अर्थकारण

लेख मोठा झाला आहे. परिच्छेद पाडल्याने टप्प्याटप्प्यात वाचता येईल ही आशा आहे. लेखक अर्थशास्त्राचा विद्यार्थी नाही, त्यामुळे चुकाहोऊ शकतात.

काही गोष्टी आपल्या आयुष्यात कुणालाही न सांगता शिरतात आणि नखे कापायची सोडून देणे व दातांनी कुरतडायला लागणे या माझ्या बाबतीत घडलेल्या घटनेला असंच काहीतरी स्वरूप होतं. नक्की कधीपासून सुरू झालं हे आठवायचा प्रयत्न केला तरी कुठलाही ठोस दिवस सापडत नाही, जणू ती सवय आधीपासूनच माझ्यात कुठेतरी दडलेली असावी आणि फक्त योग्य वेळ येण्याची वाट पाहत असावी. या सवयीने मात्र माझ्या मनातल्या स्वच्छतेविषयीच्या ठोकळेबाज कल्पनांना इतकं हलवून सोडलं की आता नखांकडे बघण्याची माझी नजरच बदलून गेली आहे.

मंडळी,
आमच्या भारतातील सदनिकेचे रिडेवलपमेंट होण्याची लक्षणे आहेत तर या बाबतचा व्यवहार करताना टॅक्सेस वगैरे बद्दल माहिती हवी आहे. आम्ही अमेरीकेचे रहिवासी असल्याने भारत अणि अमेरीका या दोन्ही देशातील टॅक्स लॉज लागणार तर मायबोलीकरांपैकी कुणी यातून गेले असल्यास त्यांनी अनुभवाचे बोल शेअर करावे ही विनंती. तसेच अशा प्रकारच्या व्यवहारातली टॅक्सेसची बाजू संभाळण्यासाठी अनुभवी सीए-सीपीए वगैरे सुचवल्यास खूप मदत होईल.

अर्थशास्त्र, करआकारणी, आर्थिक व्यवहार, बँकिंग हे आपल्या दैनंदिन आयुष्यातले अविभाज्य आणि अतिशय महत्त्वाचे घटक असले तरी ते बऱ्याच जणांना नकोसे, कटकटीचे, कंटाळवाणे वाटतात. पण काही प्रतिभावान वल्ली अश्या रुक्ष विषयांबाबतीतही असे काही चटपटीत लिहून, बोलून जातात की ते ऐकल्यावर, वाचल्यावर आपल्या चेहऱ्यावर आपसूक स्मितहास्य फुलते. अश्याच काही प्रसिद्ध, अप्रसिद्ध किंवा अनामिक व्यक्तींच्या खुमासदार, चटकदार ‘अर्थ’पूर्ण वकतव्यांचा फराळ जो आपल्या चेहऱ्यावर हास्य फुलवेल –

(पूर्वप्रसिद्धी - 'धनश्री' दिवाळी अंक-२०२४)

गेल्या काही वर्षांत ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ अर्थात ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ हे आपल्या तंत्रज्ञानावलंबी आयुष्यात परवलीचे शब्द बनले आहेत. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (‘एआय’) झपाट्याने होत असलेल्या प्रगतीने जगाला भुरळ घातली आहे, उत्साह आणलाय पण काहीशी भीतीदेखील निर्माण केलीय. विचार करणारी, प्रतिसाद देणारी बुद्धिमान यंत्रप्रणाली आता अर्थव्यवस्था, बाजारपेठा आणि आपले जीवन बदलण्यासाठी सज्ज झाली आहे. ‘एआय’ एक ‘गेम चेंजर’ ठरले यात काही शंका नाही.

आज गुगल ने त्यांच्या डेटा सेंटर ची विजेची प्रचंड मागणी लक्षात घेऊन एक वीजनिर्मिती कंपनी विकत घेतली

एक भीषण गोष्ट लक्षात आली का ?
कोणी AI बद्दल काहीही ऐकले नसेल तेंव्हा २००४/५ मध्ये अडानी ने प्लान केला
आणि २००६ मध्ये पहिला पॉवर प्लांट उभारला

आणि अडानी पॉवर ने बराच विस्तार केला
अगदी विदेशातून कोळसा आणण्याचा पर्यंत केला

अगदी AI कोणी ऐकले नव्हते तेंव्हा २०१९ मध्ये अडानी ने डेटा सेंटर बिझनेस मध्ये प्रवेश केला .

कोणी त्यांना माहिती दिली असेल ? कशी त्यांना माहिती मिळत असेल ???
माझा थरकाप होत आहे

जगप्रसिद्ध अब्जाधीश इलॉन मस्क आणि बिल गेट्स हे मागच्या काही वर्षांपासून सांगत आहेत की AI तसेच ऑटोमेशनमुळे ९०% नोकऱ्या जातील. मागच्या दीड वर्षांमध्ये आयटी क्षेत्रातील हजारो नोकऱ्या गेलेल्या आहेत. मायक्रोसॉफ्ट , टीसीएस , accenture या कंपन्यांमध्ये हजारोंच्या संख्येने माणसे कमी केलेली आहेत हे तुम्ही वाचले असेलच. इलॉन मस्क आणि बिल गेट्स हे जगप्रसिद्ध अब्जाधीश आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात काम करणारे व्यक्ती आहेत , व्यावसायिक आहेत त्यामुळे त्यांच्या बोलण्याची दखल घेतली पाहिजे.

ऑटोमेशन किंवा ए आय मुळे हजारोंच्या संख्येने लोकांच्या नोकऱ्या जात आहेत. आयटी किंवा बँकिंग या ठिकाणी वेतन बऱ्याचदा चांगले असते. या चांगल्या वेतनामुळे लोकांना एक चांगली लाइफस्टाइल जगता येते पण बदलत्या तंत्रज्ञानामुळे या नोकऱ्याच जर राहिल्या नाहीत तर मग यावर उपाय काय? या लोकांनी मॅन्युफॅक्चरिंग सारख्या तुलनेने कमी वेतन असणाऱ्या क्षेत्रात जावे का? पण मग आतापर्यंत जी चांगली लाईफ स्टाईल जगली त्या सवयीचं काय करायचं? काही व्यवसाय सुरू करायचा म्हटला तर किमान तीन वर्षे तो व्यवसाय नेटाने चालू ठेवल्यानंतर मग फायदा व्हायला सुरुवात होते.

स्वदेशी चा नारा देणाऱ्या सरकारकडून मराठमोळ्या ठाण्यातील एक नवं सांस्कृतिक केंद्र विवियाना मॉल हा विदेशी शक्तींना , खास करून अरबांना विकला हे ऐकले आणि मन सुन्न झाले, चित्त विचलित झाले, पायाखालची जमीन सरकली.

आज ठाणे विकले गेले
माझी खात्री आहे आज सर्व विवेकवादी , पुरोगामी ठाणेकर रडत असतील

आज मॉल विकला गेलाय उद्या सरकारी ऑफीसेस विकली जातील, मग महापालिका मग विधानसभा, लोकसभा, सेंट्रल व्हिस्टा आणि राष्ट्रपती भवनही विकले जाईल. काय काय बघायला लागणार आहे मोदींच्या राज्यात काय माहित.

जीएस्टी चे २ च स्लॅब करून टॅक्स कमी केले आहेत हे दाखवण्याचा आव आणण्यात आलेला आहे असे दिसते.

मला फारसं कळत नाही यातलं. जाणकारांनी कृपया समजवून सांगावे.

जे दिसतंय त्यावरून, हातचलाखी करुन उदा. कार वरचा २८% चा १५% टॅक्स केला तरी १३% कंपनीला अ‍ॅडिशनल अन १५% तुम्हाला लावण्यात आला आहे. कंपनी हे १३% तुमच्याच गळ्यात मारणार हे नक्की.
५% जीएस्टीचे इन्पुट क्रेडिट मिळणार नाही, सो पुन्हा तीच गम्मत.