गोठ्याची वाडी - भाग 2

भाग 1-- https://www.maayboli.com/node/88516

गोठ्याची वाडी
भाग ६ : राजापूर रोड
दुपार केव्हाच सरली होती.
कोकण रेल्वे आता सह्याद्रीच्या कुशीतून धावत होती.
कधी गाडी एखाद्या काळ्याकभिन्न बोगद्यात शिरत असे, तर काही क्षणांनी पुन्हा हिरव्यागार दरीत येऊन उभी राहत असे. डोंगरांच्या कुशीतून पांढरेशुभ्र धबधबे कोसळत होते. लाल माती पावसाने धुऊन निघाली होती. भातखाचरांत गुडघाभर पाण्यात उभे असलेले शेतकरी दूरवर ठिपक्यांसारखे दिसत होते.
शेखरचा वेळ कसा गेला, त्यालाच समजलं नाही.
मुंबई आता मनातूनही दूर जाऊ लागली होती.
गाडी अधूनमधून छोट्या स्टेशनांवर थांबत होती.
काही प्रवासी उतरायचे.
काही चढायचे.
एक आजीबाई त्याच्या समोर येऊन बसल्या. त्यांच्या टोपलीत फणसाचे गरे आणि कोकमाची बाटली होती.
"बाबा, कुठं चाललास?" त्यांनी सहज विचारलं.
"राजापूर."
"राजापूरला? की पुढं?"
"गोठ्याची वाडी."
हे नाव ऐकताच त्यांच्या चेहऱ्यावरचं हसू क्षणभर विरलं.
त्या काही क्षण त्याच्याकडे पाहत राहिल्या.
"गोठ्याची वाडी?"
"हो."
"तिथं कोणाकडे?"
"आमचंच जुनं घर आहे."
आजीबाईंनी काही उत्तर दिलं नाही.
त्यांनी शांतपणे खिडकीबाहेर पाहायला सुरुवात केली.
काही मिनिटांनी पुढचं स्टेशन आलं.
त्या उठल्या.
उतरताना फक्त एवढंच म्हणाल्या,
"रात्र व्हायच्या आत गावात पोहोच."
आणि गर्दीत विरून गेल्या.
शेखर त्यांच्या पाठमोऱ्या आकृतीकडे पाहत राहिला.
वाक्यात काही विशेष नव्हतं.
पण त्या म्हणाल्या त्या पद्धतीत काहीतरी होतं...
जणू सूचना नव्हती.
इशारा होता.

संध्याकाळ जवळ येत होती.
आकाश काळवंडलं.
पाऊस पुन्हा सुरू झाला.
गाडीचा वेग कमी झाला.
लाऊडस्पीकरवर आवाज घुमला.
"पुढील स्थानक... राजापूर रोड..."
शेखरने बॅग खाली घेतली.
डबा जवळजवळ रिकामा झाला होता.
दाराशी उभा राहून त्याने बाहेर पाहिलं.
स्टेशन जवळ येत होतं.
लाल मातीचा छोटासा फलाट.
त्यावर पावसात चमकणारे दिवे.
स्टेशनची एक मजली इमारत.
भोवती दाट झाडं.
मुंबईच्या प्रचंड स्टेशनांनंतर हे दृश्य एखाद्या दुसऱ्याच जगात आल्यासारखं वाटत होतं.
गाडी थांबली.
शेखर खाली उतरला.
क्षणात त्याच्या चेहऱ्यावर थंड पावसाचे थेंब उडाले.
हवा पूर्णपणे बदलली होती.
त्यात समुद्राचा खारट वास मिसळला होता.
त्याने वर पाहिलं.
आकाश पूर्ण काळं झालं होतं.
दूरवर कुठेतरी मेघगर्जना झाली.
फलाटावर अवघी दहा-बारा माणसं उतरली होती.
गाडीने शिट्टी दिली.
काही क्षणांत ती पुन्हा निघाली.
शेखर शांतपणे उभा राहून ती जाताना पाहत राहिला.
डब्यांमधले दिवे एकामागून एक अंधारात विरत गेले.
शेवटचा डबा वळणामागे नाहीसा झाला.
आणि...
स्टेशनवर एकदम शांतता पसरली.
अशी शांतता, जी मुंबईत कधीच अनुभवायला मिळत नाही.
फक्त पाऊस.
झाडांतून वाहणारा वारा.
आणि दूरवर कुठेतरी रातकिड्यांचा एकसुरी आवाज.
स्टेशनच्या फलकावर पावसाचे थेंब ओघळत होते.
राजापूर रोड.
शेखरने बॅग खांद्यावर अडकवली.
आजपासून त्याचा प्रवास रेल्वेचा नव्हता.
आता तो त्या भूमीत पाऊल ठेवत होता...
जिथे त्याच्या वडिलांनी आयुष्यभर परत न जाण्याचा निर्णय घेतला होता.

गोठ्याची वाडी
भाग ७ : शेवटची जीप
राजापूर रोड स्टेशनच्या बाहेर पाऊल टाकताच शेखर थबकला.
मुंबईत पाऊस पडतो.
कोकणात पाऊस जगतो.
स्टेशनच्या आवारात पाणी साचलं नव्हतं; ते वाहत होतं. लाल मातीचं पाणी रस्त्याच्या कडेला छोटे छोटे ओढे बनवत उताराच्या दिशेने धावत होतं. समोरच्या झाडांच्या पानांवरून सतत पाणी टपटपत होतं. हवेत ओल्या मातीचा, रानफुलांचा आणि समुद्राच्या खारट वाऱ्याचा एक वेगळाच संगम दरवळत होता.
स्टेशनबाहेर फारशी गर्दी नव्हती.
एका बाजूला दोन-तीन रिक्षा उभ्या होत्या.
थोडं पुढे एस.टी. स्थानकाची छोटी इमारत दिसत होती.
तिच्या पत्र्याच्या छपरावर पावसाचे थेंब इतक्या जोरात आपटत होते की, दोन माणसं शेजारी उभी राहूनही मोठ्याने बोलत होती.
शेखर बॅग खांद्यावर टाकून त्या दिशेने चालू लागला.

एस.टी. स्थानक म्हणजे मुंबईच्या बसस्थानकांसारखी धावपळ नव्हती.
लाल रंगाची एक जुनी एस.टी. बाजूला उभी होती.
चाकांवर चिखल साचला होता.
दोन-तीन प्रवासी बाकावर बसून बसची वाट पाहत होते.
कोपऱ्यात एक चहाची टपरी होती.
मोठ्या पितळेच्या पातेल्यात चहा उकळत होता.
आल्याचा आणि वेलचीचा सुगंध पावसाच्या गार हवेत आणखीच मोहक वाटत होता.
शेखर तिकडे गेला.
"एक चहा."
टपरीवाल्याने न बोलता मान हलवली.
गरम चहा हातात घेताच शरीरात उब पसरली.
"कुठून आलात साहेब?" टपरीवाला सहज विचारत होता.
"मुंबई."
"असं वाटलंच."
"गोठ्याची वाडीला जायचं आहे."
चहाचा ग्लास पुसत असलेला त्याचा हात थबकला.
त्याने एकदा शेखरकडे पाहिलं.
मग नजरेच्या कोपऱ्यातून बाकावर बसलेल्या दोघांकडे.
त्या दोघांनीही नकळत शेखरकडे पाहिलं.
क्षणभर कुणीच काही बोललं नाही.
पावसाचा आवाज जास्त मोठा वाटू लागला.
"काय झालं?" शेखरने विचारलं.
"काही नाही."
टपरीवाल्याने पुन्हा चहा ढवळायला सुरुवात केली.
"एस.टी. मिळेल का?"
"नाही."
"मग?"
"गोठ्याची वाडीला एस.टी. जात नाही."
"मग कसं जायचं?"
"जीप."
"कुठे मिळेल?"
टपरीवाल्याने स्टेशनच्या आवाराबाहेर उभ्या असलेल्या जुन्या हिरव्या बोलेरोकडे बोट दाखवलं.
"ती बघा."

जीपजवळ एक सत्तरीचा म्हातारा उभा होता.
अंगावर काळा रेनकोट.
डोक्यावर जुनी टोपी.
चेहऱ्यावर सुरकुत्या.
डोळे मात्र विलक्षण तेजस्वी.
तो निवांत बीडी ओढत पावसाकडे पाहत उभा होता.
शेखर जवळ गेला.
"काका, गोठ्याची वाडीला जाल?"
म्हाताऱ्याने उत्तर दिलं नाही.
त्याने आधी शेखरच्या चेहऱ्याकडे पाहिलं.
मग त्याच्या हातातल्या बॅगेकडे.
मग पुन्हा चेहऱ्याकडे.
"कुणाकडे?"
"आमचंच घर आहे."
"नाव?"
"शेखर आपटे."
"वडिलांचं नाव?"
"श्रीधर आपटे."
म्हाताऱ्याच्या हातातली बीडी जवळजवळ विझली.
त्याने ती खाली टाकली.
पावसाच्या पाण्यात ती क्षणात वाहून गेली.
बराच वेळ तो काहीच बोलला नाही.
मग अगदी मंद आवाजात विचारलं,
"श्रीधरशास्त्री... गेले?"
शेखरने मान खाली घालून हलवली.
"हो."
म्हाताऱ्याने डोळे मिटले.
जणू त्याने एखाद्या जुन्या परिचितासाठी मनातल्या मनात प्रार्थना केली.
काही क्षणांनी तो म्हणाला,
"बॅग ठेवा."
"म्हणजे... तुम्ही येणार?"
"हो."
"किती पैसे?"
"गावात पोहोचल्यावर बघू."
शेखरने बॅग जीपमध्ये ठेवली.
तो बसणार इतक्यात टपरीवाला धावत आला.
त्याने शेखरच्या हातात एक छोटी टॉर्च दिली.
"ठेवा."
"नको, माझ्याकडे मोबाईल आहे."
"मोबाईलचा उजेड आणि कोकणचा अंधार..."
तो हलकंसा हसला.
"...दोघांची बरोबरी होत नाही."
शेखर काही बोलण्याआधीच तो परत टपरीकडे निघून गेला.
जीप सुरू झाली.
जुनं इंजिन घरघरलं.
पिवळ्या हेडलाईटचा प्रकाश मुसळधार पावसाला चिरत पुढे सरकला.
स्टेशन मागे पडलं.
डांबरी रस्ता काही अंतर सरळ गेला.
मग...
एक तीव्र वळण घेत लाल मातीच्या, अरुंद, चढणीच्या रस्त्यावर शिरला.
जीपच्या पुढे आता फक्त दोन हेडलाईटचा पिवळसर प्रकाश होता.
बाकी सगळीकडे...
अखंड पाऊस.
दाट जंगल.
आणि काळोख.

गोठ्याची वाडी
भाग ८ : घाटरस्ता
राजापूर रोड स्टेशन मागे पडून जवळजवळ वीस मिनिटं झाली होती.
सुरुवातीला रस्ता साधाच होता. दोन्ही बाजूंना भातशेती, मध्येच एखादं कौलारू घर, किराणा दुकान, बंद पडलेली गिरणी, एखाद्या वडाच्या झाडाखाली उभी एस.टी.ची पाटी. पण जसजशी जीप पुढे जाऊ लागली, तसतसं माणसांचं अस्तित्व विरळ होत गेलं.
गावं मागे पडली.
घरं मागे पडली.
रस्त्यावरचे दिवेही संपले.
आता फक्त पावसात भिजलेला डांबरी रस्ता आणि त्याभोवती पसरलेला सह्याद्री.
जीप एका चढणीला लागली.
डावीकडे लाल चिऱ्याचा उभा कडा होता. पावसाचं पाणी त्यावरून नक्षी काढल्यासारखं वाहत होतं. जाडजूड मुळांनी दगड फोडून बाहेर आलेली झाडं त्या कड्याला धरून उभी होती. काही ठिकाणी पांढरे धबधबे थेट रस्त्यावर कोसळत होते. जीप त्यांच्या पडद्यातून जात होती आणि क्षणभर संपूर्ण काच पाण्याने पांढरी होत होती.
उजवीकडे...
उजवीकडे काहीच नव्हतं.
रस्ता संपताच जमिनीनं एकदम खोल झेप घेतली होती.
खाली खडक.
त्यापलीकडे अथांग समुद्र.
मुंबईचा समुद्र शेखरने हजार वेळा पाहिला होता. दादर चौपाटीवर बसून संध्याकाळ घालवल्या होत्या. शिवाजी पार्कच्या कट्ट्यावरून भरती पाहिली होती. पण हा समुद्र वेगळाच होता.
इथे त्याच्याशी बोलायला माणसं नव्हती.
हॉर्न नव्हते.
दिव्यांच्या माळा नव्हत्या.
किनाऱ्यावर फिरणारी जोडपी नव्हती.
फक्त पाऊस...
वारा...
आणि खडकांवर आदळणाऱ्या लाटांची खोल गर्जना.
ती गर्जना कानावर कमी आणि छातीवर जास्त आदळत होती.
जीप एका वळणावर आली.
म्हाताऱ्याने हॉर्न वाजवला.
समोरून कुणी आलं नाही.
तरीही त्याने गाडीचा वेग कमीच ठेवला.
"हा रस्ता रोज करता का?" शेखरने विचारलं.
"चाळीस वर्षं झाली."
"मग डोळे बंद करूनही जाल."
म्हाताऱ्याच्या चेहऱ्यावर हलकंसं हसू उमटलं.
"डोळे बंद केले तर हा रस्ता कुणालाच सोडत नाही."
पुन्हा शांतता.
जीप पुढे निघाली.

पाऊस वाढत चालला होता.
समुद्रावरून येणारे वाऱ्याचे झोत जीपला हलकेच ढकलून जात होते.
विज चमकली की काही क्षणांसाठी खाली पसरलेला किनारा दिसायचा.
मोठमोठे काळे खडक.
त्यांच्या फटींमध्ये उसळणारा पांढरा फेस.
आणि त्यापलीकडे...
अंधार.
इतका गडद, की समुद्र आणि आकाश यांची सीमारेषाच दिसत नव्हती.
"भरती आहे."
म्हातारा स्वतःशीच म्हणाला.
शेखरने विचारलं नाही.
काही माणसांच्या वाक्यांना प्रश्न विचारावासा वाटत नाही.

रस्ता आता डोंगराला वेटोळं घालत होता.
मध्येच एखादं छोटंसं देऊळ लागे.
पावसाने धुतलेला दगडी नंदी.
शेंदूर लावलेला वीरगळ.
रस्त्याच्या कडेला बांधलेली भगवी पताका.
म्हातारा प्रत्येक देवळाजवळून जाताना क्षणभर मान झुकवत होता.
एकदाही हात जोडत नव्हता.
फक्त मान झुकवत होता.
शेखरच्या नजरेत ते आलं.
"तुम्ही प्रत्येक देवळाला नमस्कार करता?"
"देवाला नाही."
"मग?"
"जागेला."
शेखरने त्याच्याकडे पाहिलं.
म्हातारा पुन्हा शांत झाला होता.

अचानक जीप एका उंच कड्यावर येऊन थांबली.
इंजिन बंद झालं.
एकदम शांतता.
फक्त समुद्र.
आणि पाऊस.
"उतरा."
शेखर खाली उतरला.
गार वाऱ्याने अंग शहारलं.
समोर जे दृश्य होतं, ते पाहून तो काही क्षण नुसताच उभा राहिला.
डोंगराच्या उतारावर लाल कौलांची घरं विखुरलेली होती.
घरांभोवती नारळ, पोफळी, फणस आणि आंब्यांची गर्द झाडी.
त्या झाडीच्या पलीकडे काळोखात हरवलेला समुद्र.
आणि मागे सह्याद्रीची भलीमोठी काळी भिंत.
गाव जणू दोन महाकाय शक्तींमध्ये अडकलं होतं.
एका बाजूला डोंगर.
दुसऱ्या बाजूला समुद्र.
मध्यभागी...
माणसं.
म्हाताऱ्याने खांद्यावरचा रेनकोट नीट केला.
समोर बोट दाखवत तो म्हणाला,
"ती गोठ्याची वाडी."
शेखरच्या तोंडून नकळत एकच शब्द बाहेर पडला.
"सुंदर..."
म्हातारा त्याच्याकडे न पाहताच म्हणाला,
"दिवसा."
त्या एका शब्दानंतर पुन्हा दोघांत शांतता पसरली.
आणि त्या शांततेत...
समुद्राची गर्जना पूर्वीपेक्षा जास्त स्पष्ट ऐकू येऊ लागली.
------
गोठ्याची वाडी
भाग ९ : लाल चिऱ्याचं घर
जीप हळूहळू गावात शिरली.
पावसाचा जोर किंचित कमी झाला होता; पण आकाश अजूनही काळ्या ढगांनी भरून गेलं होतं. घरांच्या कौलांवरून पाणी सतत झरत होतं. लाल मातीच्या पायवाटा चिखलाने माखल्या होत्या. प्रत्येक घराभोवती नारळ, पोफळी, फणस, कोकम आणि आंब्याची झाडं इतकी दाट वाढली होती, की एखादं घर रस्त्यावरून पूर्ण दिसतच नव्हतं.
गोठ्याची वाडी लहान होती.
अवघी तीस-बत्तीस घरं.
पण प्रत्येक घराला स्वतःचा स्वभाव होता.
कुठे ओटीवर सुकवायला ठेवलेली मासेमारीची जाळी पावसामुळे पुन्हा ओली झाली होती. कुठे गोठ्यात गायी चारा खात उभ्या होत्या. कुठे एखादी आजी चुलीसाठी लाकडं आत घेत होती. एका घराच्या पडवीत दोन लहान मुलं पावसाकडे पाहत बसली होती.
जीपचा आवाज ऐकून सगळ्यांनी एकदा मान वर केली.
क्षणभर शेखरकडे पाहिलं.
आणि पुन्हा आपापल्या कामात गुंतले.
कुतूहल होतं...
पण प्रश्न नव्हते.
हेच त्याला थोडं विचित्र वाटलं.

"गावात परका माणूस फारसा येत नाही वाटतं."
शेखर म्हणाला.
म्हाताऱ्याने समोर पाहतच उत्तर दिलं.
"परका माणूस इथे टिकत नाही."
शेखरने त्याच्याकडे पाहिलं.
"म्हणजे?"
"तुम्ही आधी घर बघा."
पुन्हा शांतता.

गाव संपत आलं.
रस्ता उजवीकडे वळला आणि एका जुन्या घरासमोर जीप थांबली.
शेखर काही क्षण नुसता पाहत राहिला.
हे घर तो कल्पना करत होता तसं नव्हतं.
ते एखाद्या जहागीरदाराच्या वाड्यासारखं भव्य नव्हतं.
ते कोकणातल्या पावसासाठी जन्माला आलेलं घर होतं.
जाड लाल चिऱ्याच्या दगडांच्या भिंती.
त्या भिंतींवर वर्षानुवर्षांचा पाऊस पडून त्यांचा रंग गडद तांबूस झाला होता.
मोठं उतरतं मंगलोरी कौलांचं छप्पर.
छपराच्या प्रत्येक कडेला बांबूच्या नळ्यांतून पावसाचं पाणी धारा बनून खाली पडत होतं.
समोर रुंद ओटी.
ओटीला सागवानी लाकडाचे गोल खांब.
खांबांच्या तळाशी पावसामुळे हिरवं शेवाळ धरलं होतं.
मुख्य दरवाजा उंच होता.
जाड सागवान.
पितळी कडी.
दाराच्या चौकटीवर जुनी कोरीव नक्षी अजूनही स्पष्ट दिसत होती.
घराच्या डाव्या बाजूला लाकडी कुंपणामागे छोटासा गोठा होता.
त्यातून गायीच्या गळ्यातल्या घंटीचा मंद आवाज येत होता.
उजव्या बाजूने परसात जाणारी अरुंद वाट दिसत होती.
त्या वाटेच्या पलीकडे नारळ, पोफळी आणि फणसाची उंच झाडं इतकी दाट उभी होती, की मागचं काहीच दिसत नव्हतं.
पावसाच्या सरी त्या झाडांत शिरताच एक वेगळाच आवाज उठत होता.
जणू हजारो हात एकाच वेळी टाळ्या वाजवत आहेत.

"हेच..."
म्हातारा शांतपणे म्हणाला.
"तुमचं घर."
शेखर ओटीवर चढला.
लाल ऑक्साईडचा गुळगुळीत फरशीचा थंड स्पर्श त्याच्या पायाखाली जाणवला.
ओटीच्या एका कोपऱ्यात पितळी घागर ठेवली होती.
भिंतीला टेकवलेल्या चार छत्र्या अजूनही ओल्या होत्या.
दाराबाहेर नीट रांगेत ठेवलेल्या चपला पाहून त्याच्या लक्षात आलं—
घरात बरीच माणसं असावीत.
म्हणजे...
भाडेकरू अजूनही इथे राहत होते.
त्याने हात पुढे करून जड पितळी कडी हलकेच वाजवली.
टक...
आवाज घरात विरून गेला.
काही क्षण काहीच हालचाल झाली नाही.
मग आत कुठेतरी लाकडी फळी किरकिरली.
कोणीतरी चालत येत होतं.
त्या पावलांत घाई नव्हती.
भीती नव्हती.
पण...
एक विचित्र संथपणा होता.
जणू दार उघडणाऱ्या माणसाला बाहेर कोण उभं आहे, हे आधीच माहीत होतं.
कडी सरकली.
जड सागवानी दरवाजा आतल्या बाजूला हळूहळू उघडू लागला.
दाराच्या फटीतून सर्वप्रथम एका जुन्या कंदिलाचा पिवळसर प्रकाश बाहेर आला...
आणि मग कोणाचीतरी सावली.

गोठ्याची वाडी
भाग १०.१ – घरातलं पहिलं पाऊल
जड सागवानी दरवाजा आतल्या बाजूने हळूहळू उघडला.
दारात उभा असलेला माणूस पाहून शेखरने नकळत नमस्कार केला.
तो साधारण पंचावन्न-साठ वर्षांचा असावा. उंची मध्यम, पण शरीर कमावलेलं. वर्षानुवर्षं नारळबाग, पोफळीची वाडी आणि शेतीत राबणाऱ्या माणसाचे हात जसे असतात, तसे त्याचे हात होते—राठ, जाड आणि तळव्यांवर घट्टे उठलेले. रंग उन्हाने रापलेला. चेहऱ्यावर दाट, नीट छाटलेली मिशी. केस कपाळाजवळ पांढरे व्हायला लागले होते; पण अंगात अजूनही दम दिसत होता.
अंगावर अर्ध्या बाह्यांचा चौकडीचा फिकट निळा शर्ट आणि कमरेला स्वच्छ पांढरं धोतर.
डोळे मात्र विलक्षण शांत होते.
पण त्या शांततेच्या तळाशी काहीतरी कायम जागं होतं...
जणू माणूस हसत असला, तरी मनाचा एक भाग कधीच निवांत झोपत नाही.
"या."
त्याने दार पूर्ण उघडत म्हटलं.
"तुम्हीच शेखर?"
"हो."
"मी गोविंद परांजपे."
त्याने हात पुढे केला.
शेखर क्षणभर दचकला.
गावाकडच्या वयस्कर माणसाने हस्तांदोलन करावं, अशी त्याची अपेक्षा नव्हती.
गोविंदराव हलकेच हसले.
"मुंबईचे आहात ना? म्हणून."
दोघांचे हात एकमेकांत मिळाले.
हात घट्ट होता.
उबदार होता.
आणि आश्वासकही.
"या आत. पावसात पूर्ण भिजलात."

शेखरने उंबरठा ओलांडला.
घरात शिरताच बाहेरचा पावसाचा आवाज बदलला.
तो कमी झाला नव्हता...
पण जाड चिऱ्याच्या भिंतींनी त्याची धार मऊ केली होती.
जणू घराने बाहेरच्या वादळाला उंबरठ्याबाहेरच थोपवलं होतं.
समोर मोठं माजघर होतं.
जमिनीवर गुळगुळीत लाल ऑक्साईडचा थंडगार थर.
भिंती लाल चिऱ्याच्या; पण आतून चुन्याने गिलावलेल्या.
छताला सागवानी तुळया.
त्यांच्यावर काळाच्या खुणा होत्या, पण एकही तुळई वाकलेली नव्हती.
घराच्या मध्यातून मंद धुरकट वास येत होता.
तो धूपाचा नव्हता.
तो चुलीवर पेटलेल्या सुक्या आंब्याच्या लाकडाचा होता.
त्या वासात ओल्या मातीची आणि नारळाच्या करवंटीची उब मिसळली होती.
शेखरला अचानक बालपणीच्या एका आठवणीने स्पर्श केला.
तो अगदी लहान असताना, वडिलांबरोबर एकदा कुठल्यातरी कोकणातल्या गावात सत्यनारायणाच्या पूजेला गेला होता.
तिथेही असाच वास दरवळत होता.
क्षणभर त्याला वाटलं...
काही सुगंधांना वर्षं लागत नाहीत.
ते थेट स्मृती उघडतात.

"बॅग इथे ठेवा."
गोविंदराव म्हणाले.
भिंतीलगत एक लाकडी बाक होता.
त्यावर शेखरने बॅग ठेवली.
इतक्यात घराच्या आतल्या बाजूने एका स्त्रीचा आवाज आला.
"आले का?"
"हो."
गोविंदरावांनी उत्तर दिलं.
"शेखर आले."
काही क्षणांनी आतल्या स्वयंपाकघरातून एक स्त्री बाहेर आली.
तिच्या चालण्यात घाई नव्हती.
चेहऱ्यावर कृत्रिम स्वागताचं हसू नव्हतं.
पण डोळ्यांत आपलेपणा होता.
वय पन्नाशीच्या आसपास.
अंगावर साधी हिरव्या काठाची सुती साडी.
केस मागे सैल अंबाड्यात गुंडाळलेले.
हातात पिठाचा हलकासा थर.
बहुधा पोळ्या लाटत असाव्यात.
"या बाळा."
तिने अगदी सहज म्हटलं.
"मी सुमित्रा."
शेखरने नमस्कार केला.
तिने आशीर्वादासाठी हात डोक्यावर ठेवला.
तो स्पर्श इतका सहज होता, की शेखरच्या डोळ्यांसमोर क्षणभर त्याच्या आईचा फोटो चमकून गेला.
त्याने लगेच नजर खाली केली.
"रस्ता फार दमवणारा असतो."
सुमित्राबाई म्हणाल्या.
"आधी गरम चहा घे. मग बाकी बोलू."
त्या पुन्हा स्वयंपाकघराकडे वळल्या.
त्यांच्या पावलांचा आवाज विरला.
घरात पुन्हा काही क्षण शांतता पसरली.
त्या शांततेत...
फक्त कौलांवर कोसळणाऱ्या पावसाचा लयबद्ध आवाज ऐकू येत होता.
आणि त्या आवाजात, या घरात पहिल्यांदाच पाऊल ठेवूनही, शेखरला एक विचित्र भावना झाली.
हे घर अनोळखी नव्हतं.
उलट...
जणू ते त्याला खूप आधीपासून ओळखत होतं.

भाग 3 -- https://www.maayboli.com/node/88529