हाजी अली दर्गा

आजघडीला प्रबोधनाच्या प्रासंगिक व दीर्घकालीन लढाया लढणारे लोक मला आजूबाजूला दिसतात. मात्र विषमता आणि लिंगभेदाचं मूळ असणाऱ्या धर्मव्यवस्थेबाबत त्यातल्या बहुतेकांची भूमिका निसरडी आणि अस्पष्ट आहे. एकतर धर्माला अनुल्लेखानं मारत सतत एका युटोपियन जगाबाबत बोलणं, कडवी धर्मविरोधी भूमिका घेत केवळ स्वत:चं सर्वोच्च क्रांतिकारकत्व सिद्ध करणं, ही दोन टोकं कित्येकांना भुलवताना दिसतात. परिणामी मुळातच अल्प जनाधार असलेली प्रबोधन चळवळ ‘कन्व्हिन्सिंग द कन्व्हिन्स्ड’च्या चक्रव्यूहात अडकत अधिकाधिक मर्यादित होत राहते.