सोनार बांगला

सोनार बांगला
७ मे हा महान कवी रवींद्रनाथ टागोर यांच्या जयंतीचा दिवस आहे. “गीतांजली” मध्ये त्यांनी निर्भयपणे आणि ताठ मानेने जगण्याचा संदेश दिला होता. त्या काळातील बंगालचे वर्णन त्यांनी केले होते.
मागील पंधरा वर्षांतील बंगालची परिस्थिती पाहून टागोर यांना दुःख झाले असते. काही लोकांच्या मते, ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील काळाची तुलना औरंगजेबाच्या कठोर कारभाराशी केली जाते. औरंगजेबाने आपल्या वडिलांविरुद्ध बंड करून सत्ता मिळवली आणि इतर दावेदारांवर अत्याचार केले. बंगालमध्ये हिंसा आणि सांप्रदायिकता ही जुनी परंपरा असल्याचे मानले जाते. जवळपास ३२ वर्षे चाललेल्या कम्युनिस्ट राजवटीत ज्योति बसू यांच्या काळातील शासन हे ममतांच्या काळापेक्षा सौम्य होते, असे काही लोकांचे मत आहे.
२०११ मध्ये ममता बॅनर्जी आणि त्यांच्या तृणमूल काँग्रेस पक्षाची सत्ता आल्यावर अनेक कम्युनिस्ट कार्यकर्ते तृणमूलमध्ये गेले. टीकाकारांच्या मते, ममतांनी “फोडा आणि राज्य करा” ही नीती चालू ठेवली. बांगलादेशातून मोठ्या प्रमाणावर मुस्लीम घुसखोरांना प्रोत्साहन देण्यात आले, असा आरोप केला जातो. काही अहवालांनुसार, या मतदारांच्या पाठिंब्यामुळे तृणमूल काँग्रेसला सत्ता टिकवता आली.
टीकाकारांच्या मते, तृणमूलच्या कार्यकर्त्यांकडून बांगलादेशातून लोकांना बेकायदेशीरपणे भारतात आणले जात होते. हे लोक ममतांचे समर्थक बनले आणि हिंसक गटांमध्ये सहभागी झाले, असे आरोप आहेत. भ्रष्टाचार, मालमत्ता बळकावणे आणि हिंदूविरोधी वातावरण हे तृणमूल राजवटीचे वैशिष्ट्य असल्याचे काही जण मानतात. पश्चिम बंगालमध्ये काही मंदिरांमध्ये पूजा आणि प्रवेशावर निर्बंध घालण्यात आले, असेही म्हटले जाते. हिंदू महिलांविरोधात गुंडगिरीच्या घटना सामान्य झाल्या होत्या, असे आरोप करण्यात आले.
एका पेट्रोल पंप चालवणाऱ्या महिलेने आठ वर्षांहून अधिक काळ तक्रार केली होती की तृणमूलचे काही कार्यकर्ते तिच्या पंपावर जमून पत्ते खेळत आणि मद्यपान करत असत, परंतु पोलिस कोणतीही कारवाई करू शकत नव्हते.
निवडणुकांच्या काळात ममता बॅनर्जी आणि त्यांचे सहकारी अभिषेक बॅनर्जी यांनी भाजप समर्थकांना धमक्या दिल्याचा आरोप करण्यात आला. बंगाल हे तृणमूलचे खासगी राज्य असल्याप्रमाणे चालवले जात होते, अशी टीका विरोधकांनी केली. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी केंद्रीय सुरक्षा दलाच्या मोठ्या तुकड्या तैनात कराव्या लागल्या.
काही कारखान्यांमध्ये लहान शस्त्रे, दारूगोळा आणि बॉम्ब तयार केले जात असल्याचे उघड झाले. या कारखान्यांचा संबंध मुस्लीम गटांशी असल्याचा आरोप करण्यात आला.
६ तारखेला संध्याकाळी श्री चंद्रनाथ यांच्या हत्येचा उल्लेखही करण्यात आला आहे. त्यांच्या घरापासून काही अंतरावर एका सिल्वर रंगाच्या कारने त्यांची गाडी अडवली. दोन हल्लेखोरांनी गोळ्या झाडल्या, तर चालकानेही गोळीबार केला. एकूण दहा गोळ्या झाडण्यात आल्या. वापरलेले शस्त्र “ग्लॉक ५२” प्रकारचे ऑस्ट्रियन पिस्तूल असल्याचे सांगितले जाते. हे हलके आणि अत्याधुनिक शस्त्र भारतात बंदी घातलेल्या प्रकारात मोडते, त्यामुळे त्याची उपलब्धता तस्करी करूनच होऊ शकते, असा दावा करण्यात आला.
राजकीय हस्तक्षेपामुळे बंगाल पोलिस निष्प्रभ झाल्याची टीका करण्यात आली. मनोज तिवारी यांना क्रीडामंत्री करण्यात आले होते. निवडणुकीपूर्वी त्यांनी आपणास प्रत्यक्ष काम करण्याची मुभा नसल्याचे सांगितल्याचा उल्लेख आहे.
निवडणुकीनंतर तृणमूल कार्यकर्त्यांवर नक्षलवादासारखी कठोर कारवाई करावी लागेल, असे काही लोक मानतात. सीमाबंदी करून बांगलादेशी घुसखोरांना बाहेर काढणे आणि कायदा-सुव्यवस्था प्रस्थापित करणे ही पुढील सरकारची मोठी जबाबदारी असेल, असे मत व्यक्त करण्यात आले आहे. तसेच ममता बॅनर्जी निवडणूक निकालांविरोधात उच्च न्यायालय आणि सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याची शक्यता असल्याचेही म्हटले आहे.