महाराष्ट्रातील राजकारण

काय भक्तुल्यानो, कळलं का ? बेडूक कितीही फुगला तरी त्याचा बैल होत नाही..!!
सहमत, भक्तुले असेच आहेत. २०१४ साली बहुमता पेक्षा केवळ १० चं जागा जास्त जिंकले होते. पण जग जिंकल्याचा अविर्भाव होता.
२०१९ साली केवळ २१ जागाचं वाढलेल्या, पण बोलत तर असे होते जस कांय दोन तृतीयांश बहुमत मिळलं. भक्तुल्ले कुठले.

२०२३ मध्ये तर खरं तर हरलेच होते. दुसरा एखादा असता तर सरळ राजीनामा देऊन विरोधकांना वाट मोकळी करून दिली असती. पण नाही.

2026 मध्ये मुंबईत सर्वात मोठा पक्ष आणि पहिल्यादाच महापौर बनतोय म्हणून कांय झालं? वाढल्या तर केवळ चारच जागा ना. कधी सुधारणार भक्तुल्ले कांय माहिती.
हिथंच कोणी तरी लिहलंच होत की भाजप समर्थक फक्त निकाला दिवशी खुश असतात, तर विरोधक इतर सर्व दिवशी. होतंय पण असचं.
भाजप EVM, मतदार याद्याचा घोळ करून जिंकतोय असं समजू. पण खाली दिलेले महानगरपालिका च्या प्रचार सभा, रोड शो चे आकडे वाचा. मला माहिती नाही खरे आहेत का नाही ते. कदाचित चुकीचेही असतील पण ट्रेंड मात्र जवळपास सेमच असेल. हिथं असतील बरेच राजकारणाला follow करणारे. त्यांना माहिती असेल कोणी किती सभा, रोड शो घेतले ते. पण हे आकडे जवळ पास जरी खरे असतील तर भक्तुल्ले असेच निकाला दिवशी खुशीत असणार.
Fadanvis 33
Shinde 29
Ajit dada 25
Uddhav thakare 3
Raj thakare 4
Vijay vadettivar 25

Mim ला 95 जागा आल्यात पूर्ण महाराष्ट्रात. हे mim चे पाप आणि विषवल्ली पूर्ण भाजपची जबाबदारी आहे. इतके धार्मिक ध्रुवीकरण केले आहे. अजून दहा वर्षांनी अत्यंत बिकट परिस्थिती आली तर नवल वाटायला नको. आणि ह्यांची it cell इतके तत्पर तर कोणी नसते. काल चॅनेलवाले भाजप वर हे पाप फोडत होते, आज लगेच दोन तीन english forward आले ज्यात भाजप सोडून इतर सर्वांना mim साठी दोषी धरले आहे.

MIM व वंचीत आघाडी भाजपच्याच फायद्याची कामे करतात.
धनुष्यबाण नसताना, केवळ २२ नगरसेवक उरलेले असताना, भाजप कडे पैसा व ईडी असताना, उबाठाची कामगिरी चांगलीच म्हणायला हवी.
खरे तर उबाठा समोर राज किंवा काँग्रेस हेच दोन पर्याय होते, राज शी युती केली तर अमराठी लोक नाराज, कोंग्रेस बरोबर जावे तर राज चा कोअर मतदार नाराज. त्यातल्य त्यात राज ला निवडले. कोंग्रेस सोबत गेले असते तर वेगळे चित्र असते का ? जर तर चा प्रश्न.

लातूर कोल्हापूर मध्ये काँग्रेस ने चांगली कामगिरी केली आहे, तिथे काय क्लिक झाले हे पाहून काँग्रेसने अभ्यास करावा, दुर्दैवाने अशी यंत्रणा काँग्रेस कडे नाही.

शरद पवारांनी आता खरेच काँग्रेस मध्ये विलीन व्हावे, नाहीतरी ज्या करणाने ते अलग झाले ते आता अप्रस्तुत झाले आहे.

गौरी लंकेश खूनातील आरोपीही निवडून आले. गौरी , कलबुर्गी, दाभोलकर या हत्यांचा संदर्भात माझा जो अंदाज आहे तो इथे लिहिणे प्रशस्त होणार नाही. Deep state.

शरद पवारांनी आता खरेच काँग्रेस मध्ये विलीन व्हावे, नाहीतरी ज्या करणाने ते अलग झाले ते आता अप्रस्तुत झाले आहे. >>>> विकु, एकनाथ शिंदे "अलग" नाही झाले का? ते मात्र गद्दार? तुम्ही केला नसेल पण त्यांचा उल्लेख माबोवरच पन्नास वेळा गद्दार म्हणून वाचला आहे.

इतक्या गदारोळात काँग्रेस फार जिंकली नसली तरी आपल्या धोरणाशी कन्सिस्टंट राहिले आहेत. बाकी विरोधी पक्षांबद्दल तसे म्हणता येणार नाही.

>>>
काय भक्तुल्यानो, कळलं का ? बेडूक कितीही फुगला तरी त्याचा बैल होत नाही..!!
<<
शिवसेना आणि मनसे एकत्र आल्यावरही एक बेडूक फुगवण्याचा हास्यास्पद प्रयोग झाला होता. दोन भाऊ एकत्र आले आता एकगठ्ठा मराठी मते मिळणे निश्चित झाले. शिवाय उधोबा इस्लामचे कडवे अनुयायी झाल्यामुळे मुस्लिम मतेही आपल्याच खिशात असे बेडूक फुगवण्याचे प्रकार चालू होते. समस्त मराठी वाहिन्या आता विजयोत्सव कुठे आणि कसा साजरा करावा इतकी औपचारिकताच काय ती बाकी आहे असे वातावरण निर्माण करण्यात गुंतले होते. पण हा हंत हंत हंत ! म्हणावे लागते आहे.
कितीही काठावरचा असला तरी भाजप आणि मित्रपक्षांनी उधोबाच्या शिवसेनेला हरवले आहे.
मुंंबई महापालिका ही मातोश्रीच्या आवारात बांधलेली गाय आहे. हवे तेव्हा, हवे तितके दूध काढा आणि मलई खा असे गेल्या काही दशकातील समीकरण निकालात निघाले आहे. निदान काही दिवस तरी मातोश्री ३, ४ वगैरे महाल बांधणे स्थगित करावे लागेल! देवाचे (pun intended!) आभार!
मलई वरून आठवले:
राज ठाकरेने आपल्या बहारदार नकला वगैरे मनोरंजनात्मक भाषणात अण्णामलाईचा रसमलाई असा उल्लेख करून त्याच्या आया बहिंणींचा उद्धार केला. आता ह्या विजयानंतर भाजप कार्यकर्त्यांनी जल्लोष करताना पेढ्यांबरोबर रसमलाई वाटून राजच्या जखमेवर छानसे मीठ चोळले आहे असे कळते!

मराठी माणूस काय फक्त मुंबईत राहतो का? भाईंदर, विरार, ठाणे, कल्याण, पुणे ह्या गावात मराठी लोक राहात नाहीत का? त्यांनी तर शिवसेना आणि मनसे ह्या जोडगोळीला साफ कचर्यात फेकले आहे त्याचे काय? मराठी माणसाची अस्तित्वासाठी शेवटची लढाई वगैरे वल्गना कुणी मनावर घेतलेल्या नाहीत. मुंबईतही सरसकट एकगठ्ठा भरघोस मराठी मते उधोबाच्या पदरात टाकली आहेत असे चित्र नाहीच.

कदाचित मुंबईमध्येच फक्त मराठी माणसाला मराठी असल्यामुळे नोकरीमध्ये, घर घेण्यामध्ये किंवा सार्वजनिक व्यवहारांमध्ये परप्रांतीयांकडून अपमानास्पद वागणूक मिळते. किंवा असं त्यांना वाटत असावे. पुण्यात तसं काही होत नाही. मराठी माणसांना खूप छान आनंदात जगता येतं. मुंबई पुरताच काहीसा प्रश्न वेगळा आहे.

ठाकर्‍यांनी खुशाल म्हणू दे. त्यांचा पक्ष शिंदे सोडून गेले. त्यामुळे ते म्हणणारच. पण जनरल पब्लिकही इथे इतक्या वेळा म्हणाले त्याबद्दल मी बोलतोय. स्वतःचा मूळचा पक्ष सोडून गेलेले शिंदे काही पहिलेच नाहीत. आणि कोणीही अशी पावले उचलते तेव्हा असे निर्णय सहसा एकाच दिवसांत घेतलेले नसतात. एकनाथ शिंदे बराच काळ नाराज होते. त्यांना फारशी किंमत दिली गेली नाही. उठांना भेटायला गेले तेव्हा तासन्तास दालनाबाहेर बसवून ठेवण्यात आले - वगैरे शिवसेनेला अनेक वर्षे फॉलो करणार्‍या व सेनेबद्दल सहानुभूती असणार्‍या पत्रकारांच्याच लेखनात वाचले आहे. २०२२ मधे मुंबईतून बाहेर पडल्यावर सुरतमधे असताना उठा व त्यांच्यात बोलणे झाले - तो एकच प्रयत्न त्यांना परत आणण्याचा झाला. पण तोपर्यंत सेनेच्या लोकांनी मुंबईमधे व जाहीर वक्तव्यांमधे सगळे दोर कापून टाकले होते. त्या काळात सुरूवातीला शिंद्यांनीही उठांवर थेट टीका केली नव्हती. इतर एखाद्या पक्षाच्या नेत्यांनी राजकीयदृष्ट्या परिपक्वपणे हाताळले असते. सेनेचे सगळे रोखठोक असते.

आणि गद्दारी पक्षाशी महत्त्वाची का मतदारांशी? पक्ष हा मतदारांपेक्षा मोठा नाही. ज्या पक्षाशी युती निवडणुकीआधी होती व ज्यांच्याशी बराचसा अजेंडा जुळतो त्यांच्याबरोबर राहणारे, की निवडणूक झाल्यावर १८० अंशात फिरून कसलेही साम्य नसलेल्या पक्षाबरोबर जाणारे - यात पहिल्यावर जितकी टीका इथे वाचली त्याच्या दहा टक्केही दुसर्‍याबद्दल वाचली नाही (भक्त लोक वगळता). उलट दोन्हीमधल्या साम्यस्थळांचा शोध लोकांना लागू लागला. सेनेचे हिंदुत्व भाजपच्या हिंदुत्वापेक्षा कमी धोकादायक वाटू लागले. १०५ घरी बसवले वगैरे कौतुके ऐकली. ते करणार्‍यांना पडद्यामागे काय चालले होते याचा पत्ताही नसावा. एक दोन तडजोडीचे मुद्दे इकडून तिकडे गेले असते ते हे सो कॉल्ड घरी बसवणारे त्याच १०५ बरोबर स्वतःच बसायला निघाले होते.

आजच १९८२ च्या गिरणी कामगार संपाबद्दल लेख येत आहेत, कारण सुरूवात १८ जाने. ला झाली होती अशी माहिती वाचली. बहुसंख्येने मराठी असलेले गिरणी कामगार देशोधडीला लागले तेव्हा जे मालकधार्जिणे होते, नंतरही ज्यांनी हिदुत्वाकरता मराठी मुद्दा वार्‍यावर सोडला त्यांना आता त्याबद्दल नव्याने जेन्युइनली काळजी वाटत आहे यावर कोण विश्वास ठेवणार.

भाजपच्या उघड हिंदुत्वाच्या राजकारणावरून मुस्लिमांना वाटणारी भीती साहजिक आहे. पण मीमच्या यशाचे ते एकमेव कारण नसावे. इतकी वर्षे काँग्रेस व राष्ट्रवादीकडे जाणारे मुस्लिम मतदार गेल्या काही वर्षांत त्यांनी सेनेला चुचकारलेले व आता मनसेलाही बरोबर घेतलेले पाहून दुरावले असतील. त्यांना आता कोणीच भरवशाचे वाटत नसेल.

शिवाय उधोबा इस्लामचे कडवे अनुयायी झाल्यामुळे >> अकोट मधे भाजपे सुंता करुन राहिले भौ. आता ओवेसी गोड लागु लागला ते बघा. काही दिवसांनी मोदोबा पण ओवेसीला मांडीवर घेईल

ओवेसीने आज फतवा काढला की स्थानिक पातळीवर आमच्या लोकांनी परस्पर कुणाशी एकोपा केल्यास पक्षातून हकालपट्टी होईल. स्थानिक पातळीवर काही लोक एकमेकांचे पक्के मित्र असतात वेगळ्या पक्षांत असले तरी हे विसरून चालणार नाही.

भाजपच्या उघड हिंदुत्वाच्या राजकारणावरून मुस्लिमांना वाटणारी भीती साहजिक आहे. पण मीमच्या यशाचे ते एकमेव कारण नसावे. इतकी वर्षे काँग्रेस व राष्ट्रवादीकडे जाणारे मुस्लिम मतदार गेल्या काही वर्षांत त्यांनी सेनेला चुचकारलेले व आता मनसेलाही बरोबर घेतलेले पाहून दुरावले असतील. त्यांना आता कोणीच भरवशाचे वाटत नसेल.>> २०१४ नंतर सामान्य आजूबाजूच्या हिंदू लोकांची मुस्लिम समाजाबद्दलची मते ऐकली की थक्क व्हायला होते. असा एखाद्या धर्माबद्दल आकस इतक्या ग्रास रूट लेव्हलला आणि इतक्या घाऊक प्रमाणावर असेल तर तो दुसरा समाज तसाच उजवा पर्याय का नाही निवडणार. सगळीकडे ते सनातन चे तुणतुणे. १५०० खात्यात आले आणि असे धर्मांध बनवले की अजून काय हवे.

जर का युतीला बहुमतासाठी तीन चार जागा कमी पडल्या असत्या तर पाच वर्षे रणकंदन झाले असते. अपेक्षांना विरोधकांनी लपवून ठेवले असते, घेरले असते आणि फारच वाईट राजकारण रंगले असते.

>>>मुंबईत हुतात्मा चौकात येऊन हुतात्मा स्मारकावर.....>>>
जेव्हा भुजबळ बाहेर पडले सेनेतून ( किंवा तसं करायला भाग पडावं लागलं, किंवा आणखी काही कारणाने) तेव्हा ते एक नवीन संघटना काढण्याचं आजमावण्यासाठी दिल्लीपर्यंत फिरण्याअगोदर हुतात्मा स्मारकावर फुले चढवून निघाले. मग चार दिवसांनी सेनेकडून ते स्मारक धुण्यात आले होते. याबद्दल आता काही मागील बातमी सापडत नाही. पेपर वाल्यांनी जुने archive काढून टाकलेत.

ती जुनी बातमी ( फोटोसह होती) सापडेल का?
मुंबई ग्रंथ संग्रहालयात असतात जुने पेपर्स, पण ते फक्त तिथे पाहता येतात.
.... बोलभिडूची बातमी दिलीत त्याबद्दल धन्यवाद.

>>
अकोट मधे भाजपे सुंता करुन राहिले भौ. आता ओवेसी गोड लागु लागला ते बघा. काही दिवसांनी मोदोबा पण ओवेसीला मांडीवर घेईल
<<
अकोट वगैरे कुग्रामाचे सोडा. प्रासंगिक राजकारणी तडजोड आणि मूलभूत तत्त्वाशी तडजोड ह्यात फरक आहे. भाजपने हिंदूत्व सोडलेले नाही.
उलट उधोबाने जय श्रीराम म्हणणारे हरामखोर वगैरे तुघलकी, घोरी, अघोरी वक्तव्ये करून आपला हिंदूत्वाबद्दलचा तिरस्कार वेळोवेळी अधोरेखित केला आहे.
बाळासाहेबांच्या भाषणाची सुरुवात "इथे जमलेल्या माझ्या तमाम हिंदू बंधू आणि भगिनींनो" अशी होत असे त्यातला नेमका हिंदू शब्द वगळून टाकणे हे बरेच काही सांगून जाते.
मुस्लिम मतावर हक्क सांगणारे आता बरेच तयार झाले आहेत. काँग्रेस तर आहेच. शिवाय उबाठा इस्लामी सेना, एम आय एम वगैरे वाटेकरी निर्माण झाले आहेत. मुस्लिमांनी तातडीने पाच पाच पोरे जन्माला घालून मतदार संख्या वाढवली नाही तर ह्या पक्षांची मोठी पंचाईत होणार आहे!

रात्रीच्या शेवटच्या बातमीनुसार शिंदेंनी निवडून आलेले उमेदवार एका हॉटेलमध्ये सुरक्षित ठेवलेत. काही जण उद्धव सेनेकडे जाऊन महापौर निवडीत ( बहूमतात) घोळ करू नये म्हणून.
समजा नगरसेवक फुटले तरी उद्धव सेनेलाही बहुमत सिद्ध करता येणार नाही पण भाजपची कढी मात्र बिघडवण्यात यश येईल. मग काय प्रशासक आणावा लागेल पुन्हा. कॉन्ग्रेस ( एमाइएमसह) २४ जण सेनेला सामिल होणार नाही, "आम्ही विरोधी बाकांवर बसायला तयार आहोत" हेच सांगेल. यावेळी सोनियाकडून ठाम नकार येईल. त्यांची मुस्लिम मते त्यांना दवडायची नाहीत.

'गद्दार' हे विशेषण एकनाथ शिंदेंना (किंवा व्ही पी सिंग, नाना पटोले , कुणालाही) लावू नये असे माझे मत आहे. हा एक feudal शब्द आहे. देशाशी बेइमानी करणार्‍यांना लावायला हरकत नाही. इथे धूर्त, कावेबाज, स्वार्थी, संधीसाधू, अशी अनेक विशेषणे उपलब्ध आहेत.

कोंग्रेसने मनसेला बरोबर घेतलेले नाही. तेवढ्या कारणामुळे मुंबईत काँग्रेस वेगळी लढली. >>> हो पण ते आत्ता. विधानसभेत व आधी एकत्र होते ना? त्यातून अविश्वास वाढीस लागला असेल.

२०१४ नंतर सामान्य आजूबाजूच्या हिंदू लोकांची मुस्लिम समाजाबद्दलची मते ऐकली की थक्क व्हायला होते >> हो सिरीयसली! ते ही आहेच. मात्र पुण्यात कोथरूड मधल्या सोसायट्यांमधे एकमेकांना "सतर्क" राहण्याबद्दल सांगणार्‍यांचा जेथे मीम आली आहे तेथे काय परिणाम आहे त्याबद्दल मी साशंक आहे. द्वेष वाढला आहे यात वाद नाही. "कॉजेशन" किती आहे याबद्दल शंका आहे.

त्यामुळे शिंदेंची उपेक्षा वगैरे सिनेमात छान वाटतं >> मी शिवसेनेला अनेक वर्षे फॉलो करणार्‍यांच्या लेखांमधे वाचले आहे. एक पुस्तकही आहे - 'महाराष्ट्राचे महासत्तांतर'

तिथे हे १८० चाललं मग ठाकरेंनी केलं तेवढं चूक? >>> उठांचे चूक मी म्हणालो नाही. सगळे राजकारणाचे जुगाड आहेत. पण एकट्या शिंद्यांनाच गद्दार बिद्दार म्हंटले गेले म्हणून मी तो मुद्दा काढला. पण २०१९ नंतर उठांचे सगळेच पावन करून घेतले गेले. ते ही चुकीचे आहे. इतकी वर्षे धार्मिक व भाषिक अस्मिता हेच मुख्य धोरण असलेले लोक एका दिवसात सेक्युलर म्हणून पावन झाले. त्यांची ती राजकीय गरज होती.

त्यांच्या राजकीय खेळीला विरोध नाही. विरोध आहे तो आमची राजकीय खेळी नैतिक आहे व तुमची भ्रष्ट आहे असल्या आर्ग्युमेन्टला. भक्तांना डिवचायला लिहीणे वेगळे व खरोखरच तसे समजणे वेगळे.

उठांबद्दल मला अजिबात आकस नाही. मुख्यमंत्री म्हणून त्यांचा कार्यकाळ चांगला होता. इमेजही चांगली होती. करोनाच्या काळात अतिशय चांगल्या पद्धतीने त्यांनी परिस्थिती हाताळली होती. पुढेही त्यांना संधी मिळाली तर चांगले काम करतील यात शंका नाही. पण तो विषय नाही. बाय द वे २०१४-१९ हा फडणविसांचा कार्यकाळही चांगलाच होता. मात्र "सेक्युलर" म्हणून आयुष्यभर नावाजलेले नेतेच त्यात "पेशवे" वगैरे आणून जातीयवाद आणत होते.

राज ठाकर्‍यांबद्दलही आकस नाही. उलट अजूनही उठांपेक्षा काकणभर जास्तच आवडतात. राठा व रागा मधे मला खूप साम्य वाटते. एकेकाळी एक राज्य चालवायला योग्य तरूण नेतॄत्व वाटत होते, दुसरे देश चालवायला. इंग्रजी फ्रेजचे शब्दशः भाषांतर करायचे तर दोघांचेही "हार्ट" योग्य जागी आहे. पण अशा नेतृत्वाला लागणारी कन्सिस्टंसी नाही. रागांनी ती गेल्या २-३ वर्षांत नव्याने दाखवली आहे. राठांनी अजूनही नाही.

>>Mim ला 95 जागा आल्यात पूर्ण महाराष्ट्रात. हे mim चे पाप आणि विषवल्ली पूर्ण भाजपची जबाबदारी आहे<<
हि भाजपची रणनिती असु शकते. पुर्वि मुसलमानांची मतं एकगठ्ठा काँग्रेसला जायची, आता ती एकगठ्ठा एखाद्या माय्नॉरिटी पक्षाला जात असतील तर ते भाजपाचं यश आहे. ऑपरेशन लोटसची व्याप्ती कुठवर जाउ शकते याचा प्रत्यय काश्मिरमधे आलेला आहेच, त्याची पुनरावृत्ती होउ शकते..

शेवटी काय तर, एवरिथिंग इज फेअर इन लव, वॉर अँड पोलिटिक्स...