इसवीसन १,००,००० - प्रकरण २ रक्तमासांचा पोशाख

प्रकरण दुसरे

रक्तमासांचा पोशाख

डिजिटल स्वर्गाचा त्याग करणे ही केवळ एक तांत्रिक निवड नव्हती; ती एका अनंत शांततेतून स्वतःला अशांततेच्या खाईत लोटून देण्यासारखी कृती होती. अथर्व आणि संवेद्या यांनी जेव्हा 'री-कॉन्स्टिट्युशन' (पुनर्गठन) कक्षात प्रवेश केला, तेव्हा तिथली हवाच जणू काहीतरी वेगळं सांगू पाहत होती. तिथे मानवी शरीराचे साचे उभे होते, हाडे, स्नायू आणि मज्जासंस्थेचे ते केवळ जड सांगाडे होते.

"अथर्व, तुला खात्री आहे ना?" संवेद्याचा विचार-तरंग आता काहीसा कातर झाला होता. "एकदा का आपण या रक्तामांसाच्या चौकटीत अडकलो की, आपल्याला 'वेळेचे' नियम पाळावे लागतील. तिथे प्रत्येक सेकंद आपल्याला मृत्यूच्या दिशेने नेणारा असेल."

अथर्वने त्या साच्यांकडे पाहिले.

"वेळेच्या पलीकडे असणं म्हणजे स्थिर होणं संवेद्या. आणि निसर्गाचा नियम सांगतो की जे स्थिर आहे ते मृत आहे. मला पुन्हा एकदा 'अस्थिर' व्हायचं आहे."

प्रक्रिया सुरू झाली. प्रकाशाच्या लहरींचे रूपांतर पेशींमध्ये होऊ लागले. ज्या क्षणी अथर्वच्या जाणीवेने त्या कृत्रिम मेंदूत प्रवेश केला, त्या क्षणी त्याला पहिला झटका बसला, वेदनेचा.

डिजिटल जगात वेदना हा केवळ एक कोड होता, पण इथे ती जाणीव त्याच्या संपूर्ण अस्तित्वाला पोखरून काढत होती. त्याने डोळे उघडले. ते कॅमेरे नव्हते, तर आर्द्रतेने भरलेले सेंद्रिय डोळे होते. समोर संवेद्या उभी होती. तिचे हात थरथरत होते आणि तिचे श्वास वेगाने चालले होते.

"अथर्व... हे खूप जड आहे," ती अडखळत बोलली. तिचा आवाज यंत्राचा नव्हता, तर हवेच्या घर्षणामुळे निर्माण झालेला एक मानवी ध्वनी होता.

"या जडपणालाच 'अस्तित्व' म्हणतात संवेद्या," अथर्वने पहिला श्वास घेतला. कोरडी, ओझोनचा वास असणारी हवा त्याच्या फुफ्फुसात शिरली आणि त्याला जाणीव झाली की तो आता 'जिवंत' आहे.

ते त्या सुरक्षित प्रयोगशाळेच्या बाहेर पडले. समोर 'इसवीसन १,००,०००' ची पृथ्वी उताणी पडली होती. आकाशात ढग नव्हते, तर धूळ आणि रेडिएशनचा एक राखाडी पडदा होता. सह्याद्रीच्या ज्या पर्वतरांगांचा उल्लेख जुन्या बखरींमध्ये 'हिरवा शालू' असा केला होता, तिथे आता फक्त काळेकुट्ट, जळालेले पाषाण उरले होते.

त्यांनी आपला प्रवास सुरू केला 'कोकण-सेक्टर ७' च्या दिशेने. प्रत्येक पाऊल उचलताना अथर्वला त्याच्या स्नायूंचा ताण जाणवत होता. चालणे ही इतकी कठीण क्रिया असू शकते, याची त्याला कल्पनाही नव्हती. वाटेत त्यांना काही जुन्या वास्तूंचे अवशेष दिसले. एका ठिकाणी कोसळलेल्या भिंतीवर काहीतरी कोरलेले होते. अथर्वने जवळ जाऊन पाहिलं. मातीच्या थराखाली एक शब्द गाडला गेला होता, 'अविस्मरणीय'.

"संवेद्या, बघ... हे शब्द. हे त्याच भाषेतले आहेत ज्या भाषेत तो आवाज आला होता," अथर्व त्या दगडाला स्पर्श करत म्हणाला. त्याला जाणवले की त्या दगडालाही एक स्पर्श आहे, खरखरीत, थंड आणि तरीही काहीतरी सांगू पाहणारा.

अचानक, जमिनीतून एक गूढ कंप निर्माण झाला. हा भूकंप नव्हता, कारण त्याची लय एखाद्या हृदयाच्या ठोक्यासारखी होती. धड-धड... धड-धड...

"अथर्व, हे बघ!" संवेद्याने एका खोल दरीकडे बोट दाखवले. त्या दरीच्या तळाशी एक निळा प्रकाश मंदपणे लुकलुकत होता. तिथूनच तो 'आई' हा शब्द पुन्हा एकदा हवेत तरंगत आल्यासारखा वाटला. पण यावेळी त्या शब्दासोबत एक वेगळाच वास होता, ओल्या मातीचा वास, जो या राखेच्या जगात येणे अशक्य होते.

त्या प्रकाशाचा मागोवा घेत ते एका प्रचंड मोठ्या धातूच्या दरवाजापाशी पोहोचले. तो दरवाजा अर्धा मातीत गाडला गेला होता. त्यावर दोन जोडलेल्या हातांचे चित्र होते, जुन्या जगातील 'नमस्काराचे' प्रतीक.

जसा अथर्वने त्या थंड धातूला हात लावला, तसा त्या दरीतून एक घोगरा, पण अधिकारवाणीचा आवाज आला.

"थांबा! या भूमीत पाऊल ठेवायची किंमत तुम्हाला मोजावी लागेल."

अंधारातून एक आकृती बाहेर आली. तो एक म्हातारा होता किंवा माणसाचा शेवटचा अवशेष. त्याची दाढी शुभ्र होती आणि त्याचे डोळे एखाद्या जळत्या कोळशासारखे तेजस्वी होते. त्याच्या हातात एक जुनी, गंजलेली काठी होती.

"तुम्ही कोण आहात?" संवेद्याने घाबरून विचारले.

तो म्हातारा हसला, पण त्या हसण्यात आनंद नव्हता, तर एक अगाध कारुण्य होते. "माझं नाव 'शून्य'. मी त्या स्मृतींचा राखणदार आहे ज्यांना तुम्ही प्रगतीच्या नावाखाली विसरलात. आणि तुम्ही ज्या 'आई'च्या हाकेचा शोध घेत आलात, ती हाक एका शरीराची नसून एका हरवलेल्या 'आत्म्याची' आहे."

अथर्वच्या प्रोग्रामिंगमध्ये सस्पेन्सचे हजारो कोड्स फिरू लागले. समोर उभा असलेला हा माणूस कोण होता? आणि जर एक लाख वर्षांपासून माणूस डिजिटल झाला आहे, तर हा रक्तामांसाचा 'शून्य' इथे काय करत होता?

"आत या," शून्य वळत म्हणाला. "पण लक्षात ठेवा, या दरवाजाच्या आत 'गणितं' चालत नाहीत, तिथे फक्त 'भावना' चालतात. आणि भावनांना हाताळण्याचं कसब तुमच्या पिढीने कधीच गमावलं आहे."

अथर्व आणि संवेद्याने एकमेकांकडे पाहिले. मागे फिरण्याचा मार्ग आता संपला होता. समोर होता तो एक अथांग काळोख आणि त्या काळोखात दडलेले एक लाख वर्षांचे गुपित.

क्रमशः