शब्दाचे योग्य रूप कोणते?

Submitted by चिनूक्स on 20 April, 2009 - 09:29

एखादा शब्द कसा लिहायचा, याबाबत काही अडचण असल्यास कृपया इथे विचारा.

बरेचदा अशुद्ध लिहिले जातात असे काही शब्द -

चूक - बरोबर

१. नेतृत्त्व - नेतृत्व
२. स्वत्त्व - स्वत्व
३. तज्ञ - तज्ज्ञ
४. गणितज्ज्ञ - गणितज्ञ
५. महतम - महत्तम
६. लघुत्तम - लघुतम
७. प्रतिक्षा - प्रतीक्षा
८. गिरीष - गिरीश (गिरी + ईश)
गिरिश ( गिरीवर शयन करणारा)
९. समिक्षा - समीक्षा
१०. मनोकामना - मनःकामना
- मनःशक्ति
- मनःस्वास्थ्य
- मनश्चक्षु
११. पुनर्प्रसारण - पुनःप्रसारण
१२. पुनर्स्थापना - पुनःस्थापना
१३. सहस्त्र - सहस्र
१४. स्त्रोत - स्रोत
१५. क्रिडांगण - क्रीडांगण
१६. प्रसुति - प्रसूति
१७. धुम्रपान - धूम्रपान
१८. कंदिल - कंदील
१९. जिर्णोद्धार - जीर्णोद्धार
२०. उर्जा - ऊर्जा
२१. प्रतिक - प्रतीक
२२. वडिल - वडील
२३. पोलिस - पोलीस
२४. नागरीक - नागरिक
२५. मंदीर - मंदिर
२६. क्षितीज - क्षितिज
२७. जाहीरात - जाहिरात
२८. दृष्य - दृश्य
२९. जीवाष्म - जीवाश्म
३०. अजय (ज्याचा जय होत नाही असा) - अजेय (जो जिंकला जाऊ शकत नाही असा)
३१. अद्ययावतता - अद्ययावत्ता
३२. अनावस्था - अनवस्था
३३. अनावृत्त (पत्र) - अनावृत
३४. अंतस्थ - अंतःस्थ
३५. अपर (इंदिरानगर) - अप्पर
३६. अप्पर (जिल्हाधिकारी) - अपर
३७. अमूलाग्र - आमूलाग्र
३८. अल्पसंख्यांक - अल्पसंख्याक
३९. ऋषिकेश - हृषीकेश
४०. कार्यकर्ती - कार्यकर्त्री
४१. दत्तात्रय - दत्तात्रेय
४२. दुराभिमान - दुरभिमान
४३. देशवासीयांना - देशवासींना
४४. नि:पक्ष - निष्पक्ष
४५. नि:पात - निपात
४६. निर्माती - निर्मात्री
४७. परिक्षित - परीक्षित् (सभोवार पाहणारा), परीक्षित (examined)
४८. परितक्त्या - परित्यक्ता
४९. पारंपारिक - पारंपरिक
५०. पुनरावलोकन - पुनरवलोकन
५१. पौरुषत्व - पौरुष / पुरुषत्व
५२. प्रणित - प्रणीत
५३. बुद्ध्यांक - बुद्ध्यंक
५४. बेचिराख - बेचिराग
५५. मतितार्थ - मथितार्थ
५६. मराठीभाषिक - भाषक
५७. महात्म्य - माहात्म्य
५८. मुद्याला - मुद्द्याला
५९. विनित - विनीत
६०. षष्ठ्यब्दी - षष्ट्यब्दी
६१. सहाय्य - साहाय्य
६२. संयुक्तिक - सयुक्तिक
६३. सांसदीय - संसदीय
६४. सुतोवाच - सूतोवाच
६५. स्वादिष्ट - स्वादिष्ठ
६६. सुवाच्च - सुवाच्य
६७. हत्येप्रकरणी - हत्याप्रकरणी

शब्दखुणा: 
Group content visibility: 
Public - accessible to all site users

चिनूक्स यांची अनेक मते मला पटलेली नाहीत; त्यांपैकी काही ही.

१. उज्ज्वल, जाज्ज्वल्य.
Submitted by चिनूक्स on 30 April, 2009 - 18:04 <<

जाज्जवल्य मी कधीच वाचलेले नाही.

२. 'अशा' हे शुद्ध रूप आहे. स्त्रीलिंगी अनेकवचनी रुपासाठी 'अश्या' हे रूप वापरण्याचा प्रघात होता. मात्र नवीन नियमांनुसार 'अशा' , 'तशा' ही रुपे वापरली जावीत.
Submitted by चिनूक्स on 20 May, 2009 - 17:03

असाचे सामान्य रूप अशा(पुल्लिंग), असेंचे सामान्य रूप अशीं (नपुंसकलिंग) आणि अशाचे सामान्य रूप अश्या (स्त्रीलिंग) . ह्यांत शुद्धलेखनाच्या नवीन (अशास्त्रीय)नियमांनी कोणताही बदल झाल्याचे माहीत नाही.

अश्या स्त्रिया हेच बरोबर वाटते, अशा स्त्रिया योग्य वाटत नाही.

याा धाग्याची पाने नवीनतम ते आधी आणि सर्वात जुने ते शेवटी अशीं करता येणार नाहीत का? शोधायला फार त्रास होतो.

शुद्ध मराठी, तुमचे म्हणणे बरोबर वाटतेय.

अशा हे एकवचनच दर्शविते असे वाटते.
असा माणूस - अशा माणसाला
अशी स्त्री: अशा स्त्रीला

अनेकवचन असेल तर
अशी माणसे - अश्या माणसांना
अश्या स्त्रीया - अश्या स्त्रियांना.

in spite of = ही

मी ते करू शकलो, तो असल्यामुळे नही तर त्याच्या अनुपस्थीतीत ही .

माझ्या मते, वरील उदाहरणात 'तो' नेहमीच अनुपस्थितीत नव्हता, कधी उपस्थित, कधी अनुपस्थित असा होता. अश्या परिस्थितीत त्याच्या उपस्थितीचा फायदा होण्याऐवजी तो अनुपस्थित असतानाच मी जास्त काम करू शकलो असे असावे. त्याच्या असण्याचा काम पूर्ण होण्यात जेवढा वाटा होता त्यापेक्षा त्याच्या नसण्याचा होता अश्याप्रकारची रचना करता येऊ शकते.
चुभुद्याघ्या.

झोजा मल्हारी असा शब्द आहे का? हा एक लोक कलाकार घालतात त्यातला कपड्यांचा प्रकार आहे. मला कायम काळे घोळदार लूज फ्रॉक सारखे कुड ते घालायला आव डते. खाली चुडीदार. हा वेस्टर्न ड्रेसेस पैकी लूज ब्लॅक ड्रेस असू शकतो किंवा शिवलेला अनारकली बिबा चा कुर्ता.
असे कपडे घातले की माझे बाबा आला झोजा मल्हारी म्हणून चि ड वत. आज तसला एक कुडता फोल्ड करून इस्त्रीला देताना आठवन झाली.

ह्यातील लोककलाकाराच्या ड्रेस मध्ये कव ड्या मणी लावलेले असतात व तो वासुदेवासारखाच घरोघरी फिरत असे. वाघ्या मुरळीतला वाघ्या असावा बहुतेक. वडूज कराड भागातील शब्द आहे.

झोजा मल्हारी म्हणजे ढगळ कपडे घातलेला किंवा कपड्याचा पार बोंगा झालेला माणूस. झोज हा खडीबोलीतला ढेरीसाठीचा शब्द आहे जो उत्तरेकडून आपल्याकडे आला. झोजा म्हणजे सुस्तावलेला, पोट सुटलेला असा माणूस. मोल्सवर्थमध्ये झोजा/झोज्याचा अर्थ ढेरपोट्या (burly and unwieldy fellow) असा दिला आहे. अशा माणसाचे कपडे जर कोणी घातले तर निश्चितच त्याला ते मापाला मोठे होऊन घोळदार दिसणार. खंडोबाच्या वाघ्याचे कपडे सहसा असेच ढगळ आणि घोळदार असतात. त्यावरून झोजा मल्हारी असा वाक्प्रचार आला असावा.

भाषिक म्हणजे भाषेसंबंधी.

भाषक किंवा भाषी म्हणजे (भाषा) बोलणारा.

उदा0- सरकारचे भाषिक धोरण, . मराठी भाषक, बहुभाषी, अल्पभाषी, मृदुभाषी, वगैरे.

Pages