अभक्ष्य भक्षण आणि माणूस

झिंगर, अनुमोदन

कृपया भूतदयेची व्याख्या स्पष्ट करा. आणि त्याचा आहाराशी काय संबंध?

गम्मत/मनोरंजन/स्वार्थ म्हणून निसर्गचक्रात काही ढवळाढवळ करणे म्हणजे नक्कीच क्रौर्य - शिकार, बोन्साय, हुंडाबळी, भ्रूणहत्या.
असे मुद्दामहून न करणे म्हणजे भूतदया - जी मिश्राहारी अथवा शाकाहारी असण्याशी संबंधित नाही.

शाकाहारी अन्न खाणारी व्यक्ती रस्त्यावरच्या कुत्र्याला दगड मारत असेल तर तिच्यात भूतदया नाही असेच कोणी म्हणेल. तर मांसाहारी व्यक्ती जर जखमी कुत्र्याला प्राणीसंस्थेत जरी दाखल करत असेल तरी ती भूतदया!

चांगल लिहिलय. तुम्हाला ते सगळ बघुन झालेला त्रास लेखात दिसुन येतो. पण म्हणुन मांसाहार वाइट असे म्हणता येणार नाही. युरोपात पाहाल तर ही लोकं सकाळ्/दुपार/संध्याकाळ/रात्री मांसाहारच करतात. मलातर त्यांच्यात काहीच दुश्परिणाम दिसले नाहीत! तर, खाद्यपदार्थ हे त्या त्या भागात काय मुबलक आहे? हवामान कस आहे यावर अवलंबुन असतात.

जाइजुइ चा प्रतिसाद आवडला.

>>गलिच्छ अवतारातील नोकर
हे सारं भाजीबाजारातही पाहायला मिळतं. म्हणुनच आपल्याकडे भाज्या/मांस भरपुर शिजवुन खातात.
युरोपात पाहाल तर, आपल्याएवढे शिजवलेले नसते (खरतर काहिच शिजवलेले नसते) कारण तिथली साफसफाइ आणि थंड/कोरडी हवा (रोग पसरायला पुरक नसते).

>> दुर्दैवाची गोष्ट की स्वाईन फ्ल्यु श्वासावाटे देखिल पसरतो अशी बातमी आहे!
तो श्वासावाटेच पसरतो... डुक्कर खाल्याने नाही. त्याचा उगम डुकरांशी संपर्कात असलेल्या लोकांपासुन झाला, एवढच. उगाचच अफवा पसरु नका.

मला वाटत, (आपल्याकडेतरी) मांसाहार हा पुरक असावा, स्विट डिश प्रमाणे (आता तो किती करावा हा ज्याने त्याने विचार केला पाहिजे) पण, तेवढाच धान्य/भाजीपाल्यावरचा भार कमी होतो.
किती टक्के कमी हे कोणी सांगु शकेल का??

<<< वनस्पतीना भावना नसतात. त्याना nervous system नस्ते. मेन्दू नसतो. त्यामुळे जाणीव नसते.
बाकी प्रत्येकाची खाण्याची, न खाण्याची कारणे वेगळी. ज्याला जे खायचे ते खावू द्यावे झाले. हे मात्र खरे.

Mrinmayee | 15 मे, 2009 - 17:52 नवीन
झिंगर, अगदी बरोबर! >>>>

शाळेत शिकवलेलं विसरु नका रे. जगदिशचंद्र बोसांनीच सिद्ध केलय वनस्पतींना भावना असतात म्हणून.

लेखिकेच्या भावना पोचल्या आणि जाईच्या सगळ्या पोस्ट्सना मोदक / मोदकं (दोन्ही चालेल )

अरुंधती, लेख आवडला. भावना पोचल्या. तुम्ही एकेकाळी मांसाहारी होता पण आता ते सोडले हे वाचुन पण बरे वाटले. मी पण एकदा हा अनुभव घेतलाय, म्हणजे त्या शेळीचे करुण डोळे पाहिलेत.
झींगर ला अनुमोदन.

मी पण शाकाहारी आहे पहिल्यापासुन. फक्त माझ्यापुरते का ते लिहिते.
आई-बाबा कधी खात नसत म्हणुन अगदी लहान असताना अर्थातच शाकाहार केला. पण जरा मोठी झाल्यावर (१०-१२ वर्षाची) कळले की मैत्रीणी खायच्या, म्हणायच्या 'तु ही खा', त्यावेळी विचार केला की आपण मांसाहार करावा की नको. तेव्हा पहिला हाच विचार मनात... "एका प्राण्याला मारुन त्याचे अंग, रक्त खायचे???? स्वच्छ केलेले, शिजवलेले, मसाले टाकलेले असले तरी काय झाले? नाही....." .
आणि मी शाकाहारीच रहायचे ठरवले. हा विचार त्या वयाला अनुसरुन आलेला विचार होता. शास्त्रीय दृष्ट्या आलेला नव्हता..

मी जेव्हा मांसाहार करणार्‍या मित्र-मैत्रीणींशी ते न खाण्याबाबत बोलते, तेव्हा बहुतेकांनी उत्तर दिले की ' फायदे-तोटे काही असले तरी ते फार चविष्ट असते आणि आता इतकी सवय झाली आहे की त्यांना आता सोडता येणार नाही'. मग मी फक्त त्यांना कमी खाण्याबद्दल सुचवते व त्याचवेळी खाण्यात भाज्या-फळांचे प्रमाण वाढवायला सांगते. त्याला ते 'हो हो' म्हणतात पण करतात की नाही माहीत नाही .

ब्राह्मण असल्याने आमच्याकडे पुर्ण शाकाहारच होता पहील्यापासून. आसपासची वस्ती तर इतर जातीयांची (खाणार्‍यांची संख्या) जास्त असलेल्यांचीच होती. लहानपणी 'एकदा खाऊन बघ, परत मागशील', 'चोरून खाऊ घातलं तरी तुला कळणार नाही,' ' खाऊन तर बघ, मटण काजूसारखं आणि खोबर्‍यासारखं लागतं,' अशी वाक्य रोज ऐकली आहेत आम्ही भावंडांनी. मी तर एकदा वैतागून उत्तर दिलं होतं की मग खोबरं आणि काजूच खा ना, कशाला मुके प्राणी मारून खायचे? जसं जसं कळायला लागलं तसं त्या लोकांच्या आग्रहाला बळी पडून मी चव सुद्धा घेतली नाही त्याचं बरं वाटलं.

अर्थात कुणी काय खावं हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे. माझ्या मैत्रिणी खातात सगळं, अगदी ताटाला ताट लावून बसल्या तरी मला फरक पडत नाही. मांसाहाराच्या बाबतीत मी इतकी काही कट्टर नाही. पण काही लोक असतात. माझ्याच फॅमिलीतल्या एक ज्येष्ठ महीला अत्यंत धार्मिक आहेत, त्यांच्या आई तर 'अंडं' असा उच्चार ही विटाळकारी मानतात त्यामुळे अंड्याला त्या 'पांढरा कांदा' म्हणतात. हे अगदी अती झालं.

सरते शेवटी एक स्वार्थी विचार... सध्याची लोकसंख्या पाहता, काही टक्के लोक मांसाहारी आहेत म्हणून आमच्या सारख्या शाकाहारी लोकांना अन्नाचा तुटवडा भासत नाही. पण मुक्या प्राण्यांचा जीव हकनाक जातो यासाठी हळहळत वाटतेच.

माणसाचे शरीर हे आतून माकडासारखे आहे..... म्हणजे आपण शाकाहारी आहोत... वाचा... माझा साक्षात्कारी ह्रुदयविकार ( डॉ. अभय बन्ग)

ती विषारी डाळ राजस्तानात आढलते... केसरी डाळ असे त्याचे नाव आहे.

>>>>> माणसाचे शरीर हे आतून माकडासारखे आहे
जगोबा, यात काही शन्का असावी का कुणाला?
अहो आतुनच काय, बाह्यतः देखिल बरीच माणसे माकडासारखीच वागतात्-जगतात!

दक्षे, मान्साहार "पोटभरीकरता" अस्तो नी म्हणून शाकाहारी अन्न बाकिच्यान्ना उरते हा एक मोठ्ठा गैरसमज आहे! (माझ्या मते तरी)
दादा कोन्डकेच्या सिनेमात दाखवल्याप्रमाणे अगदी "छटाकभर" नसले तरी पावशेर आतशेर मटण्/चिकन आणून त्यात हव्वेतितके मसाले घालून, कान्दे घालून, ढिगभर भात्/भाकर्‍यान्बरोबर चारपाच जणात हाणले जाते, हे वास्तव!
माझ्या एका मत्स्याहारी मित्रास मी नेहेमी विचारायचो, अन त्यास तो प्रश्नच कळायचा नाही
असे की, मी चार चपात्या भाजी बरोबर खाल्ल्या की पोट भरते, तर नुस्ते किती पापलेट हाणले तर पोट "भरल्यासारखे वाटेल"? त्याला काय उत्तर देता येईना! शेवटी मीच एकदा मुम्बैत गेलेलो अस्ताना दोन तीन डिश माशाच्याच खाल्ल्या! वेटर येडा झाला होता, कारण त्या जोडीला मी इतर काहीच घेतले नव्हते!
तसेच पुनागेट मधे चिकन अन्गारा म्हणून प्रकार मिळतो, हल्ली हे असे बोनलेस प्रकार ड्रिन्क्स बरोबर "चकणा" म्हणून खाण्याची पद्धत वाढली आहे! तर हि एक डिश, म्हणजे अन्दाजे एक कोम्बडी खाल्ली, तर मात्र पोट तात्पुरते भरल्या सारखे वाटते, त्यात बराचसा भाग हा बिअर किन्वा इतर द्रव अपेयपानाचाही अस्तो!
तरीही, पोटभरीसाठी मान्साहार केला जातो हे अमान्य होते!
असो
मी काय त्यातला तज्ञ नाही!
माझ्या हिशेबाने, द्वितीय स्थान बिघडलेले असेल, वा त्यावर "मन्गळादी" क्रुर ग्रहान्ची दृष्टी असेल, तर त्या वक्तिकडून मान्साहार होतोच होतो! अपेयपान वा अभक्षभक्षणाचे ग्रहादि योग पोपटाच्या बीबीवर विचारुन घेतले पाहिजेत!

>> काही टक्के लोक मांसाहारी आहेत म्हणून आमच्या सारख्या शाकाहारी लोकांना अन्नाचा तुटवडा भासत नाही.
'भारतीय जेवणात सरासरी किती टक्के शाकाहार्/मांसाहार' हे कोणी सांगु शकेल का?
मला सापडलेली टक्केवारी,
२००६ Hindu-CNN-IBN Nation Survey: ३१% शाकाहारी, आणखी ९% अंड खातात. बाकीचे मांसाहारी.
FAO [2], and USDA [3] : २०%-४२% शाकाहारी. ३०% पेक्षा कमी लोग नियमीतपणे मांसाहार करतात.
[संदर्भः http://en.wikipedia.org/wiki/Vegetarianism_in_India]

हे झालं लोकांबद्दल, पण ती लोकं जे अन्न घेतात त्याची विभागणी कोणी सांगु शकेल का? (शाकाहारी व मांसाहारी लोकं मिळुन, सरासरी किती टक्के मांस खाल्ल जात?)

>>>> काही टक्के लोक मांसाहारी आहेत म्हणून आमच्या सारख्या शाकाहारी लोकांना अन्नाचा तुटवडा भासत नाही.
अरे स्याम, ती आकडेवारी शोधूच, पण वरील वाक्य अजुन एका अर्थाने मला पटत नाहीये

"पुण्यात बुधवार्-शुक्रवार पेठा आहेत (रेडलाईट एरिया) म्हणून बाकी घरच्या लेकी सुना सुरक्षित आहेत" अशा अर्थाचा बेधडक पण पळपुटा षण्ढ युक्तिवाद केलेला कित्येकदा ऐकला आहे!
तसेच, मान्साहारी आहेत म्हणून शाकाहारी जगु तरी शकताहेत अशा अर्थाचा हा युक्तिवाद देखिल पटत नाही!
तुमच्या लेकीसुना सुरक्षित रहाव्यात म्हणून "वेश्याव्यवसायात" ओढल्या गेलेल्या किन्वा ढकलल्या गेलेल्या दुर्दैवी स्त्रियान्च्या तशा जगत रहाण्याचे कोणताही सूज्ञ माणूस समर्थन करणार नाही, (तर, समाजातील भ्रष्ट्/विकृत पुरूषान्चे निर्दाळन करण्यास पाठीम्बा देईल) तसेच, तुमच्या जीभेच्या चोचल्यासाठी, मुक्या जीवन्त प्राण्यान्ची आधी वाढवून, मग हत्त्या करणे समर्थनीय नाहीच नाही! त्यापेक्षा जीभेला आवर हाच उपाय!

(वि.सू. १: येथे "तुमच्या" हा शब्द सर्वसाधारणतः वापरला आहे, नेमक्या कुणा व्यक्तीन्च्या/माबोकरान्च्या समुहास उद्देशून नाही
वि.सू. २: वरील युक्तिवादास दक्षीणा जबाबदार आहे असे मी मानत नाही, किन्वा तिच्याकडूनच पहिल्यान्दा हे ऐकले, असेही नाही! तिने केवळ ऐकिव माहितीवर आधारीत उल्लेख केला, म्हणुन ती निमित्तमात्र)
...;
***** या राष्ट्रास निधर्मी म्हणून घोषित करणे व पुरुषासारख्या पुरुषाने स्वतःस हिजडा म्हणवुन घेऊन तसे वागणे या दोन्हीत अर्थाअर्थी, मला तरि फरक वाटत नाही! ****

बाप रे! तो तर फार मोठा सर्व्हे होईल आणि त्यात ही बरीच व्हेरिएशन्स सापडतील.
पण मी खूप लोक असे पाहीलेत जे रात्रंदिनी मांसाहार करतात..
जागोंच्या म्हणण्यानुसार माणसाचं शरीर माकडासारखं आहे तर इतकं जड अन्न पचवतो कसा माणूस?

लिंम्ब्या तुझ्या पोस्टला माझं अनुमोदन आहे.
माझं वाक्य मी स्वार्थी विचार अशा उल्लेखानंच सुरवातलंय.

असो; ते दक्षिणा तलं क्षी दिर्घ लिहीलंयस ते र्‍हस्व कर बघु आधी...

>> मान्साहारी आहेत म्हणून शाकाहारी जगु तरी शकताहेत
ही जरा अतिशयोक्ती होतीये, मांसाहारामुळे शाकाहारी अन्नावरचा बोजा कमी होतो का? असा प्रश्ण आहे.
मलादेखिल याबद्दल शंका आहे, म्हणुनच मी टक्केवारी शोधायचा प्रयत्न केला.
वरील टक्केवारीनुसार ३०% हुन कमी लोक नियमितरित्या मांसाहार करतात, म्हणजे एकुन अन्नधान्यात मांसाचे प्रमाण थोडे का होइना पण महत्वपुर्ण असावे असे मला वाटते.

लिंबु तुम्ही खाता का खात नाही हो? कारण तुम्ही प्राण्याना मारु नये ह्या बाजुने बोलताय आणि अख्खी कोंबडी पण फस्त करताय म्हणुन गोंधळले बघा..

सुनिधी, प्रत्यक्ष आद्य श्री शन्कराचार्यास देखिल, एका विशिष्ट प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी, "अनुभव" घ्यावा लागला अशी एक कथा आहे!
मी तर पडलो एक सामान्य पामर! तेव्हा अनुभव असावा, म्हणून मी खाऊन बघितली आहे!
अनुभवास आल म्हणून बकरी मारताना नी नन्तर सोलताना हातभारही लावला आहे!
पण या गोष्टी तेव्हाच्या जेव्हा मी "फारच जास्त अडाणी" होतो!
असो

लिम्ब्या लिम्ब्या, अरे कुठें फेडशील ही पापं?

दक्षिणा, सद्य बुद्धिप्रामाण्यवादाच्याद्वारे तुझा प्रश्नच अप्रस्तुत आहे!
पाप पुण्य वगैरे कल्पनाच "थोताण्ड" आहेत असा "त्यान्चा" निष्कर्ष आहे! सबब तू तुझा प्रश्न मागे घ्यावास किन्वा "पापः" म्हणजे काय अन ते कस फेडायच हे प्रयोगशाळेत सिद्ध करुन दाखव!
(याकरता "बाप दाखव नाहीतर "श्राद्ध घाल" ही म्हण देखिल मी वापरीत नाहीये, हे सुज्ञान्नी ध्यानात घ्यावे)
असो, माझ्या दृष्टिने, पाप या जन्मीच फेडावे लागेल, प्रचण्ड जीवसन्ख्येमुळे, तेवढ्या जीवान्चे, या, पुढल्या, त्या पुढल्या जन्मान्चे हिशोब ठेवायला चित्रगुप्ताकडे वेळ नसतो हल्ली!
बायदिवे,
या बीबीवरील प्रश्नाची दुसरी एक बाजू आहे
गेल्या वर्षी, आमच्या कम्पनीतील एक "ब्राह्मण" अधिकारी रशियातील, उत्तरी भागातील किनारी प्रदेशात गेले होते (सायबेरिया किन्वा त्याच्या वरील बाजुस). परत आल्यानन्तरचे त्यान्चे खाण्यापिण्याबाबतचे किस्से ऐकुन अन्गावर शहारे येत होते
ज्या ठिकाणी उणे वीस पन्चवीस इतके तपमान जवळपास कायमच अस्ते, तिथे कसलाही भाजीपाला, धान्य वगैरे शाक उगवु शकत नाही, त्याची पैदास करता येत नाही! तिथे, केवळ अन केवळ निसर्गातून मिळणार्‍या सजीवान्वरच भुकेसाठी अवलम्बुन रहावे लागते! त्यान्च्या म्हणण्याप्रमाणे, पानात काय पडले आहे, याचा आकार, रुप, चव इत्यादिक विचार करणे सोडून देऊन, ते शब्दशः गिळायचे! जर गिळले नस्ते तर उपाशी मेले अस्ते!
तर, या पृथ्विवर अशी परिस्थिती देखिल आहे, जिथे मान्साहाराला पर्याय नाही, हे विसरुन चालणार नाही
हे जेव्हा मी लिम्बीला सान्गितले, अन म्हणले की बाईग, मला किमान ऑम्लेट तरी खाऊ दे, तेव्हा ती जी भडकली म्हणता.......... तिच्या शब्दात म्हणजे,
"सायबेरियात घर घ्या, तिथे रहायला जा, तिथे मग जनावरच काय, जनावराच शेण देखिल खाल्लत तरी मी काही बोलणार नाही!
पण इथे पुण्यात, भारतात मात्र मी म्हणते तेच खाल्ले पाहिजे! इथे काय धान्य भाजिपाला पिकत नाही म्हणुन तू अण्डी खायचे म्हणतोस? यालाच मी अवदसा आठवणे असे म्हणते"

एलटी
-------------------------------------------------------------------------
मन की गली तू फुहारों सी आ
भीग जायें मेरे ख्वाबों का काफीला
जिसे तू गुनगुनायें मेरी धून है वही ....

<<<<"सायबेरियात घर घ्या, तिथे रहायला जा, तिथे मग जनावरच काय, जनावराच शेण देखिल खाल्लत तरी मी काही बोलणार नाही!
पण इथे पुण्यात, भारतात मात्र मी म्हणते तेच खाल्ले पाहिजे! इथे काय धान्य भाजिपाला पिकत नाही म्हणुन तू अण्डी खायचे म्हणतोस? यालाच मी अवदसा आठवणे असे म्हणते">>>>

कु./सौ./श्रीमती लिम्बी यांना १००१ मोदकं.

धन्यवाद!

आपल्यला जे आवडते ते चविने खावे वाया घालवु नये...
खाण्या-पिण्यावर उगिचच चर्चा नको.......
भाकरी फार वाइट आहे...

खाण्या-पिण्यावर उगिचच चर्चा नको.......
भाकरी फार वाइट आहे...
<<<

:d

एकूण सारी दुनिया 'सोयीनुसार' तत्त्वज्ञानाने भरलेली आहे. चालायचेच.

लिंबी वहिनीला साजुक तुप घातलेला उकडीचा नाजुक मोठ्ठा मोदक
मी स्वतः शाकाहारी आहे, मी मुस्लिम प्रांतात रहाते जिथे भाज्या महाग आणि मटण स्वस्त अशी स्थिती आहे. माझ्या शाकाहारी असण्याबद्दल बहारीनी लोक नेहमी आश्चर्य व्यक्त करतात. त्यावर मी जे स्पष्टीकरण दिले त्यानंतर माझी एक बहारीनी मुस्लिम मैत्रीण शाकाहारी बनली, नंतर मी तिला जैन आणि इस्कॉन आहार सांगितला तर ती अवाक झाली. तिने माझ्याकडुन शाकाहारी पाककृतींची पुस्तके मागवली, तिचे इंग्लिश चांगले नसल्याने ती पुस्तके तिने तिच्या एका प्राध्यापक बहारीनी मैत्रीणीकडुन अरेबिक मध्ये ट्रान्स्लेट करुन घेतली व नंतर छापलिही (थोडा अरेबिक टच देऊन). एकेका पदार्थापासुन किती विविध प्रकारच्या डीशेस बनवता येतात, उदा. पालकापासुन किती काय काय बनवता येते, त्यातील प्रोटीन्सची क्षमता वगैरे पाहुन इथले लोक प्रभावीत झाले.
कुणी काय खावं हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे, पण विनंती इतकीच केवळ आपल्या जिभेच्या चोचल्यासाठी नाहक कुणाचा निर्घुण बळी जात असतो हे लक्षात ठेऊन पुढच्या वेळी खा, आणि जमल्यास ती शेवटची आर्त हाक ऐका.........

बहुतेक मी रीपीट मारलेलं आहे.... क्शमस्व

समजा जगातले सारे मांसाहारी शाकाहारी झाले तर....
सर्व मानव जात, जनावरं गवत (veg ) खायला लागेल्....आणि veg चा तुटवडा निर्माण होइल.

त्याच्या उलटं....सर्वच जण मांसाहारी झाले तर सर्व प्राणी (मानव सुद्धा) नाहिसे होतिल...
आणि मग काय्....पृथ्वीवर सगळीकडे गवतच गवत ....

< हिरवी पृथ्वी ???? >

म्हणुन असं असेल की ही दुनिया अर्धी(?) शाकाहारी अर्धी मांसाहारी आहे...
हे सगळं कसं साध्य केलं असेल तर्....धर्माच्या आधारावर्...
हिंदुनी शाकाहारी असावं...(आता काही हिंदु देवांना बळी लागतो....पण ते eqution balance करण्यासाठी )
मुस्लीमांनी / ख्रिस्तींनी (अर्थात काही अपवाद वगळता....ते पण eqution balance करण्यासाठी ) मांसाहारी असावं (?)

अर्थात हवामान हादेखील महत्वाचा घटक आहेच.

टीप : ज्या प्राण्यांचा reproduction rate अपवादात्मक रित्या जास्त आहे, त्यांचाच
मांसाहार म्हणुन उपयोग होतो...उदा : कोंबडी, शेळी....

शाकाहार उत्तमच पण रं.पा. बरोबर मेथीची भाजी कशी लागेल?

काय हे? अजून दळण चालूच?

सगळे जण आहारच सोडून द्या बघू.. मांसाहारींनी कोंबडी - बकरीच्या आर्त हाकेला "ओ" द्या! आणि शाकाहारींनी एकरांनी शेतात पिकवलेल्या गव्हा-भाताच्या, भाज्यांच्या अख्ख्या पीढ्या गारद करणं सोडून द्या! वासरांच्या तोन्डचे दूध काढून बनवलेलं चीज, दूध, आईसक्रीम हे दोन्ही पक्ष सोडून द्या..!

हाय काय नि नाय काय?

जाजु

विनोद चांगला आहे पण विनोद म्हणुनच! वास्तव नाही. ह्याला हसणेही चांगले पण म्हणुन संवेदनक्षम विषय टाळता येत नाही.