शब्दार्थ

Submitted by admin on 3 June, 2008 - 19:11

एखाद्या शब्दाचा अर्थ हवाय? मग तो इथे विचारा.

या आधिचे संभाषण या दुव्यावर सापडेल.

विषय: 
Group content visibility: 
Public - accessible to all site users

तणका शब्द तू कुठे ऐकलायस, वाचलायस त्याचा संदर्भ दे ना. मी तण्का / तनका हे मराठीत कधी ऐकले / वाचले नाहीत.

उगाच हिंदी शब्दाचा अर्थ दिला म्हणुन कुरबुरु नकोस. तिनका शब्द वापरलेली तीन अति परिचित गाणी आठवली लोकांना. तणका / तनका याचा वापर तू कुठे ऐकलायस त्याचा संदर्भ दे आधी .

मोल्सवर्थ चा कोश आहे ऑनलाईन तो शोधलास का ?

विवाह ज्ञापन म्हणजे 'मेमोरँडम ऑफ मॅरेज'मध्ये डावीकडे, वर कोपर्‍यात बारीक अक्षरात "य.का.मु.-२,००,०००-८-८१ एएल-म.(ईए) ३७१" असं लिहिलंय
त्यातल्या "य.का.मु." चा अर्थ कोणी सांगू शकेल का?

वर्षा. ते यकामु नसून येकामु असते. त्याचा अर्थ 'येरवडा कारागृह मुद्रणालय' . असा असून पुढचा आकडा छापलेल्या प्रतींची संख्या, छपाईचे साल इ. आहे. पुढचे कोड्स हे स्तेशनरीच्या फॉर्मच्या नमुन्याचे आहेत्.येरवडा येथे सरकारी मुद्रणालय असून कैद्याना तेथे काम दिले जाते. सरकारची प्रकाशने ग्याझेटे, स्टेशनरी , फॉर्म्स तिथे छपले जातात. बहुधा नागपूरलाही आनखी एक प्रेस आहे.

बाळू जोशी, अनेक धन्यवाद. हे माहित नव्हते.
माझ्याकडील प्रिंटमध्ये "ये" च्या ऐवजी "य" च आहे पण ती छपाईची चूक असेल मग.

पण बाजो मराठीतल्या मृदेबद्दल बोलताहेत. Happy
मराठीत 'मृदा' असा शब्द आहे, आणि तो वापरातही आहे. गाळाची मृदा, काळी मृदा इत्यादी शब्द सरकारी कागदपत्रांमध्ये हमखास वाचनात येतात. हाच शब्द गूगलही करून पाहता येईल.

संस्कृत मध्ये क्रियापदे हलन्त असतात... नाम नाही... त्यामुळे मृदाच बरोबर वाटते आहे.. आकारान्त स्त्रीलिंगी..

आणि जल आणि मृदा संधारणासाठी असे वाक्य असणार...

निंबुडा | 6 April, 2012 - 15:18
हल्लीच "एजंट विनोद" मधलं "कुछ तो है तुझसे राबता...." गाणं ऐकलंय. राबता म्हणजे काय? "नातं" अशा अर्थी का?
>>>
नो प्रतिसाद येट??? Uhoh

एखादी गोष्ट दृगोचर होणे = दृष्टिपथात येणे (बहुदा)

अगोचर = आगाऊ

गोचर : ??? :डोके खाजवणारी बाहुली:

धन्स निंबुडा. Happy
'गोचर' असं ज्योतिषशास्त्रात वापरतात बहुतेक. 'गोचरीचा शनी' वै. ऐकलय! Uhoh
पण गोचर म्हणजे काय?

दृगोचर = दिसण्यास योग्य
कर्णगोचर - ऐकू येण्यास योग्य
गोचर = जाणून / समजून घेता येण्याजोगे , फिरणारे, चल. याचा अजून एक अर्थ 'गायींचे चरण्याचे रान' असाही होतो.
गोचरीचा शनी म्हणजे फिरणारा, त्या स्थानी तात्पुरता असणारा शनी.

अगोचर = जे अस्तित्वात असूनही जाणून घेता येत नाही, किंवा दिसत नाही, अदृश्य. उदा., आत्मा

१. गोचर = स्वयं अनुभूती घेणे. म्हणजे आपल्याला एखाद्या गोष्टीचा 'भास' होणे ती स्थिती. उदा. मृगजळ. प्रत्यक्ष वाळवंटात भटकताना आपल्याला कुठेतरी 'जल' आहे असा भास होतो, प्रत्यक्षात जल नसतेच, म्हणजे आपल्याला दृष्टीगोचर झाला.. दुसरे उदाहरण म्हणजे आत्मा-परमात्म्याचे. एखादी प्रिय व्यक्ती कालवश झाली आहे पण केव्हातरी ती कुठेतरी गर्दीत वा अन्यत्र तिचा आपल्याला तिच्या अस्तित्वाचा 'भास' होतो. ते कृत्य म्हणजे गोचर. [दृष्टीगोचर, मनोगोचर अशा पूर्ण अर्थाने वापर होतो.]

२. अगोचर = हे संबोधन थेट त्या 'प्रेतात्म्या'ला उद्देशून आहे. कोकणात याचा देवतंत्रमंत्र प्रकरणात उल्लेख होतो. जे नको आहे तेच समोर आले म्हणून त्या वस्तुमानाला 'अगोचर' असे म्हटले जाते. त्याची शांती रितिरिवाजाप्रमाणे करण्यात येते. जादूटोण्याचाच हा एक प्रकार आहे असे म्हटले तरी चालेल.

३. दृगोचर = वर निंबुडा यानी खुलासा केला आहे. सहमत

तिन्हीही टर्म्स एकमेकाशी संबंधित असल्याने अर्थातही फार सूक्ष्म असे फरक आहेत.

धन्स सर्वांना. Happy

काल सद्गुरुचरित्र वाचतांना "अगोचर' शब्द आला म्हणुन मनात हे प्रश्न उभे राहिले. Happy

>>> गोचर, अगोचर, आणि दृगोचर ... म्हणजे काय?

गोचर हा शब्द ज्योतिषशास्त्रात वापरला जातो. उदा. गोचरीचा शनी. याचा अर्थ आज किंवा वर्तमानकाळात ज्या राशीत शनि आहे ती रास.

अगोचर - अर्थ वर इतरांनी दिलेला आहे.

दृगोचर - हा शब्द दृग्गोचर असा लिहितात (चूभूदेघे). याचा अर्थ "दिसणे", "लक्षात येणे". उदा. वरील प्रसंगात त्याचे अनेक अवगुण दृग्गोचर झाले.

आर्या ~

सद्गुरुचरित्रातील 'ती' नेमकी ओळ इथे देऊ शकाल ? मला काहीशी उत्सुकता आहे, तिथे हे नाम कोणत्या अर्थाने अवतरले आहे.

चिं.त्र्यं.खानोलकर यांची "अगोचर' या नावाची अशाच विषयाशी संलग्न असलेली एक कादंबरी आहे. त्यातील विषयही भानामतीशी संबंधित असाच आहे.

सुमिरन चा अर्थ काय? Uhoh

सकाळी विविधभारतीला भक्तीगीतं लागतात हिंदी.. (आस्था वर लागतात तसली) त्यात सुमिरन करले सुमिरन करले अशी ओळ ऐकली आहे.

सुमिरन >>> शास्त्रीय चीजांमध्ये मी ही हा शब्द ऐकला आहे. त्याचा अर्थ आज कळला.

Pages