पाककृती स्पर्धा क्रमांक ३ : सुगंधित मोसंबी सरबत - ऋतुराज.

सुगंधित मोसंबी सरबत

यंदाच्या गणेशोत्सवात एकतरी पाककृती करायची म्हणजे करायची असे सुरुवातीपासून ठरवूनसुद्धा आज मुहूर्त लागला.
का? तर आज शेवटचा दिवस म्हणून
हापिसातील कामे (ह्यांना एक सणासुदीला चेव येतो) मग घरचा गणपती - गौरी यातून आज वेळ मिळाला. पण पाकृ टाकायचीच, नाहीतर उगीच "गेले करायचे राहून " मधील एक गोष्ट वाढायची.
स्पर्धेसाठी एवढ्या चांगल्या आणि चवदार रेसिपी आल्यावर मी वेगळे काय करणार म्हणा. तसं पेयासाठी फळ आणि मसाला ठरवणं अगदीच सोप्प. पण त्यात फुल पण हवं. आणि तिथे नेमकी गाडी अडली.
गुलाब, गोकर्ण, जास्वंद यासारख्या बिनीच्या शिलेदारांना सगळ्या हुशार सुगरणींनी आधीच वापरून टाकले होते.
मग आणखी कोणती फुले वापरता येतील असा प्रश्न पडला. अंबाडीच्या फुलांचे सरबत झकास होते पण ती फुले आता उपलब्ध नव्हती. त्याची पावडर होती पण ती चालेल का नाही हे ठाऊक नव्हते. तसा पळसाच्या फुलांचा चहा / सरबत पण माझ्या डोक्यात होता पण ती फुले सुद्धा आता ह्या ऋतूत कुठून आणणार. आंबेमोहोर (तांदूळ नाही हो) वापरून पण एक पेय करतात असे ऐकले होते पण तो सुद्धा आता उपलब्ध नाही. इतरांनी आधी वापरलेली फुले वापरायची नव्हती . मग परवा अचानक मंदिरात गेलो असताना गडव्यात तीर्थ ठेवले होते ते चमच्याने हातावर घेतले आणि प्यायलो आणि तिथेच "युरेका" असे झाले. त्या गडव्यात डोकावून पाहीले तर त्यात सोनचाफ्याचे फूल होते. ठरलं तर मग.

साहित्य:

मोसंबी -
ही चांगली गोड, पिकलेली पाहून घ्या. आमच्याकडे बाजारात गेल्यावर फळांकडे पाहिले की लगेच तो फळवाला "साब आओ, लेलो जो मंगता हय वो, सब मीठा हय" असे म्हणतो आणि आम्हाला फसवतो. बरेचदा ती मोसंबी घरी आल्यावर आंबट निघतात नाहीतर सपक असतात. ती खाल्य्यावर घरचे माझ्याकडे बघून तोंड सुद्धा अगदी तसेच करतात. ह्यावेळी मी चांगली मोठी फळे बघून आणली. निवडताना तोच काढून देत होता. मी म्हटले "रुको, मै चुनता हूं , वो मत डालो ये डालो ". मग तो पण म्हणतो "ठीक हय, आपका भी बराबर हय. आप ले रहे हो तो आपका भी चॉईस रेहेना चाहिए". घराबाहेर आपलं असं कुणीतरी सांगितलेलं ऐकलं की बरं वाटत.

सोनचाफ्याची फुले - दोन किंवा तीन. फुले ताजीच हवीत, बाजारातून आणली तरी उगीच मरगळलेली, निस्तेज आणू नका. आपल्याला त्याचा सुगंध हवा आहे. काही ठिकाणी दहा- दहा फुले व्यवस्थित प्लास्टिक पाकिटात मिळतात. कोणाच्या दारात, सोसायटीत झाड असेल आणि त्याची ताजी फुले मिळाली तर उत्तम.

वेलदोडे पूड - आवडीनुसार

केशराच्या काड्या - २- ३ (ऐच्छिक) (फोटोत नाही. फोटो काढताना विसरलो)

साखर - मोसंबी किती गोड निघतात त्यावर अवलंबून आहे.

कृती:
प्रथम सोनचाफ्याच्या दोन फुलांच्या पाकळ्या काढून घ्या. फुलाचा मधील भाग आणि देठ आपल्याला वापरायचा नाही.
ह्या पाकळ्या धुवून एक अर्धी वाटी पाण्यात झाकून ठेवा. हेच पाणी सुगंधित होईल, हेच आपल्याला वापरायचे आहे. केशर वापरायचे असेल तर यात आताच टाकून ठेवा.

आता मोसंबी सोलून घ्या. इथे मायबोलीवर काही कळले नाही की लगेच "संत्रे सोला" असे म्हणतात प्रत्यक्षात त्यापेक्षा जास्त कठीण मोसंबी सोलणे आहे. त्यातील फोडींच्या पांढऱ्या साली, आतील बिया नीट काढून टाका. त्या राहिल्यास रस कडवट होऊ शकतो आधीच सांगतो "फिर मत केहना ऋतुराज आपने बताया नहीं" सोलता सोलता (फक्त) एक दोन फोडी खाऊन नक्की तुम्ही गोड मोसंबी आणल्या आहेत का याची परत खात्री करून घ्या. आता त्या गोड नसतील तर नाविलाज आहे. मनात साखर किती लागेल गणित करायला सुरवात करा.

आता त्या फोडी मिक्सर मध्ये टाकून त्याचा रस करून घ्या, तदनंतर तो व्यवस्थित गाळून घ्या.

आता त्यात चवीनुसार साखर टाका. यात वेलदोड्याची पूड टाका आणि ते सुगंधी, केशरी पाणी टाका. आता हा रस नीट ढवळून तसाच १०-१५ मिनिटे फ्रिजमध्ये ठेवा.
आता यातील पाकळ्या काढून तो सर्व्ह करा. झाला तयार सुगंधित मोसंबी सरबत.
टिपा:
सोनचाफ्याची फुले जरा कडवट असतात. त्यामुळे ती फक्त पाण्यात टाकून, झाकून ठेवायची आहेत.
या पाकळ्यांना गरम पाण्यात ठेऊ नये किंवा पाण्यात उकळू नये यामुळे त्यांचा कडवटपणा पाण्यात उतरतो.

ऋतुराज.