हैदराबादी बोली, हैदराबादी स्वॅग

Late post

ही पोस्ट मागच्या शुक्रवारी लिहिणार होतो कारण तो दिवस जुन्या हैदराबाद शहराचा खूप खास आणि गर्दीचा दिवस - “मुहर्रम” च्या मिरवणुकांचा.

Actually, मुहर्रम हे इस्लामी महिन्याचे नाव (दिवसाचे नाही) आणि सध्या “मुहर्रम” (= पवित्र) महिनाच चालू आहे पण महिन्याचा दहावा दिवस शिया मुस्लिम समुदायासाठी “अशूरा” चा दिवस म्हणजे मातम / जाहिर शोक, उपवास-प्रार्थना आणि दिवसाअखेर ताबूत मिरवणुकांसाठी राखिव असतो. भारतात लखनौ पाठोपाठ सर्वात जास्त संख्येनी शिया समुदाय हैदराबादेत आहे, त्यामुळे मुहर्रमच्या मिरवणुका आणि संबंधित कार्यक्रम, चालीरिती जास्त दृश्यमान असतात, बघणाऱ्याच्या लक्षात येतात.

शहरात अनेक शतकांपासून अशूरखाना, मजलिसखाना, इमामबाड़ा, हाथी सलीब आणि मर्सिया सलाबत या नावांनी ओळखल्या जाणाऱ्या रेखीव, भव्य, सुंदर इमारती आहेत. Nothing immortalises unique cultures and history of humanity/ faith more powerfully than built environments like these. आतली लाकडी आणि Stucco कलाकुसर, क्रिस्टल झुंबरं, शमादानं, गडद निळ्या-जांभळ्या- हिरव्या रंगांचे; सोनेरी किनारींचे रेशमी इराणी गालीचे वगैरे तर ❤️

काही इमारती थेट क़ुतुबशाही (शिया) राजवटीच्या सुरवातीच्या काळातल्याही आहेत, त्यांची आता खूप पडझड झाली आहे, होते आहे.

मोहर्रमच्या विधींनिमित्त या जागांना ‘जाग’ येते. एरवी बंदिस्त असलेल्या या जागा पर्यटक किंवा स्थानिक हैदराबादकर कुणाच्याच खिजगिणतीत नसतात.

फार कमी लोकांनी बघितलेल्या जुन्या वैभवाच्या झळाळीचे कवडसे… मायबोलीकरांच्या डोळ्यांसाठी 👆

याच दिवसात हैदराबादेत सर्वत्र भरपूर सुकामेवा घातलेले शाही चवीचे “रोट” मिळतात हा सगळ्यात जास्त आवडणारा भाग.

@ प्रज्ञा९, स्वानंदी, सामो

किस्सा आवडल्याची पोच दिल्याबद्दल तिघींना थँक्यू.

@ साधना, अस्मिता.

थँक्यू. इमारतींची दुरवस्था आणि पडझड बघता त्या “कुछ दिनों के मेहमान” असाव्यात.

@ रोट

हे मात्र भारतभर ऑनलाइन मागवता येतात आपल्याकडे ₹ ८८० प्रति किलो. सुभान बेकरीचे जास्त प्रसिद्ध असले तरी पिस्ता हाउस ने दर्जा, स्वच्छता, टापटीप, packing आणि open kitchen वगैरेमधे बाजी मारलीय.

@ शर्मिला,

हर्षा भोगले मूळ हैदराबादकर ?

हे नव्हते माहित. मी त्यांना एकदाच भेटलोय, चेन्नै मधे एका हॉटेलच्या लॉबीत, अचानक.

मला आजवर भेटलेल्या लोकांमधे फार उच्च, सहज, उत्तम quality चे इंग्रजी बोलणाऱ्यांमधे भोगलेंचा समावेश करीन मी.

काही मिनिटे आम्ही मराठीतही बोललो. तेव्हां कल्पना असती तर हैदराबादी दक्कनीतही बोललो असतो 😀 बातां के बादशा है जी वो तो

जुम्मे का वादा, आज का फ़्रेश हैदराबादी किस्सा जो मैइच लिखा आप लोगां के वास्ते. नफ़ासत हौर प्यार से बातां करने में हैदराबादी लोगां का कोई जवाबीच नै. तो सुनो:

रहीम चिचा हस्पताल में चेकअप करवाए हौर सब रिपोर्टां ले कर कू मेन डाक्टर कन्ने पहुँचे.

डाक्टर साब इत्मीनान से सब रिपोर्टां पढ़ कू फिर पुच्छे

- तुम जरीना बेगम के शौहर हो ना चिचा ?

- हौ

- उनों मेरेइच पेशंट थे. उनकू मेरा सलाम बोलना

- क्या बातां कर रै डाक्टर ? जरीना बेगम का इंतक़ाल हो कू तीन साल हो गए ना

- हौ. मालूम है मेरे कू

# डाक्टरां के क़िस्से
# हैदराबादी Swag
# हैदराबादी नफ़ासत

किस्सा पसंद किएवास्ते सब कू थँक्यू है !
थोड़ा डार्क होता हा, पण चालावा एखादे वेळी

@ दत्तात्रय साळुंके

बेस्ट. घरच्या बिरयानीची चव न्यारीच. प्रत्येक घराची रेसिपी निराळी आणि चवसुद्धा वेगळी.

रोट स्वत: घरी तयार करून फक्त “भाजायला” / bake करायला बेकरीमधे नेण्याची पद्धत काही हैदराबादी घरात अजूनही आहे, तश्या अल्पदरात बेक करून देणाऱ्या बेकरीज् अजून आहेत पण हा खटाटोप करणारी पिढी मात्र आक्रसते आहे. बाजारात तयार रोट भरपूर मिळतात मग ही उस्तवार कश्यासाठी असा मुद्दा आहे.

रोट भाजले जात असतांनाचा सुवास मात्र स्वर्गीय ❤️

… Doctor’s optimism and intelligence …

Exactly. तोच तर फ़ोकस होता क़िस्सा लिहितांना.

किस्सा पढ़ने वाले हौर फोटू पसंद करनेवाले सबकू भौत थँक्यू है.

आज का किस्सा थोड़े वखत बाद लिखतुं.

ये रहा आज का जुम्मा स्पेशल हैदराबादी किस्सा जो मैइच लिखा आप सभू के वास्ते.

फरजाना बेगम का घरवाला खो गया, दो चार दिनां होगए घर कू नै आया तो उनों सहेली कू साथ में लेकू पुलिस चौकी गए रिपोर्टां लिखाने कू.

हवलदार पुच्छे :

- उमर बताव गुमशुदा की ?

- २७ साल का है, २८ का होनेवाला है जल्दीच.

- हुलिया?

- अब क्याइच बताना हवलदार साब … छे फिट लंबा है, रंग बोले तो दूध जैसा गोरा, गालां गुलाबी रंगत के है, सुनहरे बालां है उसके, नीली नशीली आँखां 😍 हौर जिम वाला 🏋️‍♂️ मज़बूत बदन..जीन्स की पतलून हौर सफेद टाइट टी शर्ट पहना है उनों ..

ये सुन कू बेगम की सहेली बीच में बोली :

- झूठ कायकू बोलरई तू फरजाना ? तेरा घरवाला तो नाटा, गंजा 👨‍🦲 हौर भेंगा है ना ? चेहरा भी सड़े सीताफल जैसा है उसका. तू ग़लत हुलिया कायकू लिखवा रई ?

- अब जो खो गया सो तो गयाच, कमसकम आऐंगा वो तो बी ढंग का मिलनेकू होना, येवास्तेच 😜

# Empowered Begums
# हैदराबादी Swag

Pointer @ vernacular words:

*भेंगा = तिरळा