लंडन भटकंतीचा एक दिवस

लंडन भटकंतीचा एक दिवस....

मला जरी सेंट्रल लंडन मध्ये तासन् तास पायी फिरायला आवडत असलं तरी लहान मुलांना काही त्यात फार मजा वाटत नाही. त्यांच्यासाठी असलेलं एकमेव आकर्षण म्हणजे झू. लंडनचं प्राणी संग्रहालय प्राण्यांवर संशोधन करण्याच्या उद्देशाने अंदाजे २०० वर्षांपूर्वी स्थापन झालेलं जगातील पहिलं प्राणीसंग्रहालय आहे. हे खुपच मोठं आहे आणि आत मध्ये फिरताना आपण इतक्या भर शहरात आहोत असं वाटतच नाही. एखाद्या खऱ्या जंगलातच फिरतोय असंच वाटत राहतं . झू मधले प्राणी बघणं मला फार आवडत नसलं तरी ते प्राणी बघताना होणारा मुलांच्या चेहऱ्यावरील आनंद तरी आपल्याला पाहता येईल म्हणून एका शनिवारी आम्ही सगळ्यांनी झू बघायला जाण्याचा कार्यक्रम नक्की केला. काढली तिकीट आणि आलो बघून झू असं इथे शक्य नाही. खुप गर्दी होऊन प्राणी बिचकू नयेत म्हणुन एका वेळी जास्त लोकांना आत सोडत नाहीत, आधी बुकिंग करून, टाईम स्लॉट रिझर्व्ह करूनच जावं लागतं झू बघायला.

लंडन मध्ये फिरण्याची खरी मजा ट्यूब, बस आणि पायी फिरण्यातच आहे. पावला पावला वर इतिहास कसोशीने जतन केलेलं पण तरी ही आधुनिक असणारं लंडन पायी पालथं घालताना खूप मस्त वाटत. किंवा चार चार लेव्हल खाली असलेल्या ट्यूब मधून जाताना दीडेकशे वर्षापूर्वी ही त्यांच्या कडे असलेल्या अभियांत्रिकी कौशल्याला प्रत्येक वेळी मनोमन सलाम केला जातोच. लंडनची ट्यूब जगातलं आठवं आश्चर्यच वाटते मला. प्रत्येक ठिकाणी असलेले दिशा फलक फॉलो करत कोणालाही न विचारता लाईनी बदलत आपण जेव्हा इच्छित स्थळी पोचतो तेव्हा तर त्यांचं फारच कौतुक वाटत आपल्या भारतीय मनाला.

त्या दिवशी मात्र आमच्या बरोबर लहान मुलं ही असल्याने आम्ही उबरने जायचं असं ठरवलं होत . परंतु नेमकाच त्याच दिवशी इथे असलेल्या तीन रेल्वेपैकी एका रेल्वे चा संप ( इथे ही खूप होतात बर्का संप बिंप) घोषित केला गेला आणि सगळचं त्रांगड होऊन बसलं. रेल्वेच्या संपामुळे उबर काही मिळाली नाही . वाट बघण्यात खुप वेळ गेला. शेवटी अर्थ्या वाटे पर्यंत बसने आणि नंतर भुयारी रेल्वेने जायचं ठरलं जे माझ्या पथ्यावरच पडलं. जी बस आम्हाला ट्यूब स्टेशन पर्यंत घेऊन जाणार होती ती अर्ध्या वाटेतच टर्मिनेट केली. आपल्याकडे कसं सहासष्ट नंबर आज फोर्ट मार्केट पर्यंतच जाईल असं सांगितलं की बॅलार्ड पिअरवाले लटकले तसचं झालं आमचं ही. उरलेली अर्धी वाट थोडी चालत थोडी दुसऱ्या बसने अशी पार करून आमची नौका अखेर ट्यूब स्टेशन पर्यंत पोचली.

ही ट्यूब आम्हाला डायरेक्ट झू जवळ घेऊन जाणार होती. सगळा मार्ग भुयारी होता आणि रूट वर सगळी प्रसिद्ध स्टेशनं होती म्हणून मी जरा जास्तच खुश होते. “आज कोणाचं बरं वाईट तर घडल नाहीये ना राजघराण्यात “.:G असं वाटावं इतक्या शांत आणि चिडीचूप असलेल्या ट्यूबच्या डब्याला आमच्या मुलांच्या गप्पा गोष्टी, खेळणं, रडणं ह्या सगळ्यामुळे चांगलचं गालबोट लागलं होतं. पण सहप्रवासी ही मुलांच्या गमती जमतींचा आनंद घेत त्यांना दाद देत होते.

सगळा मार्ग भुयारी असल्याने बाहेर अंधारच होता, काही बघता येत नव्हतं तरी ही गप्पा मारत, फोटो काढत प्रवास कधी संपला ते कळल नाही. आमची उतरण्याची वेळ झाली. माईंड युअर गॅप चा पाढा वाचत लहान मुलाच्या बग्गी सकट आम्ही प्लॅटफॉर्मवर आलो. आता जमिनीवर येण्यासाठी आम्हाला दोन खुप उंच सरकते जिना चढायचे होते. गर्दी खुप होती. तरी ही लोकांचं त्या जिन्यावर वैगरे ही अगदी मजेत फोटो काढणं सुरू होत. कारण लंडन जरी आर्थिक आणि व्यावसायिक शहर म्हणून प्रसिद्ध असलं तरी टुरिस्ट लोकांमध्ये ही ते लोकप्रिय आहेच. आणि लंडन ट्यूब प्रवास हा “ टू डू व्हेन इन लंडन “ लिस्टमध्ये वरच्या क्रमांकावर आहे. हिंदी गाण्यात ही लंडन दाखवलं की ट्यूब बरेच वेळा दिसते.

मी जिन्यावर पाऊल ठेवलं पण माझ्याच पुढे कोणीतरी एकच नवखी व्यक्ती डावीकडे उभी होती आणि त्यामुळे सगळा जिना ब्लॉक झाला होता. त्या व्यक्तीच्या मागच्या सर्व माणसांच्या चेहऱ्यावर तीन सेकंद खोळंबा झाला म्हणून “ कोण कुठले येतात हल्ली ट्यूब मध्ये आणि जिना ब्लॉक करून आमचा अमूल्य वेळ फुकट घालवतात “ अश्या तऱ्हेचे भाव दिसत होते. लंडन ट्यूब च्या सरकत्या जिन्यावर उजवीकडे उभ राहून त्या जिन्याच्या सरकत्या पायऱ्या ही धावत धावत चढणाऱ्या लोकांसाठी डावी बाजू मोकळी ठेवायचा इथला अलिखित नियम आहे. चुकीच्या साइडला उभं राहणाऱ्याच्या पाठीला दिसत नाही ते बरंच आहे कारण त्याला मागची माणसं भयंकर लूक्स देत असतात. मी तर डावरी असल्याने डाव्या हाताने कठडा धरला तरच मला कॉन्फिडन्स वाटतो. म्हणून आधी डावीकडे आणि मग चपळाईने उजवीकडे अशी कसरत मला करावी लागते. असो.

सार्वजनिक वाहतुकीसाठी प्रत्येक शहराचे आपले आपले असे अलिखित नियम असतात आणि ते अगदी काटेकोरपणे पाळले जातातच. मुम्बई लोकल ट्रेन चे ही असे अनेक नियम आहेत जसे की मधल्या स्टेशनवर उतरणाऱ्या व्यक्तीची सीट “ कुठे उतरणार? कुठे उतरणार ?” असं विचारून आपण बुक करू शकतो. मग ती सीट आपल्यालाच मिळते. ओळखीच्या चेहऱ्याची सीट आपण नुसत्या नेत्र पल्लवी ने ही बुक करू शकतो. किंवा पुढच्या स्टेशनवर उतरणाऱ्या प्रवाशांनी दाराच्या कोणत्या भागात उभ राहायचं हे ही अगदी ठरलेलं असत. एखादा नवखा कोणी चुकीच्या ठिकाणी उभा असेल तर त्याचा उद्धार होतोच. असो.

स्टेशनच्या बाहेर ही खूप गर्दी होती. त्यातून वाट काढत, मुलाबाळांना सांभाळत जेव्हा आम्ही त्या प्रसिद्ध झू च्या गेटवर पोचलो तेव्हा तिथला जबडा वासलेल्या अक्राळविक्राळ वाघाचा फोटो बघून बरोबर असलेल्या एका छोट्या मुलीने “ मी नाही येणार आत, मला वाघोबाची भीती वाटते, मी इथेच बसते “ असं म्हणून तिथेच बसकण मारली आणि मोठ्याने गळा ही काढला. तिची समजूत काढून कशी बशी तिला राजी केलं आणि आम्ही आत पाऊल टाकल तेव्हा झू बंद व्हायला फारच थोडा वेळ शिल्लक होता.

त्यामुळे झू चा नकाशा बघून त्यातले मुलांच्या ओळखीचे प्राणी तेवढेच बघू या अस ठरवलं. प्रथम दर्शनीच माकडं दिसल्याने मुलं खुश झाली आणि त्यांची भीती ही पळून गेली. वाघ तर झाडावरच झोपला होता, आराम करत होता आणि त्याचं थोडसं तोंड तेवढंच दिसत होतं त्यामुळे तो भीतीदायक तर सोडाच थोडा केविलवाणाच दिसत होता. शेळ्या, बकऱ्या, मेंढ्या कोंबड्या असे पाळीव प्राणी असलेल्या एरियात मुलांना आत सोडत होते. त्यामुळे त्यांच्या मागे धावणे, त्यांच्या अंगावरून हात फिरवणे, चारा भरवणे, शेपट्या ओढणे हे लहान मुलांनी खुप एंजॉय केलं.

साधारण गुजराथ ची प्रतिकृती केलेल्या एका भागात भारतीय गिर सिंह आहेत. एवढी भारताची दखल घेतलेली बघून बरं वाटलं पण इतकं काही छान जमलं नाहीये ते म्हणून थोडं वाईट ही वाटलं. सिंह मात्र खुप छान बघायला मिळाले. आणि आम्ही असतानाच दोन सिंहांनी मोठी गर्जना ही केली. सारा आसमंत त्या आवाजाने हादरून गेला. नंतर फुलपाखरे , अनेक पक्षी, उंट, हत्ती वगैरे बघत बघत एका कृत्रिम तलावात चालू असणारा पेंग्विन शो पाहीपर्यंत वेळ संपतच आली झू ची , त्यामुळे आवरतं घेऊन येताना केला तसाच द्राविडी प्राणायाम करत दमून भागून घरी पोचलो.

अश्या तऱ्हने दिवस खुप मजेत गेला. उबरने गेलो असतो तर ट्यूब च्या प्रवासाला आणि त्या आनंदाला मुकलो असतो. सार्वजनिक वहानातून प्रवास केल्यामुळे माणसं बघायला मिळाली , लंडन मध्ये फिरण्याचा फील अनुभवता आला. शेवटी हॅप्पीनेस इज
अलाँग द पाथ अँड नॉट इन द डेस्टिनेशन हेच खरं.

हेमा वेलणकर