बागुलबुआ

*बागुलबुआ*
आजकाल अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष श्री. ट्रम्प यांच्या अडचणींना अंतच उरलेला नाही असे दिसते. ते अनेक देशांवर सतत नवीन नवीन टॅरिफ (आयात शुल्क) लादू इच्छित आहेत आणि गेल्या आठवड्यात अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने असा निकाल दिला की टॅरिफ निश्चित करण्याचा अधिकार ट्रम्प यांना नाही. तो अधिकार काँग्रेसकडे आहे. सर्वोच्च न्यायालयात राष्ट्राध्यक्षांविरुद्ध लढणारे दोन वकील भारतीय वंशाचे होते. ट्रम्प यांनी तात्काळ प्रतिक्रिया देत १०% सार्वत्रिक टॅरिफ लावला. मात्र २४ तासांत त्यांनी निर्णय बदलून तो १५% केला. युरोप आणि भारतासोबतचे अनेक व्यापारी करार धोक्यात आले आहेत. अमेरिकेला निर्यात करणारे देश आणि निर्यातदार कोणत्या वस्तूवर किती टॅरिफ लागेल याबाबत गोंधळलेले आहेत. गोंधळ इतका मोठा आहे की अमेरिकन सीमाशुल्क विभागालाही कोणता दर लावायचा हे ठरवता येत नाही. अखेरीस आजच्या घडीला, २४ तारखेपासून युरोपियन वस्तूंवर १०% टॅरिफ आकारला जात आहे. ट्रम्प जुन्या टॅरिफ दरांनाच मान्य करण्यासाठी अमेरिकेसोबत व्यापार करार करणाऱ्या देशांना धमकी देत आहेत. भारतीय प्रतिनिधीमंडळ सध्या व्यापार करार अंतिम करण्यासाठी अमेरिकेत आहे; परंतु या परिस्थितीत ते करणे कठीण दिसते.
दुसरे म्हणजे, त्यांनी इराणभोवती अमेरिकन वायुदलाचा मोठा ताफा तैनात केला आहे तसेच यूएसएस अब्राहम लिंकन आणि यूएसएस जेराल्ड फोर्ड हे दोन मोठे नौदल ताफे तैनात केले आहेत. दुर्दैवाने सर्व कमांडर योग्य उपकरणे आणि दारुगोळ्याचा पुरेसा साठा नसल्याची तक्रार करत आहेत. अमेरिकन पुरवठादारांनी आपली साधने युक्रेन, इस्रायल आणि पाकिस्तानकडे वळवली आहेत. याशिवाय, अमेरिकेच्या शक्तिप्रदर्शनासमोर इराण झुकत नाही आहे. खुमेनी यांनी तीन उत्तराधिकारी जाहीर केले असून प्रत्येक महत्त्वाच्या मंत्र्यांना आणि कमांडरना आपले तीन उत्तराधिकारी निश्चित करण्यास सांगितले आहे. यावरून अमेरिकेविरुद्ध लढण्याची इराणची तयारी स्पष्ट होते.
ट्रम्प यांच्या अव्यवस्थित कृतींमुळे जागतिक आर्थिक बाजारपेठेत अस्थिरता निर्माण झाली आहे. अमेरिका, भारत आणि इतर अनेक देशांतील शेअर बाजार घसरले आहेत. सोन्या-चांदीच्या किंमती मोठ्या प्रमाणात चढउतार करत आहेत. अमेरिकेत या नव्या सार्वत्रिक टॅरिफविरोधातही आव्हान दिले जात आहे. वाढीव टॅरिफमुळे बेकायदेशीररीत्या वसूल केलेली रक्कम परत मिळावी अशी मागणी अमेरिकन आयातदार करत आहेत आणि प्रशासनाविरुद्ध अनेक खटले दाखल झाले आहेत. यूएसएस फोर्डसारख्या युद्धनौकांवरील सैनिक व्हेनेझुएलावर लक्ष ठेवून आधीच थकलेले आहेत. आता ते पुढील अनेक महिने घरापासून दूर जहाजावरच तैनात राहतील असे दिसते. अत्याधुनिक अणुऊर्जेवर चालणारे विमानवाहू जहाज असूनही फोर्डला अनेक देखभाल समस्या भेडसावत आहेत. जहाजावरील शौचालये आणि स्नानगृहे तुंबलेली आहेत आणि शौचालयासाठी जवळपास एक तास प्रतीक्षा करावी लागत आहे. वीस वर्षांपूर्वीच्या धारावी झोपडपट्टीसारखी परिस्थिती झाली आहे. सैनिकांचे मनोबल खालावले आहे. इस्रायल वगळता अरबी देशांपैकी इतर कोणताही देश इराणविरुद्ध लढण्यास उत्सुक नाही. इराणसोबत कोणतेही युद्ध झाले तर अमेरिकेत महागाई आणि बेरोजगारी वाढेल. अडॉल्फ हिटलरनंतर आपली लष्करी ताकद सिद्ध करण्याची इच्छा असलेली व्यक्ती म्हणजे ट्रम्प असल्याचे दिसते.