षा ठेवली जाते. बायकांनी सकाळी उठून खपून हे सगळं करायचं, घरातल्या पुरुष मंडळींना ताटावर बसून ताव मारायचा आणि मग बायकांनी जे काय उरलं सुरलं असेल ते खायचं. हे चित्रं अगदी नकोसं आहे.
सॉरी सांज, तुमचं लेखन जनरली आवडतं पण हे अजिबात नाही झेपलं.