सावल्यांच्या जाळ्यात - भाग १४ - अंतिम

सावल्यांच्या जाळ्यात - भाग १३

पूर्वभाग

न्यायालयातील सुनावणी शेवटच्या टप्प्यावर पोहोचते आणि दोन्ही बाजू आपले अंतिम युक्तिवाद मांडतात. सरकारी वकील पुरावे, साक्षी आणि इराच्या कबुलीजबाबाच्या आधारे दाखवतात की अपघातानंतरही तिने मदत करण्याऐवजी गुन्हा लपवण्याचा जाणीवपूर्वक निर्णय घेतला. बचाव पक्ष मात्र ती घाबरलेल्या अवस्थेत चुकीचा निर्णय घेतल्याचा युक्तिवाद करतो. या ताणलेल्या वातावरणात न्यायाधीश पुरावे आणि कबुलीजबाबाचा विचार करून सांगतात की कारमधील घटना अपघात असू शकते, पण त्यानंतर मदत न करण्याचा इराचा निर्णय गंभीर गुन्हा ठरतो. त्यामुळे न्यायालय इरा मोईत्राला दोषी ठरवतं. या निर्णयानंतर प्रकरणाला न्यायालयीन पूर्णविराम मिळतो, पण त्या सत्याची किंमत किती मोठी होती याची जाणीव सगळ्यांच्या मनात राहते.
*************************************************************************************************************************

भाग १४ - अंतिम - शांत शेवट

न्यायालयाचा परिसर हळूहळू रिकामा होत चालला होता.

थोड्याच वेळापूर्वी जिथे कॅमेऱ्यांचे फ्लॅश चमकत होते, जिथे पत्रकारांच्या आवाजांनी आजूबाजूचा परिसर गजबजलेला, तिथे आता एक विचित्र शांतता उतरली होती. काही पत्रकार अजूनही पायऱ्यांवर उभे राहून आपापल्या चॅनेलला शेवटचे अपडेट देत होते. कॅमेरे हळूहळू बंद होत होते. मायक्रोफोनची वायर गुंडाळली जात होती. ओबी व्हॅन्सचे दरवाजे आपटत बंद होत होते.

एकामागोमाग एक गाड्या न्यायालयाच्या आवारातून बाहेर पडू लागल्या.

जणू एखादा नाट्यप्रयोग संपल्यानंतर प्रेक्षक शांतपणे बाहेर पडतात, तसं काहीसं दृश्य तिथे तयार झालं होतं.

पण त्या शांततेतही एक वेगळंच वजन होतं.

आत्ताच इथे एका कथेला न्यायालयीन पूर्णविराम मिळाला होता.

आणि त्या पूर्णविरामाचा प्रतिध्वनी अजूनही हवेत तरंगत होता.

कोर्टरूम क्रमांक ३ चा दरवाजा आता अर्धवट उघडा होता.

आत बहुतेक सगळे निघून गेले होते.

काही वेळापूर्वी जिथे प्रत्येक बाक भरलेला होता, जिथे लोकांच्या कुजबुजीने वातावरण दाटलं होतं, तिथे आता रिकामेपण पसरलं होतं.

जुन्या लाकडी बाकांवर कुणी बसलेलं नव्हतं.

छतावरचे मोठे पंखे अजूनही आपल्याच लयीत फिरत होते. त्यांच्या घरघर आवाजाने त्या खोलीतील शांतता आणखी गडद वाटत होती.

समोर न्यायाधीशांचं व्यासपीठ रिकामं उभं होतं.

त्यावर अजूनही काही फाईल्स पडलेल्या होत्या. एका कागदाचा कोपरा पंख्याच्या वाऱ्याने हलकासा हलत होता.

त्या खोलीत आता फक्त दोन गोष्टी उरल्या होत्या—

रिकामेपण.

आणि काही क्षणांपूर्वी उच्चारलेले शब्द.
देशमुख अजूनही तिथेच उभे होते.

ते काही क्षण नुसते कोर्टरूमकडे पाहत राहिले.

त्यांच्या चेहऱ्यावर कोणताही भाव नव्हता.

जिथे काही वेळापूर्वी वकिलांचे युक्तिवाद चालू होते, जिथे प्रत्येक शब्द पुराव्यासारखा मोजला जात होता, तिथे आता फक्त शांतता उरली होती.

कदम हळूच त्यांच्या बाजूला आला.

तो काही क्षण देशमुखांकडे पाहत राहिला.

मग तो म्हणाला—“…केस संपली.”

देशमुखांनी लगेच उत्तर दिलं नाही.

ते काही क्षण विचारात पडल्यासारखे उभे राहिले.

मग ते हळूहळू खिडकीपाशी गेले.

खिडकीतून बाहेर पाहिलं.

बाहेर दुपारचा सूर्य झुकायला लागला होता.

न्यायालयाच्या आवाराबाहेर रस्ता दिसत होता. गाड्यांची वर्दळ सुरू होती. लोक आपापल्या कामात गुंतलेले होते. कुणी घाईत चालत होतं, कुणी फोनवर बोलत होतं.

मुंबई नेहमीसारखीच चालू होती.

जणू काही या शहराला कोणत्याही एका प्रकरणाचं काही विशेष महत्त्व नव्हतं.

एका कथेला न्याय मिळाला की दुसरी कथा लगेच सुरू होते.

देशमुख हळू आवाजात म्हणाले—हो.”

ते थोडे थांबले.

त्यांच्या आवाजात आता एक वेगळाच थकवा होता.

“…पण काही प्रश्न कायम राहतात.”

कदमने भुवया उंचावल्या.

“कसले प्रश्न?”

देशमुख काही क्षण खिडकीबाहेर पाहत राहिले.

मग शांतपणे म्हणाले—“जर त्या रात्री तिने वेगळा निर्णय घेतला असता…”

ते वाक्य तिथेच अर्धवट थांबलं.

कदम काही बोलला नाही.

कारण त्या प्रश्नाचं उत्तर कोणाकडेच नव्हतं.

कॉरिडॉरमध्ये अचानक पावलांचा आवाज ऐकू आला.

एक पोलीस अधिकारी जवळ आला.

तो म्हणाला—

“सर, आरोपीला जेलकडे रवाना केलं आहे.”

देशमुखांनी हलकंसं मान हलवली.

“ठीक आहे.”

कदम काही क्षण विचारात पडला.

मग तो पुन्हा म्हणाला—

“सर… तुम्हाला तिच्याबद्दल वाईट वाटतं का?”

देशमुखांनी त्याच्याकडे पाहिलं.

त्यांच्या नजरेत कोणताही कठोरपणा नव्हता.

ते शांतपणे म्हणाले—

“वाईट वाटण्याचा प्रश्न नाही.”

ते थोडे पुढे चालू लागले.

“…तिने जे केलं त्याची किंमत तिलाच मोजावी लागेल.”

मग ते थांबले.

खिडकीतून पुन्हा एकदा बाहेर पाहिलं.

“पण कधी कधी…”

ते म्हणाले—

“…सत्य खूप उशिरा समोर येतं.”

कोर्टरूममधून बाहेर पडताना देशमुखांनी एकदा मागे वळून पाहिलं.

तीच खोली.

तेच बाक.

तेच व्यासपीठ.

फक्त लोक नव्हते.

त्या भिंतींनी अनेक कथा ऐकल्या होत्या.

काही कथांचा शेवट न्यायाने झाला होता.

काही कथांचा शेवट फक्त फाईल्समध्ये बंद झाला होता.

देशमुख कॉरिडॉरने पुढे चालत गेले.

न्यायालयाच्या पायऱ्यांवरून खाली उतरताना संध्याकाळचा प्रकाश हळूहळू पसरत होता.

आकाशाचा रंग बदलायला लागला होता.

आणि त्या मावळत्या प्रकाशात—

रिया मोईत्राच्या कथेचं शेवटचं पान शांतपणे बंद होत होतं.

*** समाप्त ***

इन्स्पेक्टर देशमुख आणि कॉन्स्टेबल कदम पुन्हा भेटतील एका नव्या कथेत पुन्हा एक नवे रहस्य उलगडण्यासाठी.