ऑपरेशन ब्लॅक एम्बर - भाग २०

ऑपरेशन ब्लॅक एम्बर - भाग १९
पूर्वभाग
डॅनियल क्रॉस स्वतःला आमिष बनवत Black Ember च्या टीम्सना वेगवेगळ्या खोट्या सिग्नल्सच्या मागे धावायला भाग पाडतो, ज्यामुळे त्यांच्या synchronization मध्ये पहिल्यांदाच गंभीर तडे पडू लागतात.
दरम्यान आरव देशमुख, माया सेन, कबीर आणि बाकीची टीम भूमिगत freight maintenance tunnels मधून पळ काढताना दुष्यंत देशमुखने मागे ठेवलेले गुप्त रेल्वे मार्ग आणि “FA-17” सारखे छुपे कोड शोधून काढतात.
मुंबईत panic buying वेगाने वाढत असताना विमा कंपन्या, पोर्ट क्लिअरन्स आणि बाजारातील प्रतिक्रिया एकमेकांशी विसंगत होऊ लागतात; त्यामुळे Black Ember ची सर्वात मोठी ताकद असलेली “certainty model” आतून कोसळू लागते.
फ्रँकफर्टमध्ये एलेना व्होल्कोव्हा यांना समजतं की डॅनियल फक्त पळत नाहीये, तर त्यांच्या संपूर्ण सिस्टीमलाच internal friction आणि contradictory signals मध्ये अडकवत आहे.
शेवटी Black Ember वरचे मार्ग सील करून त्यांना भुयारात अडकवण्याचा प्रयत्न करतं.
************************************************************************************************************************
ऑपरेशन ब्लॅक एम्बर - भाग २० - Reaction Wave

कुर्ला रेल्वे यार्डाच्या खालच्या त्या अथांग 'फ्रेट मेंटेनन्स आर्टरी' मध्ये अंधार अधिकच दाट झाला होता. काँक्रीटच्या त्या विस्तीर्ण टनेलधून पावसाचं गढूळ पाणी आधीपेक्षा दुप्पट वेगाने वाहू लागलं होतं. वरून जाणाऱ्या अवजड मालवाहू गाड्यांचे चाक आणि रूळ यांच्यातील घर्षणामुळे निर्माण होणारा धातूचा तो भयानक आवाज थेट खाली भुयारापर्यंत पोहोचत होता, ज्यामुळे संपूर्ण टनेल अधूनमधून हादरे देत होता.

कबीर सगळ्यात पुढे चालत होता. त्याच्या हातातील फ्लॅशलाईटचा तीव्र पांढरा बीम टनेलच्या ओलसर, शेवाळलेल्या भिंतींवर आणि छतावर वेगाने फिरत पुढचा रस्ता शोधत होता. त्याच्या मागे माया सेन आणि विनायकराव एकमेकांना सावरत चालत होते, मधोमध आरव चालत होता. त्याची नजर सतत भिंतींवरच्या पुसट फ्रेट चिन्हांवर फिरत होती, तर सगळ्यात शेवटी समीर नायर संपूर्ण टीमच्या पाठीवर पहारा ठेवत येत होता.
अचानक समीरचे पाऊल थबकले. त्याने आजूबाजूच्या हवेतील आणि पाण्यातील बदल टिपला.

“थांबा.” त्याचा खंबीर पण दबलेला आवाज टनेलमध्ये घुमला. समीरचा आदेश ऐकताच सगळे जागच्या जागी थबकले. टनेलच्या जमिनीवरून वाहणारं पाणी अचानक वेगाने वाढायला लागलं होतं, आणि पाण्याचा प्रवाह त्यांच्या घोट्यावरून आता थेट नडगीपर्यंत पोहोचला होता. प्रवाहाचा आवाजही बदलला होता.

समीर लागलीच खाली बसला. त्याने आपला हात त्या वेगाने वाहणाऱ्या पाण्याच्या प्रवाहात घातला, पाण्याचा दाब आणि वेग मोजला. मग त्याने आपली फ्लॅशलाईट भिंतीवर असलेल्या गंजलेल्या व्हाल्व्ह मार्किंग्जवर टाकली. तिथे रेल्वे यार्डाच्या आपत्कालीन ड्रेनेज यंत्रणेचे नकाशे आणि कोड्स लिहिलेले होते. ते पाहताच समीरचा चेहरा क्षणात पांढरा पडला.

“फ्लडगेट रिलीज” समीर अत्यंत गंभीर आवाजात म्हणाला.

कबीरने आपली गन घट्ट पकडली, “किती वेळ?”

समीरने पाण्याच्या प्रवाहाच्या वेगाकडे आणि पाण्याच्या वाढणाऱ्या पातळीकडे काही सेकंद रोखून पाहिलं आणि गणित मांडलं, “पाच ते सात मिनिटं. त्यापेक्षा जास्त वेळ नाही आपल्याकडे.”

“...मग हा पूर्ण लोअर ग्रीड पाण्याने भरायला लागेल.”

डॅनियलने शत्रूची दिशाभूल केली असली, तरी शत्रूच्या मुख्य कमांडरने या संपूर्ण भूमिगत ड्रेनेज सिस्टीमचा नकाशा डिकोड केला होता. त्यांना भुयारातून जिवंत मारण्याऐवजी, त्यांनी वरून मुख्य फ्लडगेट्स उघडून या चौघांना खालीच जलसमाधी देण्याचा क्रूर प्लॅन आखला होता.

त्याच क्षणी, कबीरच्या हातातील वॉकी-टॉकीवरून शत्रूच्या रेडिओचे खरखरत येणारे स्टॅटिक घुमले:
“Seal north maintenance exit.”
“Recheck east drainage access.”

विनायकरावांनी तो रेडिओ चॅटर ऐकला. त्यांच्या चेहऱ्यावरचे अनुभवी भाव अधिकच कडक झाले. ते अत्यंत गंभीर आवाजात म्हणाले, “ते आपले वर जाण्याचे सगळे मार्ग एक-एक करून बंद करतायत.”

त्यांच्या या संवादाला दुजोरा द्यावा तसा, टनेलच्या दूरवरच्या टोकाला अचानक एक धातूचा प्रचंड आवाज घुमला...कोणीतरी वरून जड लोखंडी मेंटेनन्स लॉक बंद केलं होतं.

मायाचा श्वास आता वेगाने वाढला होता. तिच्या छातीची धडधड एवढी तीव्र होती की तिला स्वतःचेच ठोके स्पष्ट ऐकू येत होते. टनेलमध्ये वाढणारा पाण्याचा वेढा आणि वरून येणारे धातूचे भयानक आवाज यामुळे तिच्या मनात भीतीचा थरकाप उडाला.

“आपण ट्रॅप्ड आहोत का?” तिने थरथरत्या आवाजात विचारलं.

“नाही,” समीर सेकंदाचाही विलंब न लावता लगेच म्हणाला.

तो तातडीने डाव्या बाजूच्या ओल्या भिंतीकडे गेला. तिथल्या गंज, चिखल आणि काळ्या शेवाळामध्ये एक अर्धवट लपलेली, फिकट पिवळ्या रंगाची लाईन दिसत होती. समीरने आपल्या टॉर्चचा प्रकाश तिथे केंद्रित केला.
F-LINE 3B.

समीरने कसलाही विचार न करता आपल्या हाताने तिथली साचलेली घाण आणि शेवाळ झटकन पुसून काढलं. त्या पेंट केलेल्या कोडवर बोट ठेवत तो शांतपणे म्हणाला, “इमर्जन्सी सर्व्हिस बायपास.”

कबीर सावध पावलांनी त्याच्या अगदी जवळ आला. फ्लॅशलाईटचा प्रकाश समीरच्या चेहऱ्यावर टाकत त्याने थेट विचारलं, “तुला पूर्ण खात्री आहे?”

समीर भिंतीवरच्या जुन्या, गंजलेल्या बोल्ट पॅटर्नकडे बोट दाखवत म्हणाला, “कबीर, कुर्ला फ्रेट मॉडर्नायझेशन होण्यापूर्वीचे, म्हणजेच ब्रिटिश कालीन टनेल्स आहेत हे.”
“फ्लड रिलिजच्या वेळी मेंटेनन्स टीम याच मार्गाने सुरक्षित बाहेर पडायची.”

आरव काही सेकंद ती मार्किंग्ज आणि गंजलेला भिंतीचा भाग पाहत राहिला. आजूबाजूला वाढणारा पाण्याचा वेग, शत्रूच्या पावलांचे आवाज... सगळं काही त्याच्यासाठी जणू स्तब्ध झालं होतं. मग अचानक त्याचा श्वास मंद झाला, डोळ्यांतील गोंधळ नाहीसा झाला. फ्लॅशलाईटच्या अंधुक पांढऱ्या प्रकाशात, त्या पिवळ्या लाईनच्या अगदी खाली, त्याला काही जुने खुणेचे बाण दिसले. खडूने आखलेले फिकट बाण. त्याच्या बाजूला काही आकडे लिहिले होते. आणि एका कोपऱ्यात, काळ्या शेवाळाच्या अगदी मागे एक इंग्रजी अक्षर कोरलेलं होतं: D.

ते अक्षर पाहताच आरवच्या अंगावर सरसरून काटा आला. त्याचे ओठ थरथरले आणि तो अत्यंत मंद आवाजात कुजबुजला, “बाबा…”
त्याच्या या एका वाक्याने भुयारात प्रचंड खळबळ उडवून दिली. सगळेच्या सगळे झटकन त्याच्याकडे वळले. आरवने आपल्या हातातील फ्लॅशलाईट त्या 'D' अक्षराच्या अगदी जवळ नेली.

त्याक्षणी आरवच्या डोळ्यांसमोर त्याच्या बाबांचे म्हणजेच दुष्यंतचे जुने आर्काइव्ह स्केचेस आणि नकाशे जिवंत झाले. त्या कागदपत्रांमध्ये अशाच प्रकारच्या रेल्वेच्या मुख्य वाहिन्या, तांत्रिक blind spots आणि शत्रूच्या नजरेतून सुटणारे भाग अचूक रेखाटलेले असायचे.
आरवने सुटकेचा आणि विस्मयाचा श्वास घेत म्हटलं, “त्यांनी हा पूर्ण रूट मॅप केला होता.”

आरवने फ्लॅशलाईटचा बीम हलवून टनेलच्या उजव्या बाजूच्या एका दुर्गम कोपऱ्याकडे बोट दाखवलं. तिथे काँक्रीटच्या भिंतीमध्येच गडद रंगात मिसळून गेलेलं, अर्धवट गंजलेलं एक जुनं सर्व्हिस हॅच दिसत होतं. चिखल आणि शेवाळामुळे ते तिथे आहे हे ओळखणं देखील अशक्य होतं.
“हा केवळ सामान्य कर्मचाऱ्यांचा बायपास नाही, ...हा एक ब्लाईंड रूट आहे. जिथे शत्रूच्या सामान्य तपासणी हालचाली पोहोचतच नव्हत्या, असा भाग!”

कबीरचा चेहरा क्षणात बदलला. जर दुष्यंतने हा मार्ग वर्षांपूर्वी इतक्या हुशारीने आणि गुप्तपणे मार्क केला असेल... आणि जर डॅनियलने आरवला 'टायमिंग प्रोटेक्ट' करायला सांगितलं होतं, तर या कोडचा अर्थ आता स्पष्ट होता: 'ब्लॅक एम्बर'च्या त्या अवाढव्य जागतिक डिजिटल नेटवर्कला आणि त्यांच्या अल्गोरिदमला या गुप्त कॉरिडॉरची साधी माहिती असण्याचीही शक्यता नव्हती.

शत्रूच्या आधुनिक थर्मल कॅमेऱ्यांना आणि सॅटेलाईट मॅपिंगला चकवा देणारा हा पृथ्वीच्या पोटातील एक असा 'डेड झोन' होता, जो फक्त दुष्यंत आणि आता त्यांच्या टीमला माहीत होता.

त्याच क्षणी वरच्या लोखंडी ग्रीडमधून पुन्हा रेडिओ चॅटर घुमलं. यावेळी तो खरखरणारा आवाज पूर्वीपेक्षा खूपच जास्त स्पष्ट आणि जवळून येत होता, जणू शत्रू त्यांच्या अगदी डोक्यावर येऊन ठेपला होता.
“Lower grid access possible.”
“Thermal team standby.”

कबीर अत्यंत सावध आवाजात म्हणाला, “They’re coming down.” त्याने आपल्या शस्त्रावरची पकड अधिक घट्ट केली.

टनलमध्ये पाण्याचा प्रवाह आता आधीपेक्षा दुप्पट वेगाने वाढला होता. प्रवाहाच्या त्या वेगात आणि जमिनीवरच्या गाळामुळे मायाचा पाय घसरला, पण आरवने पटकन तिचा हात पकडून तिला सावरलं. तिची बॅग आणि देशाचं भवितव्य पाण्यात वाहून जाता जाता वाचलं होतं.

त्याच क्षणी दूरवरून, यार्डाच्या दुसऱ्या टोकाकडून एक तुटक आणि अस्पष्ट फ्रेट सायरन ऐकू आला. एक... आणि मग लागोपाठ दुसरा. तो आवाज ऐकताच विनायकराव काही सेकंदांसाठी पूर्णपणे स्थिर झाले. परिस्थिती किती गंभीर आहे हे त्यांच्या चेहऱ्यावर पहिल्यांदाच स्पष्टपणे दिसणाऱ्या चिंतेवरून जाणवत होतं.

आरवला तो सायरन ऐकून डॅनियलच्या परिस्थितीचा अंदाज आला. तो कळवळून म्हणाला, “Daniel…”

वेंटिलेशन शाफ्टमधून शत्रूच्या रेडिओचे सिग्नल्स खाली भुयारात झिरपले:
“Negative confirmation on west relay…”
“Signal inconsistency continues…”

डॅनियल शत्रूच्या अल्गोरिदमला चकवण्यासाठी अजूनही स्वतःच्या प्राणाची बाजी लावून खोटे सिग्नल्स जनरेट करत होता. पण हे कन्फ्युजन फार काळ टिकणार नव्हतं. शत्रूचे मुख्य हॅकर्स काही मिनिटांतच डॅनियलची खेळी पकडणार होते.

वेळ संपत चालली होती. समीर तातडीने त्या गुप्त सर्व्हिस हॅचजवळ गेला. त्याने त्या गंजलेल्या, जड लोखंडी लॉकिंग बारला धरून पूर्ण ताकदीने हलवायचा प्रयत्न केला. पण अनेक वर्षांचा गंज आणि चिखल साचल्यामुळे तो बार जागची हलला नाही. त्याच वेळी वरून अचानक एक भीषण आवाज घुमला. लोखंडी आपत्कालीन जिन्यावरून शत्रूच्या कमांडोजचे जड बूट एकामागून एक खाली उतरायला लागले होते. त्यांच्या अत्याधुनिक फ्लॅशलाईटचे पांढरे, तीक्ष्ण बीम्स छताच्या लोखंडी ग्रेटमधून खाली भुयाराच्या पाण्यात फिरू लागले होते.

कबीर अत्यंत धीम्या आवाजात कुजबुजला, “They’re inside.”

समीरने पुन्हा एकदा तो लॉकिंग बार पूर्ण ताकदीने स्वतःकडे खेचला. पण व्यर्थ! काहीच झालं नाही. टनेलमध्ये पाण्याचा स्तर आता वेगाने वाढत थेट त्यांच्या गुडघ्यापर्यंत पोहोचायला लागला होता. पाण्याचा दाब वाढल्यामुळे हॅच उघडणं अधिकच कठीण होत होतं.

मायाचा आवाज भीतीमुळे थरथरला, “समीर…”

समीरने मागे न पाहताच, अत्यंत एकाग्रतेने उत्तर दिलं, “मला फक्त दोन मिनिटं द्या.”

तो पाण्यात खाली बसला. त्याने आपल्या टॉर्चच्या प्रकाशात हॅचच्या बिजागरीच्या बाजूचा गंजलेला प्रेशर जॉइंट पाहिला. तिथे काँक्रीट कमजोर झालं होतं. समीरने क्षणाचाही विचार न करता, तिथे असलेल्या एका जड मेंटेनन्स पाईपवर आपली पूर्ण ताकद लावून जोरात लाथ मारली. धातूचा मोठा आवाज टनेलमध्ये घुमला आणि त्या आघातामुळे तो जुना, गंजलेला बिजागरीचा भाग क्रॅक झाला.

समीरने पुन्हा एकदा दोन्ही हातांनी तो जड लॉकिंग बार पकडला आणि मागे खेचला. यावेळी मात्र नशीबाने साथ दिली; तो गंजलेला दरवाजा एका मोठ्या कर्कश आवाजासह अचानक उघडला गेला. त्या उघडलेल्या हॅचच्या पलीकडे एक अत्यंत थंड, काळोखात हरवून गेलेला आणि अरुंद कॉरिडॉर समोर दिसत होता. दुष्यंतने २५ वर्षांपूर्वी शोधून ठेवलेला, ब्लॅक एम्बरच्या नजरेपासून दूर असलेला तो 'ब्लाईंड रूट' अखेर त्यांच्या समोर मोकळा झाला होता.

त्याच क्षणी भुयाराच्या छतावरून एक तीक्ष्ण, पांढरा फ्लॅशलाईटचा बीम थेट खाली टनेलच्या गढूळ पाण्यात पडला. शत्रूच्या थर्मल कॅमेऱ्यांनी अखेर त्यांची हालचाल टिपली होती. वर लोखंडी ग्रीडपाशी उभ्या असलेल्या एका कमांडोने मोठ्याने ओरडून आपल्या टीमला अलर्ट केला,
“Movement below!”

कबीर पटकन मागे वळला. त्याचा आधीचा शांत चेहरा आता पूर्णपणे 'ऑपरेशनल ' झाला होता. कडक आवाजात तो ओरडला, “Inside. NOW.”

मायाने आपल्या पाठीवरची बॅग घट्ट पकडली आणि ती त्या अरुंद, अंधाऱ्या कॉरिडॉरमध्ये शिरली. विनायकराव तिच्या सुरक्षेसाठी तिच्या अगदी पाठीमागे गेले. आरव शेवटचा आत उतरणार, इतक्यात वेंटिलेशन शाफ्टमधून शत्रूच्या रेडिओचे स्टॅटिक पुन्हा एकदा भुयारात घुमले. पण यावेळचा संदेश काळजात धडकी भरवणारा होता:
“West relay lost.”
“Repeat - signal vanished.”

त्या संदेशानंतर संपूर्ण टनेलमध्ये काही क्षण एक गोठवणारी, भीषण शांतता पसरली. वरून पडणाऱ्या पाण्याचा आवाजही जणू काही सेकंदांसाठी मंदावला. आरवचा चेहरा थंड पडला. त्याच्या पायाखालची जमीन सरकल्यासारखी झाली, कारण त्याला या संदेशाचा खरा आणि क्रूर अर्थ लागलीच समजला होता... डॅनियलचा सिग्नल बंद झाला होता. शत्रूला चकवण्यासाठी स्वतःला आमिष बनवणाऱ्या डॅनियल क्रॉसचा खेळ संपला होता. त्याने या चौघांचा जीव वाचवण्यासाठी स्वतःच्या प्राणाची आहुती दिली होती.

शत्रूला आता समजून चुकलं होतं की वेस्ट लाईनवर केवळ एक चकवा होता. त्यामुळे वरून धावत येणाऱ्या जड बुटांचा आणि लोड होणाऱ्या शस्त्रांचा आवाज आता वेगाने वाढत थेट त्यांच्या दिशेने येत होता.

“आरव, चल!” समीरने आरवच्या खांद्याला धरून त्याला ताकदीने त्या गुप्त कॉरिडॉरच्या आत ढकललं.

शत्रूच्या फ्लॅशलाईटचे बीम्स आता त्या उघड्या हॅचच्या अगदी जवळ पोहोचले होते. समीरने आतून तो जड, गंजलेला लोखंडी दरवाजा ओढला. हॅच बंद करताना आणि लॉकिंग बार पुन्हा जागच्या जागी लावताना, समीरने आरवच्या डोळ्यांत पाहिलं. त्याच्या अत्यंत मंद पण गंभीर आवाजात एक नवीन आणि अंतिम लढाईचा निर्धार होता, “आता आपणच उरलो आहोत.”
************************************************************************************************************************
मुंबई. संध्याकाळची वेळ.
वर कोसळणारा तो मुसळधार पाऊस आता थोडा मंदावला होता, पण वातावरणातील गारठ्यामध्ये एक वेगळीच, अनामिक भीती होती. शहराचा वेग नेहमीसारखा नव्हता; काहीतरी अतिशय वेगाने आणि छुप्या पद्धतीने बदलायला लागलं होतं.

ईस्टर्न एक्सप्रेस हायवेवर नेहमी धावणारं ट्रॅफिक अचानक एका बाजूला थिजल्यासारखं झालं. तिथल्या एका मोठ्या पेट्रोल पंपाबाहेर गाड्यांची रांग वाढायला लागली होती. सुरुवात अगदी साधी आणि शांत झाली होती.
पहिल्यांदा: दोन कार्स.
काही मिनिटांतच: सहा गाड्या.
...आणि मग अचानक, बघता बघता: पूर्ण हायवेची एक अख्खी लेन गाड्यांच्या रांगेने व्यापली.

लोक अजून उघडपणे, रडवेले होऊन घाबरलेले नव्हते. मुंबईकरांचा तो नेहमीचा संयम अजून टिकून होता, पण पंपावरील प्रत्येक गाडीच्या काचेआड, हेल्मेटच्या मागे असलेल्या चेहऱ्यावर एकच अस्वस्थ करणारा प्रश्न होता. गाड्यांच्या खिडक्या खाली सरकल्या आणि हळू आवाजात चौकशी सुरू झाली, “डिझेल आहे ना अजून?” “टँकर्स कुठेतरी हायवेवरच अडकलेत म्हणे…” “भाऊ, रिस्क नको... आधी फुल टँक करून घेऊ या.”

लोकांच्या मनातली ही भीती ठिणगीसारखी काम करत होती, ज्याला हवेची जोड मिळायला वेळ लागला नाही.

एका डिलिव्हरी रायडरने पंपावर गाडी ढकलत आणली आणि मोबाईल स्पीकरवर ठेवून मोठ्याने कोणाशीतरी बोलू लागला, “अरे भाई, ऐक ना... मुलुंड साईडला पेट्रोल पंपावरचं पेट्रोल संपत आलंय म्हणे. सगळे पंप ड्राय होतायत. गाडीत पेट्रोल नसेल तर आत्ताच टाकून घे, रात्रीनंतर काही मिळायचं नाही...”

बोलणारा माणूस कोण होता? ती बातमी खरी होती की खोटी? हे कोणीच कन्फर्म केलं नाही. पण त्या एका आवाजाने पंपावर उभ्या असलेल्या प्रत्येकाचा धीर सुटला. लोकांनी आपल्या गाड्यांचे इंजिन स्टार्ट केले, हॉर्न वाजायला लागले आणि ती संथ चाललेली रांग आता एकमेकांना मागे टाकत आणखी पुढे सरकण्याचा प्रयत्न करू लागली.
************************************************************************************************************************
त्याच वेळी, जमिनीपासून कित्येक फूट खाली...कुर्ला यार्डाच्या खालच्या त्या अत्यंत अरुंद आणि ओलसर 'फ्रेट बायपास कॉरिडॉर'मध्ये माया सेन तिच्या टॅब्लेटवर एक वीक सिग्नल पकडण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करत होती. काँक्रीटच्या जाड भिंती आणि वर असलेले लोखंडी रूळ यांमुळे नेटवर्क मिळणं कठीण झालं होतं. टॅब्लेटची स्क्रीन अधूनमधून फ्लिकर होत होती.

कॉरिडॉरच्या बाहेर, त्या मुख्य टनेलमध्ये वाहणाऱ्या पाण्याचा आवाज अजूनही सतत वाढत होता, जो त्यांना वेळेची जाणीव करून देत होता. समीर नायर टॉर्चच्या प्रकाशात पुढचा मार्ग तपासत होता, तर कबीर आपली गन सज्ज ठेवून मागच्या अंधाऱ्या टनेलकडून काही हालचाल होते का, यावर तीक्ष्ण नजर ठेवून होता.

अचानक, मायाच्या टॅब्लेटवर एका बिझनेस चॅनेलचा सिग्नल स्थिरावला आणि स्क्रीन स्पष्ट दिसू लागली. न्यूज अँकर अत्यंत नियंत्रित आणि शांत आवाजात देशातील परिस्थिती सांगत होता,
“Authorities maintain that fuel supply remains stable…”
“However, temporary freight verification delays have been reported at certain terminals.”

स्क्रीनच्या खालच्या बाजूला लाल रंगात टिकर धावत होता:
PRECAUTIONARY BUYING REPORTED IN THANE AND EASTERN SUBURBS

परिस्थिती हाताबाहेर जात असल्याचं लक्षात येताच मायाने तातडीने दुसरा न्यूज चॅनेल उघडला. तिथे एका मोठ्या पॅनल डिस्कशनमध्ये वाद पेटला होता. स्क्रीनवर हेडलाईन चमकत होती: “Are consumers overreacting?”

तिने चॅनेल बदलून तिसरं नेटवर्क लावलं. तिथे एक लॉजिस्टिक्स अनॅलिस्ट अतिशय शांतपणे आणि तांत्रिक भाषेत परिस्थितीचे विश्लेषण करत होता,
“There is no immediate shortage but distribution slowdowns can create localized queues.”

आरव देशमुख काही सेकंद शांतपणे त्या लकाकणाऱ्या स्क्रीनकडे आणि बदलणाऱ्या चॅनेल्सकडे पाहत राहिला. वरच्या जगात काय चाललंय याचा अंदाज त्याला आला होता. तो म्हणाला, “सगळे एकच गोष्ट वेगवेगळ्या शब्दांत सांगतायत”
मायाचा चेहरा हळूहळू बदलला. तिच्या बोटांची हालचाल टॅब्लेटच्या स्क्रीनवर वेगाने सुरू झाली. ती एकाच वेळी अनेक गोष्टींचे टाईमस्टॅम्प्स कंपेअर करू लागली कमोडिटी अलर्ट्स, टीव्ही पॅनेल्सचे व्हिडिओ आणि सोशल मीडियावरील युजर्सचे अपलोड्स. तिच्या चेहऱ्यावर पूर्ण खात्री नव्हती, पण स्क्रीनवर समोर येणारा पॅटर्न धक्कादायक रित्या अत्यंत अचूक आणि स्पष्ट वाटत होता.
“लोक शॉर्टेजवर रीॲक्ट करत नाहीत. लोक अनसर्टनटीवर रीॲक्ट करतात.” म्हणजे इंधन संपलंय यावर नाही, तर पुढे काय होईल या अनिश्चिततेमुळे लोक घाबरले आहेत.
त्याच क्षणी टॅब्लेटवर एका प्रसिद्ध इकॉनॉमिक अनॅलिस्टची क्लिप ऑटोप्ले झाली. तो चॅनेलवर सांगत होता:
“Consumers are advised not to panic… but precautionary planning may be sensible.”

ते ऐकून समीर वैतागून हसला. समोरच्या अंधाऱ्या भिंतीकडे पाहत तो मागे न वळताच म्हणाला, “‘पॅनिक करू नका’ असं टीव्हीवर म्हटलं... की माणूस सगळ्यात आधी गाडीची चावी उचलतो आणि पेट्रोल पंप शोधतो.”

त्याच्या त्या उपरोधिक वाक्यांनंतर टनेलमध्ये काही सेकंद एक विचित्र शांतता पसरली. पण ती शांतता फार काळ टिकली नाही. वरून एक दूरवरचा धातूचा आवाज भुयारात घुमला.

कबीरचे कान तीक्ष्ण झाले, “अप्पर ग्रीड्स.” शत्रूने वरच्या ग्रीडचा दरवाजा तोडला होता. त्याच क्षणी वेंटिलेशन शाफ्टमधून शत्रूच्या रेडिओचे खरखरत येणारे स्टॅटिक खाली झिरपले:
“Sweep wider corridor first.”
“Secondary teams check service bypasses.”

समीरने सेकंदाचाही पटकन डाव्या बाजूच्या जंक्शनकडे धाव घेतली. तिथे दोन रस्ते पुढे फुटत होते. एक मोठा आणि प्रशस्त मार्ग होता, तर दुसरा इतका अरुंद होता की माणसाला तिथून जाण्यासाठी वाकावं लागणार होतं.
समीरने मोठ्या मार्गावर फ्लॅशलाईट टाकली. वरून सुटलेलं पाण्याचा प्रवाह मुद्दाम त्याच मोठ्या रस्त्याकडे डायव्हर्ट होत होता. “मोठा रूट ऑब्व्हियस आहे. त्यांचा पहिला स्वीप आधी तिथेच येईल.”

कबीर शांतपणे समीरकडे पाहत राहिला. पहिल्यांदाच त्याने समीरच्या निर्णयावर कोणताही प्रश्न विचारला नाही. कारण कबीरला माहीत होतं, समीर आता केवळ अंदाज मारत नव्हता.

त्याच क्षणी मायाचा टॅब्लेट पुन्हा एकदा फ्लिकर झाला. एका लोकल न्यूज चॅनेलवर पेट्रोल पंपाबाहेरील रांगेचे एका सामान्य नागरिकाने काढलेले Shaky मोबाईल फुटेज दिसत होते. त्यात एका माणसाचा थरथरणारा, घाबरलेला आवाज पार्श्वभूमीत ऐकू येत होता, “काल रात्रीपर्यंत इथे काहीच नव्हतं... आणि आज अचानक सगळे जण येऊन फुल टँक करतायत...”

आरव श्वास रोखून त्या स्क्रीनकडे पाहत होता. कारण आता त्याला हे गणित स्पष्ट दिसत होतं, हा पॅनिक, हा गोंधळ एका मोठ्या स्फोटासारखा एकाएकी पसरत नव्हता. तो तर छोट्या छोट्या रीॲक्शन वेव्समध्ये टप्प्याटप्प्याने वाढवला जात होता.

मायाने डोळे विस्फारून टॅब्लेटवरच्या अनेक टाइमस्टॅम्प्सना झूम केलं. टीव्ही डिस्कशन्स, कमोडिटी कमेंट्री, सोशल अपलोड्स... ती थरथरत्या आवाजात कुजबुजली, “हे स्पाईक्स बॅचेस मध्ये येतायत...”

विनायकराव तिच्याकडे थोडे पुढे झुकले, “मीनिंग?

मायाने लागलीच दुसरा डेटा फीड स्क्रीनवर उघडला. तिथे एक भयानक पॅटर्न समोर आला. एका इन्शुरन्स कंपनीची ॲडव्हायझरी आली की... लागलीच सोशल मीडियावर एक मोठा स्पाईक यायचा. एका अनॅलिस्टने टीव्हीवर कमेंट केली की... लगेच पंपाबाहेरच्या रांगांचे व्हिडिओ व्हायरल व्हायचे. एका लॉजिस्टिक्स बुलेटिनने बातमी दिली की... लगेच खरेदीचा प्रचंड surge यायचा.

ती निश्चित आवाजात म्हणाली, “जे घडतंय, त्या मानवी रीॲक्शनला कोणीतरी अल्गोरिदमच्या माध्यमातून ॲम्प्लीफाय करतंय!” 'ब्लॅक एम्बर' लोकांच्याच भीतीचा वापर करून तिचा आकार हजार पटीने वाढवत होतं.

त्याच क्षणी वरून जड बुटांचे आवाज अगदी स्पष्ट ऐकू आले. कोणीतरी लोखंडी मेंटेनन्स शिडीवरून वेगाने खाली उतरायला लागलं होतं. कबीरच्या हातातील गन थेट वरच्या दिशेने रोखली गेली, “ते अगदी जवळ पोहोचलेत.”

पाणी आता कॉरिडॉरमध्ये वेगाने वाढत थेट त्यांच्या गुडघ्याच्या वर पोहोचत होतं. समीर त्या अरुंद बायपासच्या दिशेने वळला. मग त्याने मागे वळून त्या तिघांकडे पाहत म्हटलं, “जर जगायचं असेल... तर जिथे सगळ्यांना जाणं उघड वाटेल नेमकी तीच वाट टाळायची.”

ऑपरेशन ब्लॅक एम्बर - भाग २१