साठ सत्तर वर्षांपूर्वीची गोष्ट. आमची एक मावशी होती. तिचं खरं नावं माहिती नाही. तिला आम्ही "बयो मावशी" म्हणायचो. ती आमच्या आईच्या चुलत बहिणीची मुलगी. ती दिसायला फार सुंदर अशी नव्हती. वय साधारण तिशीच्या पुढे. विटक्या तपकिरी रंगाची, अंगाने बारीक, साडेपाच फुटाच्या आसपास उंची, मोठ्या डोळ्यांची तरतरीत नाकाची आणि लहानसरं जिवणी असणारी, हसतमुख, आम्हा लहान मुलांशी गोड बोलणारी, एरवी अगदीच कमी बोलणारी. ती सतत काही ना काही कामात असायची. दुपारी केव्हातरी मागच्या ओटीवर पडायची. घरात विधवा आई, बयोचा मोठा भाऊ नारायणदादा पण होता. तो थोडा तिरसट होता. तो घरात असला की आम्ही चुपचाप बसायचो.
"तुम्ही...आ...आत्ता?"....दुपारी साडेबारा-पाऊण च्या सुमारास, नचिकेतच्या बाबांना दारात अनपेक्षितपणे पाहून नचिकेतची आई चपापलीच. ती नुकतीच न्हाऊन बाथरूम मधून बाहेर आली होती. ओल्या गच्च केसांवर पंचा बांधला होता...सावळा गोलाकार चेहरा....मध्यम बांधा...बुटकीशी आकृती आणि चाळीशी ओलांडून स्थिरावलेलं एकंदरीतच सर्वसाधारण वय व व्यक्तिमत्व. "का? माझ्याच घरी, दुपारी यायला बंदी आहे कि काय मला?" दारात उभे असलेले नचिकेतचे बाबा घराच्या आत निरखून डोकावत खरखरीत सुरात म्हटले .
बाकी काही नको देवा
पुन्हा एकदा बालपण दे
नको मोठी गाडी नको मोठा बंगला
मनसोक्त भटकायला मोकळं रान दे
पुस्तकात ठेवायला एखादं वाळक पान दे
नको ती नोकरी नको ते पॅकेज
वाऱ्यावर तरंगणारे म्हातारीचे केस दे
फुगे उडवायला साबणाचा फेस दे
वाढदिवशी घालायला एखादा नवीन ड्रेस दे
नको प्रतिष्ठा नको पैसा
सापाची कात दे, चांदणी रात दे
काजव्यांचा उजेड दे, लाजाळूचं पान दे
नको तो मोबाईल नको तो लॅपटॉप
पोपाय च स्पिनेच दे, डेक्स्टर ची लॅब दे
भूतांच्या गोष्टी दे, गोष्टीतली परी दे
खेळता खेळता पडल्यावर कपाळाला खोक दे,
उतारा
--------
सर्व भाषांना। मराठीचाच उतारा
चढतच राहिल्या तर मोजोनी मारा पैजारा
माझी माय आगळी वेगळी
जरतारी लुगडं अन
नथ ठसक्यात घातली
माझ्या मायेच्या बेचाळीस बोली
रंगत त्यांची
कुणाला न कळली
माझ्यासाठी तुझे ते गाणे असू दे
सांगायास काही गाऱ्हाणे असू दे
तुझ्यासारखे कैक वेडे इथे रे
मज सारखे काही शहाणे असू दे
नवे यमक काही सुचलेच नाही
जुळलेले शब्द जुने पुराणे असू दे
विरहाचे क्षण आहे मनी पण
आठवणीत चोरून पाहणे असू दे
खरे सुख आहे तुझे तुज पाशी
जरा दुःख गोजिरवाणे असू दे
जीवनास या अर्थ नसेल तरीही
जगायास थोडे बहाणे असू दे
इथे काय सारेच कविवर्य नाही
दोन चार श्रोते दिवाणे असू दे
- अमेय
7387674171
बॉलीवूड . . . अथांग महासागर जणू. 2000 च्या नंतरचा काळ आला तो शाहरुख, सलमान, अमीर आणि सैफ अली खान यांच्या साम्राज्याचा. इतका की, 'बॉलीवूड वर 4 खान राज्य करत आहेत' असं म्हणत लोकं त्यावेळी. मूव्ही मध्ये हिरो असावा तर हाच, नव्हे एकवेळ शाहरुख खान ने व्हिलन साकारला आणि तेही पचवलं लोकांनी. असं आणि हे सगळं.
तोही होताच तिथे, फक्त लक्ष नव्हतं गेलं कोणाचं एवढच. सुरुवात तशीच म्हणजे middle class family, कोणी godfather नाही, मग कष्ट करत-करत NSD आणि struggle वगैरे-वगैरे.
१९६३/६५ सालची गोष्ट आहे . मारवाडी लोक स्टेनलेस स्टीलच्या भांड्यांची भिशी चालवीत . दुकानात ट्रान्झिस्टर्स , रेडिओ व इतर ही काही वस्तू होत्या. काही विशिष्ट मासिक रक्कम वर्षभर भरून वर्षाच्या शेवटी काही स्टेनलेस स्टीलची भांडी मिळत असंत. आम्ही पण पैसे भरले होते. बहुतेक पाच रुपये महिना होते.नक्की आठवत नाही .मला वाटतं एक दोन वर्ष भिशी ठीक चालली.नंतर एक दिवस काय झालं कळलं नाही. बऱ्याच लोकांना सांगितल्याप्रमाणे भांडी मिळेनाशी झाली. .
१९६३/६५ सालची गोष्ट आहे . मारवाडी लोक स्टेनलेस स्टीलच्या भांड्यांची भिशी चालवीत . दुकानात ट्रान्झिस्टर्स , रेडिओ व इतर ही काही वस्तू होत्या. काही विशिष्ट मासिक रक्कम वर्षभर भरून वर्षाच्या शेवटी काही स्टेनलेस स्टीलची भांडी मिळत असंत. आम्ही पण पैसे भरले होते. बहुतेक पाच रुपये महिना होते.नक्की आठवत नाही .मला वाटतं एक दोन वर्ष भिशी ठीक चालली.नंतर एक दिवस काय झालं कळलं नाही. बऱ्याच लोकांना सांगितल्याप्रमाणे भांडी मिळेनाशी झाली. .
कितीतरी बेत
जगावयाचे कितीतरी बेत होते;
पण अस्त मला कुठेतरी नेत होते...
जगण्यासाठी लढलो असेल कैकदा;
जिंकण्याचे श्रेय दुसरेच घेत होते...
पावसाळे किती आले अन् गेलेही;
इथे श्वास तेव्हढे धीर देत होते...
परिवाराचे पीक बहरले खरे;
हिरवळीचे तेही एक शेत होते...
फुकाचा सलाह देण्यात बर्बाद झालो;
बाकी जिंदगी तितकी भेत होते...
पानगळीचा मोसम सुरू झाला;
मव्हाची पानेही नशा पेत होते...
आता दिवस उरले थोडे-थोडकेच;
बेईमान गुणधर्म
इतिहासातल्या वर्चस्वाचा
प्रवासपट मांडताना
माणसाने निसर्गाचे
गमक शोधून काढले,
अन् केला कैकदा
निसर्गावर अत्याचार
पूर्वजांपासून पिढ्यान्पिढ्या...
मनगटाच्या बळावर म्हणा
अगर बुद्धिचातुर्याने,
अवघ्या सृष्टीला पादाक्रांत
करण्याच्या इराद्यात
हवी तेव्हा बदलली कूस
भौतिक गरजा शमवताना...
विविध विचारप्रवाहातून
विश्वनिर्मितीचे रहस्य उलगडताना
विज्ञानासह तंत्रज्ञानाचा
आटापिटा चालवला,
श्रेष्ठ-कनिष्ठत्वाचे
घालून दिले नियम,
सत्तावादातून पुकारली युद्धे
