युद्ध म्हणजे व्यापारच आहे
इराण–अमेरिका युद्ध सुरू होऊन जवळपास सहा आठवडे झाले आहेत. तथाकथित युद्धविराम आणि तहाच्या वाटाघाटीही अपयशी ठरल्या आहेत.
हॉर्मूज सामुद्रधुनीवर युद्धाच्या सुरुवातीपासूनच इराणने नियंत्रण ठेवून ती बंद केली आहे. या सामुद्रधुनीतून दररोज सुमारे १०५ ते १२० जहाजे प्रवास करत असत. ती लाखो टन तेल आणि खतांची वाहतूक करत होती. या मार्गाच्या बंदमुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींवर ताण निर्माण झाला आहे. प्रति बॅरल ७२ डॉलर्सवर असलेली किंमत आता १०० डॉलर्सच्या वर पोहोचली आहे. तेल हे आधुनिक जीवन आणि वाहतुकीचा कणा असल्याने जगभरात किमती वाढत आहेत. अमेरिका सहित प्रत्येक देश महागाईचा सामना करत आहे.
भारतामध्येही तेलाच्या किमतींमुळे महागाई वाढणार आहे. खतांची, विशेषतः युरिया आणि LPG कमतरता निर्माण झाल्याने वाहतूक आणि कृषी उत्पादनांचा खर्च वाढेल. बहुतेक देशांमध्ये घाऊक महागाई १० ते १५ टक्क्यांवर गेली आहे. साठेबाजी आणि खत साठ्याच्या वापरामुळे परिस्थिती अधिक बिघडत आहे. भारत सरकार आणि आरबीआय महागाई ६ टक्क्यांच्या खाली ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आरबीआयने घाऊक महागाई निर्देशांक ४ टक्क्यांच्या खाली ठेवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे; ते साध्य करणे मोठे यश ठरेल.
आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे पश्चिम आशियातील सुमारे एक कोटी लोकसंख्या. यापैकी किमान ३०% लोकांची नोकरी आणि उत्पन्न जाण्याची शक्यता आहे. यामुळे परदेशातून येणाऱ्या डॉलरवर दबाव येईल.
१९७१ पर्यंत डॉलरला सोन्याचा आधार होता. प्रति ट्रॉय औंस सोन्याची किंमत ३५ डॉलर्स निश्चित होती. म्हणजे डॉलरची चलनवाढ अमेरिकेच्या सोन्याच्या साठ्याशी संबंधित होती. १९७१ मध्ये व्हिएतनाम युद्ध आणि इतर खर्चांमुळे महागाई वाढली आणि अमेरिकेवर सोन्याच्या साठ्यावर ताण आला. त्यावेळी अध्यक्ष निक्सन यांनी डॉलरचे सोन्याशी असलेले नाते तोडले. फ्रान्सचे अध्यक्ष चार्ल्स द गॉल यांनी त्यांच्या डॉलर साठ्याचे सोन्यात रूपांतर करून प्रचंड नफा मिळवला.
आज डॉलरची चलनपरिमाण खूप वाढली आहे. सध्याचा अंदाज सुमारे २० ट्रिलियन डॉलर्स इतका आहे. अमेरिका मोठ्या प्रमाणावर डॉलर छापत असल्याचे म्हटले जाते. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे ३० वर्षांहून अधिक काळ ऑडिट झालेले नाही. सध्या अमेरिकेकडे सुमारे ८००० मेट्रिक टन सोन्याचा साठा आहे. यानुसार प्रति ट्रॉय औंस सोन्याच्या तुलनेत डॉलरचे मूल्य सुमारे ७८,३५० डॉलर्स इतके ठरते. या प्रकारच्या व्यवस्थापनामुळे इतर देशांच्या चलनांवर दबाव वाढतो. मागील काही वर्षांत बहुतेक केंद्रीय बँका सोन्याची खरेदी करत आहेत. आरबीआयनेही २२५ मेट्रिक टनांहून अधिक सोने खरेदी केले आहे.
मुख्य देशांचे सोन्याचे साठे (५०० मेट्रिक टनांपेक्षा जास्त):
जर्मनी ~३३५० मेट्रिक टन
इटली ~२४५२ मेट्रिक टन
फ्रान्स ~२४३७ मेट्रिक टन
रशिया ~२३३० मेट्रिक टन
चीन ~२३०० मेट्रिक टन
स्वित्झर्लंड ~१०४० मेट्रिक टन
भारत ~८८० मेट्रिक टन
जपान ~८४६ मेट्रिक टन
तुर्की ~६१४ मेट्रिक टन
नेदरलँड्स ~६१२ मेट्रिक टन
पोलंड ~५५० मेट्रिक टन
युरो क्षेत्र (ECB) ~५०७ मेट्रिक टन
रशियाने तीन वर्षांपूर्वी परकीय चलन तुटीची भरपाई करण्यासाठी काही दशलक्ष औंस सोने विकले होते. अनेक देशांनी डॉलरऐवजी स्वतःच्या चलनात व्यवहार सुरू केले आहेत. यात रशिया, भारत, चीन, इराण आणि ब्राझील यांचा समावेश आहे. यामुळे अमेरिका आणि डोनाल्ड ट्रम्प नाराज झाले आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प हे व्यावसायिक असल्याने त्यांचा दृष्टिकोनही तसाच आहे. त्यांच्या दृष्टीने युद्ध हे व्यवसाय आहे. ते आपल्या अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांचे प्रदर्शन करत आहेत—लढाऊ विमाने, बॉम्बर, AWACS, वाहतूक विमाने, हेलिकॉप्टर्स, ड्रोन, क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि हवाई संरक्षण प्रणाली. त्यांनी टॉमहॉक क्षेपणास्त्रे, महागडे ड्रोन, इंटरसेप्टर मिसाइल्स, जड बॉम्ब आणि बंकर-भेदी बॉम्ब यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला आहे. अमेरिकन सैन्याने केवळ पाच आठवड्यांत पाच वर्षांच्या उत्पादनाएवढा साठा वापरल्याचे म्हटले जाते. या माध्यमातून ते जागतिक बाजारपेठेत शस्त्रास्त्रांच्या ऑर्डर्स मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. युद्धावर अब्जावधी डॉलर्स खर्च झाले असले तरी व्हेनेझुएलाच्या तेलातून आणि शस्त्रास्त्र विक्रीतून तो भरून निघेल, असा त्यांचा विश्वास आहे.
भारतात, चलन आणि किंमती स्थिर ठेवण्यासाठी आरबीआयने सोन्याचा साठा वाढवला आहे. १९४० मध्ये ब्रिटिशांनी भारतीय रुपया स्थिर ठेवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात सोने आणले होते, हे लक्षात घेण्यासारखे आहे. याशिवाय भारतीय नागरिकांनी जीवाश्म इंधन, थर्मोप्लास्टिक आणि इतर इंधनाधारित वस्तूंचा वापर कमी करणे, खतांसाठी स्वदेशी तंत्रज्ञान विकसित करणे आणि आयात कमी करून परकीय चलनाची बचत करणे आवश्यक आहे.
युद्धानंतर युरोपियन समुदाय आणि भारताला, इराण आणि पश्चिम आशियातील देशांच्या पुनर्बांधणीसाठी मोठी संधी उपलब्ध होऊ शकते.
युद्ध म्हणजे व्यापारच आहे
Submitted by अविनाश जोशी on 14 April, 2026 - 04:26
विषय:
Groups audience:
Group content visibility:
Public - accessible to all site users
शेअर करा
या युद्धात अमेरिकेने त्यांचे
या युद्धात अमेरिकेने त्यांचे एक्सपायरी ला आलेले शस्त्र साठे वापरून टाकले.
एकच झाले त्यांचा हिशेब चुकला आणि इराण दहा दिवसात शरण येईल हा अंदाज चुकला आणि आता नवीन शस्त्रास्त्रें निर्माण करून ती वापरावी लागत आहेत.
म्हणजेच जुनी शस्त्रास्त्रें एक्सपायरी होऊन त्यांच्या जागी नवी शस्त्रास्त्रें घेण्याचा पैसा लागणारच होता त्यापेक्षा अमेरिकेचा कितीतरी जास्त पैसा खर्च होणार आहे. व्यापारात काही वेळेस खोट येते ती अशी.
याशिवाय होर्मूझ बंद झाल्यामुळे अमेरिकेत महागाई वाढून तात्याला मध्यावधी निवडणूकात मार खावा लागणार आहे असे दिसते .
चीनकडे भारतापेक्षा जास्त
चीनकडे भारतापेक्षा जास्त सोन्याचा साठा आहे पण डॉलरच्या तुलनेत चलनाची किमत कमी का आहे?
युद्ध म्हणजे व्यापार याच्याशी सहमत.
<<<<एकच झाले त्यांचा हिशेब
<<<<एकच झाले त्यांचा हिशेब चुकला आणि इराण दहा दिवसात शरण येईल हा अंदाज चुकला आणि आता नवीन शस्त्रास्त्रें निर्माण करून ती वापरावी लागत आहेत.>>>>
नवनिर्मितीचा सर्व खर्च वाढलेल्या तेलांच्या किंमतीमुळे आणि व्हेनेझुएला ऑइलमुळे अमेरिका सहज भरून काढेल. नोव्हेंबर मधील निवडणुका जरी ट्रम्पची पार्टी हरली तरी ट्रम्पला त्याचा काहीही फरक पडणार नाही. ट्रम्प स्वतःलाही आता पोप पेक्षाही मोठा समजतो. त्याला कुणीतरी विचारले होते की, इराणची दीडशेहून जास्त जहाजे बुडवण्यापेक्षा ताब्यात का घेतली नाही असंख्य सैनिकांचे प्राण वाचले असते. ट्रम्प चे उत्तर होते जहाज बुडताना बघायला फार मजा येते.
मुळात तात्याला आता परत
मुळात तात्याला आता परत अध्यक्ष होताच येणार नाही. त्यामुळे तात्याला तसाही फरक पडत नव्हता.
हे युद्ध म्हणजे शुद्धपणे अमेरिकेची दंडेली आहे. पण म्हणू इराण धुतळ्या तांदळाचा आहे असेही नाही.
गाझा पट्टी किंवा पॅलेस्टाईनशी अर्थाअर्थी संबंध नसताना हुती हमास आणि हिझबुल्ला या दहशतवाद्यांना समर्थन देऊन मध्य पूर्वेत अशांतता निर्माण करणे हे इराणने कशासाठी केलं
इस्रायलशी सीमा जोडलेली नसताना किंवा इस्रायलने त्यांच्याशी मुद्दाम शत्रुत्व केलेले नसताना सुद्धा केवळ इस्लामी देशांचे नेतृत्व करण्यासाठी इस्रायलचा विरोध करण्याचा वसा त्यांनी घेतला. याशिवाय आम्ही अणुबॉम्ब तयार करूच आणि इस्रायलवर टाकून इस्रायल नष्ट करू असे खुलेपणाने स्पष्टपणे स्ङ्गुटल्यावर इस्रायल काय करेल?
बाकी अमेरिकेची अर्थव्यवस्था इराणच्या नव्वद पट आहे त्यामुळे आर्थिक नुकसान सहन करण्याची त्यांची क्षमता इराणच्या पेक्षा किती तरी जास्त आहे.
लोक उगाच इराणने अमेरिकेला हरवले म्हणून इराणचे कौतुक करत आहेत पण इराणला हे नुकसान भरून काढायला निदान १० वर्षे तरी लागतील. त्यांचे वायुदल आणि नौदल जवळ जवळ नष्ट झालेले आहे आणि पायदळाचे अभूतपूर्व नुकसान झालेले आहे. नागरी सुविधांचे सुद्धा अपरिमित नुकसान झालेले आहे.
व्हिएतनाम उत्तर कोरिया या देशांनी अमेरिकेला हरवले म्हणून आपला अहं कितीही कुरवाळला तरी त्यांचे (व्हिएतनाम) अपरिमित नुकसान भरून काढायला पाच दशके लागली आणि उत्तर कोरियात जरी अण्वस्त्रे आणि क्षेपणास्त्रे असली सामान्य जनता किडामुंगीचेच जीवन जगते आहे.
सत्तेपुढे शहाणपण नसते
अमेरिकेने केवळ इस्रायलच्या मदतीसाठी युद्धात उतरली असे नाही तर चीनला शह देण्यासाठी उतरली आहे. चीन ला तेल पुरवणारे दोन मोठे देश म्हणजे व्हेनेझुएला आणि इराण त्यापैकी व्हेनेझुएलातर तब्यत घेतले आहेच.
इराण त्यांच्या अपेक्षेपेक्षा जास्त चिवट निघाला. इराणच्या तेलाची पायाभूत सुविधा नष्ट करावे तर जगात तेलाची प्रचंड भाववाढ होईल आणि नाही केली तर चीनला तेल विकून इराण परत शिरजोर होईल या शृंगापत्तीत सध्या अमेरिका आहे.
रशिया विंगेत उभे राहून गम्मत पाहतो आहे. कारण त्यांच्या दोन्ही हातात लाडू आहेत. नाटो सध्या तंट्यामुळे विस्कळीत झालेली आहे. इराणचे तेल अडकले तर त्यांचे तेल सहज विकले जाते आहे आणि अमेरिकेला शह मिळाला तर युक्रेनमध्ये त्यांना त्याचा फायदा होईल.
या युद्धामुळे झेलेन्स्कीची परिस्थिती बिकट झाली आहे. मंदिरात गेला तर भोजन प्रसाद संपला आणि बाहेर आला तर चप्पल चोरीला गेली
सध्या इराणचे युरेनियम ताब्यात येते आहे का या इराद्याने अमेरिका युद्ध चालवते आहे.