पाककृती स्पर्धा क्रमांक १ (जिन्नस एक, पदार्थ अनेक) – शर्मिला. – सणासुदीचं ताट, बेसनाचा थाट!

सणासुदीचं ताट, बेसनाचा थाट!

बेसनपोळी (वर तुपाचा गोळा), अळूच्या वड्या, कढी-पकोडे/बच्चू-कढी, भजी.

(फाउल नको म्हणून सणा-सुदीचे बाकीचे कलाकार फोटो काढून झाल्यावर पानात आले.)

ह्यातील बेसनपोळ्या आणि अळूच्या वड्यांचे लोंढे आदल्या दिवशी तयार करून ठेवता येतात. त्यामुळे पाहुणे येणार असतील तर हा बेत खूप सोयीचा होतो.

बेसनपोळ्या हा खास विदर्भी पदार्थ आहे. पुरणपोळीच्या मानाने सोपा आणि लवकर होणारा. बिघडण्याची शक्यता जवळपास नाहीच.
माहेरी ह्या पोळ्या बरेचदा व्हायच्या. अजूनही वाहिनीने ती परंपरा कायम ठेवली आहे. माझ्याकडे मात्र मी पहिल्यांदाच केल्या. मायबोलीची कृपा !!!
सासरी कायम पूरणपोळ्या आणि संक्रांतीला गुळपोळ्याच व्हायच्या.

अळूच्या वड्यांमद्धे सांगण्यासारखं काही वेगळं नाही. घरोघरी होतातच त्या. सणाच्या थाळीचा अविभाज्य भागच आहे अळुवडी म्हणजे!

कढी खरं तर पुरेशी होती ह्या ताटात. पण म्हटलं कुणाला वाटायला नको.., कढी मधे बेसनापेक्षा पाणी हाच मुख्य हिरो आहे. म्हणून मग कढी-पकोडे चा घाट घातला. कढी-पकोडेला बच्चू-कढी पण म्हणतात. (त्यानिमित्ताने मला विदर्भी भजी भात पण खाता आला मग!)

तर सुरवात करूया-

बेसनाचा डबा ओट्यावर काढायचा तो डायरेक्ट स्वयंपाक झाल्यावरच आत टाकायचा. कारण सगळ्या पदार्थांमध्ये सढळ हस्ते बेसन वापरायचं आहे.
१. बेसनपोळ्या:- दिलेल्या प्रमाणात साधारण दहा मध्यम आकाराच्या पोळ्या होतील.
साहित्य:- बेसन (एक वाटी), तेल, चिरलेला गूळ (बेसानेवढाच- एक वाटी किंवा जास्त गोड चव आवडत असल्यास, थोडासाच जास्त), जायफळ, कणिक (एक वाटी कणीक + चमचाभर बेसन).

सारण कृती :-
i. पुरेशा तेलावर मंद आचेवर बेसन खमंग भाजून घ्यायचे.
ii. बेसन लालसर झाल्यावर थोडे थोडे करत त्यात बेसन पूर्ण बहिजेल इतके गरमसर पाणी टाकायचे.
iii मंद आचेवर एक वाफ काढायची.
iv त्यात गूळ टाकून चांगलं एकत्र करायचं.
v पुन्हा मंद आचेवर २/३ मिनिटे वाफ काढायची.
vi वरून जायफळ पूड मिसळायची आणि आता हे मिश्रण थंड करायला ठेवायचे.
थोडक्यात बेसनाचा गूळ घालून शिरा करायचा. हवे असल्यास हे सारण आदल्या दिवशी पण तयार करून ठेवता येतं.

आवरणाची कणिक कृती :-
i कणकेत चमचाभर बेसन आणि तेलाचं मोहन घालून पोळ्यांना हवी तशी भिजवून घ्यायची.
(भिजवलेल्या कणकेचा गोळा आणि बेसनाचे सारण ह्यांची consistency सारखी हवी.)

आता १५/२० मिनिटे कणिक मुरल्यावर पुरणाच्या पोळ्या करतो तशा पोळ्या करायला घ्यायच्या.
बेसनाच्या पोळ्या पुरणाच्या पोळ्या इतक्या मोठ्या नाही करायच्या. मध्यम आकाराच्याच करायच्या.

पोळ्या तेलावर खरपूस भाजायच्या.

२. अळुवडी:-
साहित्य:-अळूची पानं, बेसन, चिंचेचा कोळ, तीळ, तिखट, मीठ, हलदं धने-जिरे पूड, गरम मसाला, थोडं तेल.
कृती:-
i पानं सोडून बाकीचे सर्व साहित्य एकत्र भिजवायचे. (पानावर पसरवता येईल इतपत घट्ट)
ii पोळपाटावर पान पालथे ठेवून त्यावर हे मिश्रण पसरवायचे.
iii त्यावर दुसरे पान पालथे ठेवायचे. त्यावर परत बेसनाचे मिश्रण लावायचे.
iv वरची स्टेप ४/५ पानं एकत्र होईपर्यंत रिपीट करायची. आणि मग लोंढे वळायचे.
v सर्व लोंढे वळून झाल्यावर कुकर/मायक्रोवेव मधे १५/२० मिनिटे वाफवायचे.
vi चांगले गार झाले की वड्या कापायच्या.
vii तव्यावर शालो फ्राय करायच्या.

३. कढी-पकोडे / बच्चू कढी:-
कढी साहित्य:- दही, बेसन, पातळ चिरलेला कांदा(हवा असल्यास), आलं पेस्ट, साखर, मीठ, कढी पत्ता, हिरव्या मिरच्या, मेथया, हिंग, जिरे, फोडणी साठी तूप.
कृती:-
i रवीने दही चांगलं घुसळून घ्यायचं.
ii त्यात बेसन घालून परत एकजीव करायचं
iii आता त्यात चवीनुसार मीठ, साखर, आल्याची पेस्ट, उभा पातळ चिरलेला कांदा (नको असल्यास हा गाळू शकता) घालायचा.
iv मिश्रणात दहयाच्या ५/६ पट पाणी घालून घोंटून घ्यायचं.
v तुपावर हिंग जिरयाची फोडणी करायची.
vi त्यातच थोडे मेथी दाणे, कढी पत्ता, बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या टाकायच्या.
vii आता दही बेसन मिश्रण फोडणीला टाकायचं.
viii मंद आचेवर सतत ढवळत राहायचं, साधारण १५ मिनिटे.
कढी तय्यार!

भजी (नुसती खायला / कढीत घालायला/ भाताबरोबर खायला)
साहित्य:-
बेसन, तेल (मोहना करता आणि तळणीला), तिखट, मीठ, हळद हिंग, ओवा, बारीक चिरलेली कोथिंबीर,
सर्व साहित्य एकत्र करून घ्यायचं.
थोडं थोडं पाणी घालत भज्यांच पीठ भिजवायचं.
तांबूस रंगावर चमचमीत भजी तळून घ्यायची.

वाढणीच्या वेळी कढीत भजी टाकायची आणि वरून गरम तेलात थोडं तिखट टाकून तडका द्यायचा. (ऐच्छिक!)