लेखन उपक्रम : माझा पहिला विमान प्रवास : मनीमोहोर

माझा पहिला विमानप्रवास

माझ पहिला विमान प्रवास हा विषय लयच भूतकाळातला आहे. तरी पहिला म्हणून अजून लक्षात आहे. विमान काय साधा एष्टीचा प्रवास ही सामान्य नसलेल्या काळातली मी आहे. लाल डब्याच्या प्रवासाच ही अप्रूप वाटे तेव्हा कारण एकंदरच प्रवास तसा दुर्मिळच होता. ना प्रवासाची साधने होती ना खिशात प्रवासाला लागणारा पैसा होता. आमच्या मागच्या पिढ्या कधी कुलदेवतेच्या दर्शनाला ही बाहेर पडल्या नाहीत. कोकणातून थेट आंबेजोगाई गाठणं म्हणजे आज परदेशात जाणं सोपं एवढं कठीण होतं .

आमच्या वेळी नवीन लग्न झालेली हौशी लोकं हनिमूनला विमानाने बंगलोरला जात असत. पण आम्ही बंगलोर वगैरेला न जाता कोकणातच गेल्याने तिथे ही यष्टी शिवाय पर्यायच नव्हता. अर्थात त्या बद्दल तेव्हा काही वाटत ही नव्हतं. कारण हे सगळं आपल्यासाठी नाहीच ही मनाची ठाम समजून होती.

पण नंतर एकदा मला विमानाने जाण्याला पर्यायच नव्हता. मला लग्नाला जायचं होतं नातेवाईकांच्या मुलीच्या. घरातली जबाबदारी आणि ऑफिस दोन्हीचा विचार करता ट्रेन ने जाऊन घराबाहेर जास्त दिवस राहणं शक्य नव्हतं म्हणून विमानाचा पर्याय निवडला. ऑफिसच्या एजंटने आणून दिलेलं ते चेक बुक सारखं तिकीट हातात घेताना एकदम थ्रिल्ड वाटलं पण त्याच वेळी मी एकटीच जाते आहे, फॅमिली बरोबर नाही म्हणून थोडं गिल्टी ही वाटलं.

माझ्या प्रत्येक विमान प्रवासाच्या वेळी अपूर्वाई माझ्या मनात अखंड वाजत असते. विमान प्रवासाचा अनुभव घेतलेल्या ( ते तसे हाताच्या बोटावर मोजण्याऐवढेच होते. ) आणि न घेतलेल्या ही परिचितांनी जेव्हा मला सल्ले दिले तेव्हा तर ते जरा जास्तच रिलेट झालं. लग्नाच्या साड्या वगैरे व्यवस्थित पॅक करून बॅग भरली आणि आयत्या वेळी " बॅगेला खुणेसाठी एखादी रिबीन बांधच " हा सल्ला इतक्या ठामपणे आला की तो डावलणे अशक्य होते. पण घरात रिबीन पटकन सापडली नाही. म्हणून ऑड वाटलं तरी त्याकाळी घरोघरी हमखास असणारा पुडीचा दोराच थोडा जाड करून हॅण्डल ला बांधून टाकला.

मला एकटीला कुठे ही जायची सवय असली तरी विमानतळावरच झगमग वातावरण आणि सगळ नीट साधेल ना ही मनातली शंका ह्यामुळे प्रवासा ची थोडी उत्सुकता आणि थोडा ताण ह्यामुळे मी इतक्या लवकर पोचले विमानतळावर की तेव्हा काउंटर सुरू ही झाला नव्हता. पण नंतर वाटलं होतं त्यापेक्षा सगळ बरंच सुरळीत झालं सगळ आणि आपण उगाच टेन्शन घेतलं ह्या विचारात स्वतःलाच बक्षीस म्हणून विमानतळावरची महाग कॉफी घेतली आणि विमानाची वाट बघत बसले. मोबाईल नसताना आपण वेळ कसा घालवत होतो हा प्रश्न हल्ली मला नेहमीच पडतो . बरं विमानतळावर स्टँड सारखं " खंय , कित्या " करत शेजारच्या बाईशी गप्पा मारण्याची ही सोय नाही. त्यामुळे बहुत करून मी आजूबाजूचं निरीक्षणच करत बसले असावे.

आमच्या विमानाची अनाउन्समेंट झाली आणि बसने आम्ही विमानापर्यंत पोचलो. विमानाची शिडी चढताना टीव्हीवर अनेकदा बघितल्यामुळे मी पण कोणीतरी vip आहे असं वाटत होतं. विमानाची खिडकीची सीट गैरसोयीची असते हे तेव्हा माहित नसल्याने बस ट्रेन प्रमाणे मुद्दाम मागून घेतलेल्या खिडकीच्या सीटवर बसले आणि हुश्श केलं. विमान सुरू झालं, खिडकीतून मुंबईचा नजारा बघताना खूप मजा वाटली. अर्थात फॅमिलीला मिस ही करत होतेच.

थोड्याच वेळात तो प्रसिद्ध गोळ्या आणि गार नॅपकिन असलेला ट्रे हवाई सुंदरीने माझ्या पुढ्यात धरला. हल्ली असे नॅपकिन कॉस्ट कटिंग मुळे फक्त बिझनेस क्लास मध्येच देतात. ह्या एवढ्या गोड चेहऱ्याच्या मुलीच्या हातून आपण काय सेवा करून घ्यायची हे माझ्या मनातले विचार बहुदा तिला कळले असावेत , म्हणून तिने पुन्हा एकदा गोड आवाजात घ्या म्हटले. मी तो उचलला खरा पण त्याचे नक्की काय करायचे आहे हे लक्षात न आल्याने पुन्हा पु. ल. आठवले आणि बाकीचे काय करतायत ते बघितलं.

बाकी प्रत्यक्ष प्रवास तसा छोटाच होता. विमानात दिलेलं फ्री जेवण आणि कॉफी घेईपर्यंत आणि जरा खिडकीतून ढग वगैरे बघेपर्यंत प्रवास संपून आमच विमान टेकलं ही जमिनीला. हत्ती गेला होता आणि आता शेपूट तेवढं राहीलं होतं. पट्ट्यावरून बॅग घेतली की मी बाहेर असा विचार करत आले त्या पट्ट्याजवळ आणि बॅग यायची वाट पाहत बसले.

बराच वेळ बॅग आली नाही म्हणून मी थोडी काळजीतच होते तेवढ्यात माझ्या बॅगेसारखी बॅग घेऊन एक माणूस जाताना दिसला म्हणून नीट पाहिलं तर बॅगेला बांधलेली दोऱ्याची खूण ही दिसली. मी धावत धावत त्या माणसाजवळ गेले आणि त्याला ही माझी बॅग असल्याचं सांगितलं. त्याने ही दोरा बघितला आणि ओशाळून चार वेळा सॉरी म्हणत बॅग माझ्या हातात दिली. त्या दोऱ्याने त्या दिवशी मला चांगलच वाचवलं होतं. बॅग बदलली गेली असती तर दुसऱ्याच दिवशी असलेल्या लग्नात माझी किती पंचाईत झाली असती हा विचार भयानक वाटला.

त्यानंतर ऑफिसच्या कामासाठी, ऑफिसच्या एलएफसी कृपेने एकटीने, फॅमिलीबरोबर असे अनेक प्रवास झाले पण हा पहिला म्हणून लक्षात आहे. त्या दोऱ्याशी प्रामाणिक राहण्यासाठी आज ही माझ्या बॅगेला पुडीचा दोराच बांधलेला असतो आणि लाल पिवळ्या रिबिनींच्या इंद्रधनुष्यात माझी बॅग अगदी यासम हीच अशी सहज ओळखता येते.

हेमा वेलणकर