#गझल

वृत्त : स्त्रग्विणी

कागदावर जरा उतरली अक्षरे
भावनांच्या सवे खेळली अक्षरे

फार केली जगाने प्रशंसा अशी
लाव काजळ म्हणू लागली अक्षरे

ती म्हणू लागली थांब आता इथे
पण तरीही पुन्हा जन्मली अक्षरे

स्पर्श झाला तुझा थांबली वेळ ही
मौन मी अन् इथे लाजली अक्षरे

ऐक माझे शिवा संपली ही कथा
शेवटी एकदा बोलली अक्षरे

           - शिवशंकर सू. गोंड

जगाने जरी टाकली कात आहे
तरी आग ही लावते जात आहे

कशाला धरावी तिची मोहमाया
तिचे लाभणे पाशवी घात आहे

गुलामी व्यवस्था कुणी पोसली ही
कुणी घेतला हा तिचा लाभ आहे

विचारू नका कोणती जात माझी
मला फक्त माणूस ध्यानात आहे

जसे बाटले पावित्र्य माणसाचे
तशी दैवते सोसती भार आहे

- संकेत महाजन

पापणी भरली परंतू........ओघळू नाही दिली
वेदना माझी जगाला मी दिसू नाही दिली

वेदनेला येत राहिल गंध विरहाचा तुझ्या
याचसाठी ही जखम मी भळभळू नाही दिली

मी अशा जादूगिरीने विरह होता सोसला
चेहऱ्यावर रेघ साधी मी उठू नाही दिली

त्या जगाने कापणी केली सुगीची नेमकी
ज्या जगाने ओल बेन्याला मिळू नाही दिली

वेदनांची जन्मभर केली जरी पारायणे
मी सुखाची एक ओंजळ दरवळू नाही दिली

घेतली जाणून माझ्या जिंदगीची वास्तवे
तू स्वतःची मात्र धडधड जाणवू नाही दिली

'माणसां'मध्ये म्हणूनच मोजला जातोय मी
मी कुणाला जात माझी ओळखू नाही दिली

मनातल्या वादळांना शब्द सापडत नाहीत,
तुझ्या आठवणींना अजून किनारे सापडत नाहीत.

रात्रभर जागवत राहतात काही जुन्या सावल्या,
या मनाच्या अंधाराला दिवे सापडत नाहीत.

तू जवळ नसताना तुझा गंध दरवळतो हवेत,
या वेड्या श्वासांना दुसरे बहाणे सापडत नाहीत.

किती सांगू स्वतःला की विसरून जा सगळं,
पण या हट्टी मनाला नवे रस्ते सापडत नाहीत.

जगासमोर हसताना चेहरा अगदी शांत असतो,
पण उरातल्या जखमांना शब्द सापडत नाहीत.

(वृत्त - आनंदकंद)

श्वासात सूर ताजे, ओठी उदास गझला
हर्षास टाळण्याचा, निष्फळ प्रयास गझला

या मैफलीत आता, माझे न कार्य उरले
कोणी न येथ माझा, देऊ कुणास गझला?

गेला जरी फुलांचा हंगाम दूरदेशी
ओसाड जीवनाला, देती सुवास गझला

भट्टीत वास्तवाच्या, स्वप्नांस जाळले मी,
घडवून घेतल्या ह्या, त्यातून खास गझला

आले कुणी न जेव्हा, होती गरज उबेची
होऊन दोस्त आल्या, भेटावयास गझला

घरदार सोडुनी मी, रानवनात फिरतो
गझलाच अन्न वस्त्रे, माझा निवास गझला

पाऊस थांबण्याचे दिसते न चित्र "विद्या"
बहुतेक ऐकवील्या कोणी नभास गझला

(वृत्त - आनंदकंद)

कंठात सूर खळला, मागे वळून बघता
डोळ्यात चिंब गझला, मागे वळून बघता

मागेच राहिलो की, आलो पुढे कळेना
दिसले कुणी न मजला मागे वळून बघता

काटेच फार होते, मार्गात या तरीही
सुखकर प्रवास गमला, मागे वळून बघता

ध्यानात राहु दे रे, आख्यान ऑर्फियसचे
साऱ्या सुखास मुकला, मागे वळून बघता

नढळो नजर जराही, ध्येयावरून सखया
शर्यत ससा विसरला, मागे वळून बघता

स्वप्ने पहात गेले, सारे पुढे निघोनी
'विद्या' जुन्यात रमला, मागे वळून बघता

-विद्याधीश केळकर

अताशा जगणे होत नाही
जगाशी लढणे होत नाही

जगावर हसलो कैक वेळा
कुणावर रडणे होत नाही

नभावर दिसती लाख चिंता
कुशीवर वळणे होत नाही

असे पांघरण्या प्रेम माया
घडी विस्कटणे होत नाही

स्वतःशी रमणे ठीक आहे
तुलाही स्मरणे होत नाही?

अपमान शांततेने साहतो कृष्ण आहे
अपराध शेकड्यांनी मोजतो कृष्ण आहे

मार्गात बांध घाला, टाका कितीक धोंडे
त्यातून पारदर्शी वाहतो कृष्ण आहे

टीका, प्रलोभने वा, शंका, खुशामतीही
गोंगाट ऐकुनी हा हासतो कृष्ण आहे

ईर्ष्या, अहं, असूया, मद, मोह, मत्सरादी
वैर्‍यांस आज सार्‍या मारतो कृष्ण आहे

हरवेल वाट आता, संपेल सर्व वाटे
हाकेस तोच माझ्या धावतो कृष्ण आहे

अपुल्याच माणसांनी विश्वासघात केला
हाती धनुष्य घ्याया सांगतो कृष्ण आहे

घनगर्द संकटांचे आभाळ दाटलेले
त्यांना कडा रुप्याच्या लावतो कृष्ण आहे

घेते दळून कविता...

मजला हवीहवीशी, येते जुळून कविता
ओठी तुझ्या कशी अन् , जाते रुळून कविता

लोंढे निघून जाती, मी एकलाच उरतो
पाहून खिन्न मजला, येते वळून कविता

साऱ्या तरुण चिंता, बसती उशास माझ्या
शाईत मिसळुनी त्या, घेते गिळून कविता

मूर्च्छित भावनांना, घेते कवेत आणि
देऊन श्वास त्यांना, जाते जळून कविता

तो का सदैव हसरा?, तो का सदैव कष्टी?
पडतात प्रश्न त्यांना, येते कळून कविता

घेतो तुला लिहाया, जातो वसंत वाया
फाडून कल्पनेला, जाते छळून कविता

डाव अर्धा राहून गेला, आहेस कुठे तू?
चहा थंड होऊन गेला, आहेस कुठे तू?

काडी तुझी, विडी माझी पेटत होती
मस्कापाव वाळून गेला, आहेस कुठे तू?

गाडी माझी, इंधन तू भरणार होतास
गोवा बेत राहून गेला, आहेस कुठे तू?

तुझ्या शकील साहिरचा मी तलत रफ़ी
तप्त स्वर विरून गेला, आहेस कुठे तू?

भेगांमधून हिरवे कोंब फुटू पाहत होते
'अमलताश' गळून गेला, आहेस कुठे तू?

- मंदार.