परतणा-यांबद्दल

कालपासून जे सांगतोय ते आज पटलेलं आहे याबद्दल आभार, आता हे पटवताना इतरांनीही लिहीलेल्या वाक्यांची मिसळ झाली असेल तर ते सोडून देऊन दृष्टीकोण अत्यंत नकारात्मक का आहे यावर लक्ष केंद्रीत करावं ही नम्र विनंती.>>>
??? मला असे काही "आज" पटलेले नाही जे आधी पटलेले नव्हते. लेखाच्या नकारात्मक पणा वर मी माझ्या तेथील पहिल्या पोस्टवर आधीच लिहीले आहे. अजूनही आहे ते तेथे.

त्या मूळ पोस्टचा अर्थ बर्‍याच जणांनी जो लावलेला आहे तो तसा नाही हे माझे मत मी या वादात उतरलो तेव्हाही होते व अजूनही आहे. "कोणाही भारतीयांना सिव्हिक सेन्स नाही", "आम्ही येथून परतलो की लोकांनी आमच्यासाठी पायघड्या घालाव्यात" असे मनस्मीने तरी म्हंटलेले नाही. इतरांनीही कोणी म्हंटल्याचे मला तरी वाचल्याचे आठवत नाही. त्यातून जर म्हंटले असेल तर त्याला जरूर तुम्ही म्हणता ते सांगावे. पण त्याचा दोष मनस्मीकडे जात नाही.

मनस्मीने ज्या उद्देशाने तो लेख लिहीलेला आहे त्या उद्देशासाठी तो चपखल आहे, जरा नकारात्मक असला तरी, असे माझे मत अजूनही आहे.

सॉरी. येथे गुडी गुडी समारोप करू शकलो असतो. पण माझा वाद मुद्द्यांवर आहे, आणि त्याबद्दल माझे मत जे काल होते ते आजही आहे.

वाचतोय चर्चा,
एक अनुभव सांगतो.
टाटा स्कायचा काहीतरी प्रॉब्लेम झाला होता म्हणून एकाला बोलावले होते. तो येणार म्हणून मी घरी थांबलो होतो. तर त्याला यायला तब्बल ३ तास उशीर झाला. आला त्यावेळी मी जेवायलाच बसलो होतो. त्यालाही थोडे खाऊ घातले.
त्याच्याशी गप्पा मारताना, असे कळले...

अशा माणसांकडे क्वचितच बाईक्स वगैरे असतात. त्यांनाही सार्वजनिक वाहनानेच प्रवास करावा लागतो. घर शोधण्यातही वेळ जातो. त्यामूळे दिलेली वेळ पाळणे नेहमीच शक्य होते असे नाही. तरी ते आजकाल मोबाईलवरुन संपर्कात राहतात.

तीदेखील माणसेच असतात. मुंबईच्या हवामानात त्यांनाही पाणी प्यायची वगैरे गरज असते. त्यांना माणूस म्हणून वागणूक किती घरात मिळते ? त्यांच्या परीने ते बिघाड दुरुस्त करायचा प्रामाणिक प्रयत्न करतात. तो नेमका किती वेळात होईल, हे सांगता येईल का ? ज्या कामासाठी ते आलेत त्या व्यतीरिक्त काम त्यांना
का सांगण्यात येते ? त्यांनी काम केल्यावर बक्षिसाची अपेक्षा नसते पण आभाराची अपेक्षा ठेवली तर काय
बिघडले ?
अशा माणसांवर कंपनी नव्या उत्पादनाच्या विक्रीची जबाबदारी टाकतात. त्यांनी तसा प्रयत्न केल्यास त्यांना
हाड हाड ( हो हाच शब्द वापरला त्याने ) का केली जाते ?

यालाच सिविक सेन्स म्हणायचे का ?
असो हा माझा अनुभव आणि माझे विचार !

<मनस्मी यांच्या लेखाची सुरुवात " लिगल प्रॉब्लेम्स, नोकरीतील समस्या किंवा घरगुती कारणामुळे भारतात परतणे भाग असेल तरच भारतात यावे" अशी काहीशी आहे. हा आहे, जो मुळात मुद्दा नाही.>

फारेण्ड, जसे हे वाक्य तुम्हाला माझ्या पोस्टचे बेस वाटले, तसेच मनस्मिंच्या लेखाचा बेस मलाही कोणतेतरी वाक्य वाटू शकते. यात दोष माझ्या आकलनाचा असू शकतो, तसाच त्यांच्या लेखाचाही असू शकतो.

मुळात एखादे वाक्य मूळ मुद्दा आहे की नाही हे मला माझ्या समजुतीनुसारच कळणार. त्यातूनही ते वाक्य लेखाच्या सुरुवातीलाच आहे. तुम्ही किंवा नानबा म्हणतात त्या शब्दांत ते लिहिले असते तर मला काही लिहावे लागले नसते.
परतून येताना किंवा इथून जातानाही आपण फायदा-नुकसान, सोयी-अडचणी अशा दोन्ही गोष्टींचा विचार करतो.
हे लाभ-हानी, सोयी-अडचणी सगळे सापेक्षच असते. त्याच धाग्यावरच्या परतून आलेल्यांच्या काही पोस्ट्समधून तसे दिसतेही आहे.

आता नंतर हे कळतेय की तो लेख माझ्यासारख्यांसाठी नव्हताच मुळी. म्हणजे कदाचित विशिष्ट अनुभवांतून गेलेल्या लोकांसाठीच होता. पण मला माझ्या अनुभवांतून त्याचे जे चित्र दिसले त्यावरच मी प्रतिक्रिया देणार.

भरत, मला ते 'वाटले' नाही - ते तुम्ही लिहीलेले आहे ना? तसेच मनस्मिने जे लिहीले आहे त्याबद्दल तुम्ही जरूर लिहा.

का कुणास ठाऊक, पण दिनेश तुमच्या लेखाने डोळ्यात पाणी आणलं. बहुदा कधीकाळी मीही सेल्सचा अनुभव घेतल्याने असेल.

कदाचित खुप जवळचा संबंध नसेलही पण https://www.youtube.com/watch?v=8kobG40CPYw हा ऐकावाच असा व्हीडीओ.
यावर नंतर कधीतरी लिहेनच.

विजय, व्यवस्था चालवणारी आणि व्यवस्था बिघडवणारीदेखील माणसेच असतात. खुपदा त्या व्यक्तीच्या बाजूने विचार केल्यास बरेच प्रश्न सुटतात. आणि सुधारणा त्याच्यात करायची का आपल्यात करायची, हे पण कळतेच.

थोडे विषयांतर करतो.

गीतेत श्रीकृष्ण म्हणतो, दुष्टांचे निर्दालन करावे ज्ञानेश्वर माऊली म्हणतात, जे खळांची व्यंकटी सांडो.. केवळ त्यांचे खलत्व गळावे, त्याने मात्र रहावे.. ( संदर्भ : प्रा शेवाळकरांचे निरुपण. ) आपण कुठल्या कॅटेगरीतले ?

त्या निव्वळ टीका करण्याने संपणार नाहीत हा सूर आहे. टीका कुणीही करू शकतं याकडे लक्ष वेधलेलं आहे. याकडे सोयीस्कर दुर्लक्ष होतंय का ? नाहीतर ब-याच गोष्टी सोप्या झाल्या असत्या.>>>>>> १) टीका त्यांनी केलीच नाही, तो निष्कर्ष तुम्ही काढला आहे, कारण बळच खटकलेल्या गोष्टी दाखवल्या की तुमचं देशप्रेम उफाळून येऊन पोष्टी पादायला... आपलं पाडायला लागतं.
२) दाखवलेल्या त्रुटी, चुका ह्याचा दोष त्यांनी कोणाला लावला नाही, ते फक्त उदाहरण देत होते.
हे सगळं इतकं स्वच्छ असल्यावर तुम्ही किंवा इतर कोणी जाऊन, बरं मग! तुम्ही ह्या त्रुटी घालवायला काय करत आहात? काय नाकं मुरडताय, कशाला आलात मग इथे परत? हे असले शेरे मारायचा काय संबंध?
मुळात दररोज एक देशाचा नागरिक म्हणून खरच किती लोकं देश सुधारायच्या दृष्टिने काहीतरी करत असतात? की फक्त तुम्ही भारत सोडून कुठे गेला नाही म्हणून तुम्हाला एक्स्प्रेस हक्क मिळाले लोकांना जाब विचारायचे? हजारो नाही तर लाखो, करोडो लोकं आपण आणि आपलं काम हे बघत आयुष्य घालवत असतात. आपल्याकडे राजकीय लोक कसे, कोणी त्यांच्या विरोधात काही बोललं की लगेच धाकदपटशा दाखवतात त्यातलच आहे हे सुद्धा.

किरणु, अहो असं समजू नका की तुमच्या सारखे बिन्डोक लोकं फक्त भारतातच असतात. अमेरिकेतही त्यांची कमी नाही. तुम्ही हे दोन उदाहरणं दिलेत ना, त्या विषयी जर एखाद्या भारतीय किंवा कुठल्याही इमिग्रंट नी तक्रार केली ना, की तेही लगेच तुमच्या सारखेच " कशाला आलात मग इथे" " जा परत निघून तुमच्या गावी" असलं शेंडाबुडखा नसलेलं बोलतात.

प्रत्येक प्रांताच्या आपापल्या उणे अधिक गोष्टी असतात. इथे परतल्यावर ३ वर्षात एखाद्या परतणार्‍या व्यक्तिला इथल्या उण्याच गोष्टींबद्दल लिहावेसे वाटणे हे खटकले ( मलाही) उण्याबरोबर थोडं अधिक लिहिलं असतं तरी बरं झालं असतं.

दक्षिणा, मला या बाफच्या वादात अजिबातच उतरायचं नाहीये म्हणून मी इथे अवाक्षरही लिहायचं नाही असं ठरवलं होतं. पण ही पोस्ट तुझ्यासाठी - तू मन्स्मि यांच्या लेखाचा पहिला अर्धा/एक तृतियांश भाग वाच प्लीज परत. आणि मी तिकडे एक पोस्ट टाकली आहे, आणि चिनूक्सची शेवटची पोस्ट या दोन्ही वाच.

तिथे इतकी गंमत चालली होती कि एखाद्याच्या मुद्याला उत्तर दिलं कि हे मी कुठं लिहीलय असं दुसराच कुणी विचारत होता, त्याला उत्तर दिलं कि मनस्मीने कुठं असं म्हटलंय हे तिसरा म्हणत होता. बाफवर ज्या पोस्ट येऊन गेलेल्या आहेत त्या ही वाचण्याचे कष्ट घेण्याची तयारी नसणा-यांकडून काय अपेक्षा ठेवायच्या ?>>>

किरण पायघड्यांचा पहिला उल्लेख तुझ्या पोस्टमधेच आहे. त्या पोस्टपर्यंत दुसर्‍या कोणीही तसे मत तेथे दिलेले नसताना, नसलेल्या आर्ग्युमेण्ट्स उभ्या करून त्याला झोडपणे पुढे झालेले आहे.

अमेरिकेत पैसे भरल्याशिवाय तिथे येउच देत नाहीत. किती लोकांना येऊ द्यायचं हा त्यांचा चॉईस आहे. आणि अमेरिकाविरोधी वाटला कि हाकलण्याचाही. शाहरूखखान, जॉर्ज फर्नांडीस, अब्दुल कलाम यांची अपमानस्पद तपासणी करणारा देश आहे हा. विसरू नका

पायघड्या या शब्दावरून शाब्दीक कुस्ती खेळू नको. पैसे फेकू आणि सुविधा मिळायला हव्यात असा उल्लेख झाल्याचं आठवतं (कुणी केला हे लक्षात नाही).>>> हीच तर गोची आहे. कोणीही तसे म्हंटलेले नाही. कोणत्यातरी वाक्याचा विपर्यास आहे तो.

दोन्ही धाग्यावरील भांडणे/वाद वाचले. त्या धाग्यावरील मत येथे न लिहायचा प्रयत्न करते पण एखादा छोटासा मुद्दा आला तर दुर्लक्ष करा कारण किरण ह्यांच्या मते ह्या धाग्याचा उद्देश वेगळा असला तरी, मला जाणवलेली गोष्ट म्हणजे ह्या धाग्याचा निदान पायातरी मनस्मी ह्यांचा धागा आहे.

किरण ह्यांनी लिहिल्याप्रमाणे परदेशातून परतणा-यांचे भारतियांना येणारे अनुभव >> ह्याबद्दलचे अनुभव वाचायला आवडेल. अजुन कोणीही ह्याविषयी एकही अनुभव लिहिला नाहिये. कदाचीत एखाद्याच्या वागण्याने गैरसमजा झालेले असतील तर ते पण दुर व्हायला मदत होईल त्याने.

किरण, तुम्ही पण परिस्थिती सुधवण्यासाठी काय करायला हवे यावर का बोलत नाहीये? एकसारखेच मुद्दे येत आहेत तुमच्या प्रतिसादात. त्यामुळे तुमचे मत वाचायला आवडेल. नाहीतर फक्त दुसर्‍यानेच 'काहीतरी करायला हवे' हे तुमचे मत आहे असे हळुहळु माझे वैयक्तीक मत होईल.

भारत देश "अजुन" चांगला झालेला पहायची इथल्या सर्वांनाच इच्छा असणार, खटकणारे अनुभव लिहिलेल्यांना सुद्धा, कारण म्हणुनच ते अनुभव लिहीत आहेत नाहीतर 'त्यांचे ते पाहिनात, मला काय पडलय त्याचं' हे म्हणुन दुर्लक्ष करणे दुर्लक्ष करणे खुप सोपे असते.

खरेच लिहा आता, "परिस्थिती अजुन चांगली कशी करता येईल?"
मी पण परतणार्‍या मार्गावरील व्यक्ती आहे..... नसते तरी भारत "अजुन" चांगला ह्याकरता व्हावा अशी इच्छा/प्रयत्न केलेच असते.

पोस्टस न वाचताच प्रश्न विचारल्याने पुन्हा पुन्हा तीच उत्तर देताना उर्जा आणि वेळ जातोय. असो.>>> थोडा खुलासा, किरण. हे कोणाबद्दल आहे?

किरण, मग कशाला प्रत्येकवेळी उत्तरे देत बसला आहात? तुम्हीपण कशाला तिथेच अडला आहात? ज्यासाठी धागा आहे तो विषय पुढे सुरु ठेवा न आपोआप रस्ता मिळेल.

मी काय करते? - लिहिते. जरा ब्रेक्फास्ट करुन येते.

नको. त्यांनाच लिहूदे. बाकी कोणी बाफच्या विषयाला धरुन लिहीत नाही आहे.

>>हा बाफ भारतात परतणा-यांचे जे अनुभव इथल्या लोकांना येतात त्यांच्यासाठी आहे.
ओके.
तुम्हाला असे प्रत्यक्ष किती जणांचे अनुभव आले ते सांगणार काय? किती तेल लावलेले आव आणणारे पैलवान पाहिले?

मी आयडी शाबूत आहे का हे पहायला आलो होतो. कालपासूनचा वाद वाचला. त्यासाठी ग्रुपची मेंबरशीप घ्यावी लागली. धागा वाचून झाल्यानंतर गुपचं सदस्यत्व ठेवण्यात काहीच अर्थ नसल्याने बाहेर पडलो. किरण, माझी एव्हढी पोस्ट चालवून घ्यावी ही नम्र विनंती. वाटल्यास उत्तर देउ नये.

भारतात अनेक कमी आहेत हे जगजाहीर आहे. मनस्मि यांचा बाफ पाहिला तर त्यांना असे अनुभव आले असतील यातही दुमत नाही. पण किरण, भरत मयेकर, दक्षिणा, इब्लीस यांचं तीन वर्षात हेच अनुभव आले असतील याबद्दल शंका घेणं रास्त वाटल. या अनुभवांवर कुणी आपलं मत बनवणार असेल तर दुसरी बाजू वाचून त्यांना फेरविचार करता येईल. दिनेशदा यांची पोस्ट मला फार आवडली. विजय देशमुख यांचंही म्हणणं आवडलं. भारतातून जाण्यापूर्वी देशाबद्दल थोडीतरी कल्पना असतेच हा मुद्दा शंभर टक्के मान्य. तसंच भारतात सध्या काय परिस्थिती चालू आहे याबद्दल मित्रमंडळी, नातेवाईक, आईवडील यांना विचारून घेऊन मत बनवणं शक्य का होऊ नये ? असं न करता सर्वांना वाचता येईल असा धागा गुंफल्याने प्रतिक्रिया आल्या. मनस्मि यांनी दुसरीही बाजू लिहीली असती तर वाद झाला नसता. भारतात येऊन रहायचंच आहे तर मानसिक तयारी काय करावी यामधे आपला दृष्टीकोण बदलावा हे साध्या शब्दात लिहीता येणं सहज शक्य होतं ते दिनेशदा यांना खूप छान जमलय. त्यांच्याही पोस्टमधे वेळ न पाळण्याच उदाहरण आहे. पण सर्व बाजू विचारात घेऊन उदाहरण देण्याची कला त्यांच्यापाशी आहे. हा दृष्टीकोण ठेवला तर त्रास होणार नाही यात वाद नसावा.

भारतात फोन कॉल वर पोलीस, अँब्युलन्स क्षणात दारात येते असं होत नाही. लोकसंख्येच्या मानाने पोलीस बल खूपच कमी आहे, जागतिक बँकेच्या प्रेशरखाली प्रशासनाचा आकार कमी करताना पहिला फटका या खात्याला बसतो. कारण सैन्य, दूरसंचार, रेल्वे यात कपात करता येत नाही. त्याचे दुष्परिणाम आहेत. ही परिस्थिती एका रात्रीत बदलणारी नाही. या अपेक्षा घेऊन कुणी परतत असेल तर निराशा हाती लागेल. पण या अपेक्षा भारतातून गेलेल्यांच्या कशा काय असू शकतील ? दुस-या तिस-या पिढीला भारत या देशाबद्दल काहीच माहीत नसणं हे समजू शकतं.

कर भरण्याने लगेच नसलेल्या सुविधा कशा मिळणार हे मात्र समजलं नाही. देशातले लोक कर भरत नाहीत का असा प्रश्न पडतो. परदेशात राहून आल्याने त्रास होतो हे म्हणणं ठीक आहे. पण तो आपला प्रॉब्लेम आहे, तो दुस-याला समजावून सांगून त्रास कमी होणार नाही किंवा परिस्थितीत फरक पडणार नाही. विशेषतः ज्यांना परतावंच लागणार आहे त्यांनी हे समजावून घेतलं तर फायदा त्यांचाच होईल.

किरण, इब्लीस यांचा तोल जात असेल पण मुद्दे रास्त आहेत. परदेशातून परतू पाहण्या-यांना राग येऊ शकेल किंवा ते यावर विचार करत असतील. पण दुस-या बाजूचा विचार करणे हे त्यांच्याच फायद्याचं आहे.

माझी मतं एकांगी असू शकतात याची जाणिव आहे. धन्यवाद.