अमेरिकन दादागिरी

अमेरिकन दादागिरी
ब्रिटिशांकडून स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, पूर्व किनाऱ्यावरील अनेक राज्ये स्वतंत्र झाली. त्या वेळी कोणताही संघ किंवा महासंघ अस्तित्वात नव्हता. ही सर्व वसाहती ब्रिटन आणि युरोपातून आलेल्या लोकांनी स्थापन केल्या होत्या. व्हर्जिनियासारख्या सदन (दक्षिण) राज्यांमध्ये आफ्रिकेतून गुलाम मजूर (Bonded Labor) देखील आयात केले जात होते. सदन राज्यांमध्ये गुलाम मजुरांची नियमित व्यापार होत होता . लोकसंख्या आणि शेती वाढू लागल्यामुळे जमीन ताब्यात घेऊन, किंवा खरेदी करूनअधिकाधिक राज्ये निर्माण झाली.
मूळ १३ राज्यांनी एक संघीय सरकार (Federal Government) स्थापन केले आणि १७८९ मध्ये संविधान (Constitution) मिळवले. सुरुवातीपासूनच गुलाम मजूर असलेल्या राज्ये आणि गुलाम नसलेल्या राज्यांमध्ये संतुलन ठेवले गेले. राज्यांची संख्या हळूहळू वाढू लागली.
परकीय लोकांच्या (Colonists) मते, येथे राहणाऱ्या भारतीय मूळ रहिवाशांना इंडियन्स (Indians) असे संबोधले गेले. नंतर त्यांच्या शारीरिक वैशिष्ट्यांमुळे त्यांना रेड इंडियन्स (Red Indians) म्हटले जाऊ लागले. १८६० पर्यंत जवळजवळ ३४ राज्ये स्थापन झाली होती. या वसाहती दरम्यान, अनेक स्थानिक जमाती जसे की Cherokee, Navajo, Apache, Sioux (Lakota), Iroquois, Comanche, Cheyenne, Pueblo, Quechua, Aymara, Mapuche, Guarani बाजूला ढकलल्या गेल्या, कारण पश्चिम आणि उत्तरेकडील अधिक संसाधने मिळत गेली आणि अधिक राज्ये स्थापन होऊ लागली.
१८६२ ते १८६५ दरम्यान, गुलाम मजुर असलेल्या राज्ये (मुख्यत्वे दक्षिण) आणि नसलेल्या राज्ये (मुख्यत्वे उत्तर) यांच्यात युद्ध झाले. या पाच वर्षांमध्ये अमेरिकेच्या इतिहासात अस्थिरता होती. अब्राहम लिंकन (Abraham Lincoln) राष्ट्रपती झाले आणि उत्तरेकडील लष्कराचे नेतृत्व केले. १८६५ मध्ये युद्ध संपले, गुलाम मजुरांना मोकळेपणा मिळाला, आणि ३४ राज्यांसह यूएस संघ स्थापन झाला.
सुरुवातीला नैसर्गिक संसाधने जसे की तेल, सोनं आणि मौल्यवान दगडी खाणी तसेच लोकसंख्या पश्चिम किनाऱ्यावर वाढू लागल्यामुळे नवीन प्रदेश आणि राज्ये तयार होऊ लागली. अशी राज्ये संघीय प्रणालीत सामील होण्यासाठी अर्ज करीत असत. त्यामुळे राज्य कायदे, संघीय कायदे, राज्य संस्था आणि संघीय संस्था निर्माण झाल्या. १९५० पर्यंत जवळजवळ ४८ राज्ये होती.
हा सर्व इतिहास एकत्रिकरण साठी , स्थानिक लोकांवर दडपशाही, जोरजबरीने संसाधने आणि प्रदेश ताब्यात घेण्याची गोष्ट आहे. १९व्या शतकाच्या सुरुवातीपासून, यूएस अधिकाधिक सामरिक (Possessive) बनत गेले आणि इतरांना कमी दर्जाचे मानू लागले. मोठ्या प्रमाणावर साखर कँड आणि तंबाखूची शेती होत असे, तसेच हजारो जनावरे असलेले मोठे Ranches होते. शेवटी, अमेरिकन धोरणांमध्ये भांडवलशाही (Capitalists) प्राबल्यात आले; त्यांनी राजकारण्यांवर व कायद्यांवर आपला प्रभाव टाकला. जगभरातील अनेक प्रदेश यूएसने गुप्त मार्गाने किंवा चातुर्याने ताब्यात घेतले. संघीय सरकारचा बलप्रयोग (Use of Force) सामान्य होता आणि संरक्षण दल दहापटीने वाढवण्यात आले. अमेरिकेत निर्यात आणि तिसऱ्या जगातील देशांवर प्रभुत्व गाजवण्यासाठी शस्त्र उद्योग मोठ्या प्रमाणात वाढला.
यांच्यातल्या एकोणपन्नासावे राज्य बल प्रयोगाने घेतली आणि पन्नासावे राज्य विकत घेतले. अमेरिकेच्या इतिहासात अहंकार , स्वतः अति बलाढ्य आणि अति श्रीमंत असल्याचा गर्व आणि इतरांना कमी लेखण्याची प्रवृत्ती घेल्या तीनशे वर्षांपासून मुरात आलेली आहे. त्यांचे बल प्रयोग आता थिटे पडू लागले आहे. व्हिएतनामने आणि अफगाणिस्तानने त्याला चांगलाच धडा शिकवलं आहे. आत ते धन प्रयोगाचे वापर करून पाहतायेत आणि त्यालाही चीन भारत , रशिया या देशांनी कवडीची किंमत दिली नाही. यापूर्वी केलेल्या काळ्या कारवाया आपण नंतर पाहू.