जेरुसलेम - एक शापित देवभूमी - भाग ०४

ज्यू लोकांचं राज्य म्हणून याहोवा देवाने कनानची भूमी निवडली आणि तिथे अब्राहमच्या वंशजांना राज्य करू दिलं असलं तरी ही भूमी सुजलाम् सुफलाम् मात्र त्याने केली नाही. त्या रेताड कोरड्या भूमीत गवताचं पातं उगवायची देखील मारामार...तशात या भागात जेमतेम पडणारा पाऊससुद्धा रुसल्यामुळे तिथे भयानक दुष्काळ पडला. तब्बल सात वर्षे लांबलेल्या दुष्काळामुळे अब्राहमचे तिथले वंशज इजिप्तच्या दिशेला गेले. या काळात ज्यू लोकांचा प्रमुख होता जोसेफ.

जोसेफ आणि बाकीचे ज्यू इजिप्तमध्ये नुसतेच स्थिरावले नाहीत तर तिथे त्यांनी व्यापारात खूप प्रगती केली. ज्यू लोकांमध्ये हा चिवटपणा आणि मेहेनत करण्याची जिद्द जन्मतः च येत असावी...हे इजिप्तच्या फारो राजाच्या इतकं डोळ्यात आलं की त्याने ज्यू कुटुंबात जन्माला येणाऱ्या प्रत्येक मुलाची हत्या करण्याचा फतवा काढला. या प्रकारामुळे घाबरून अम्राम आणि जोशेबेद या दांपत्याने आपल्या नवजात मुलाला टोपलीत ठेवून नाईल नदीकाठी ठेवलं आणि तो नेमका फारोच्या बहिणीला सापडला.

या मुलाने - मोझेसने पुढे आपल्या ज्यू बांधवांना पुन्हा एकदा आपल्या पवित्र भूमिकडे जायचा आदेश दिला. याही वेळी याहोवाने त्याला साथ दिली. आधी इजिप्तमध्ये त्याने
प्लेगच्या नऊ साथी एकापाठोपाठ एक निर्माण करून फारोच्या तोंडचं पाणी पळवल आणि मग मोझेसचा तांडा तांबडा समुद्र ओलांडत असताना त्याने समुद्र दुभंगून त्यांची वाट मोकळी केली. ज्यू पैलतीरावर पोचल्यावर पुन्हा त्याने समुद्र पूर्ववत केला आणि मागचे इजिप्तचे सैनिक समुद्रात गुडूप झाले. अशा प्रकारे ज्यू लोक आपल्या मायदेशात पुन्हा एकदा आले आणि पुन्हा स्थानिक पॅलेस्टिनी टोळ्यांशी त्यांच्या चकमकी सुरू झाल्या. मोझेसच्या वंशजांनी याहोवा देवाच्या साहाय्याने आजच्या पॅलेस्टाईन, सीरिया, जॉर्डन, इराक आणि इस्राएल इतक्या मोठ्या भूभागावर ज्यू साम्राज्याचा विस्तार केला आणि शक्तिशाली ज्यू साम्राज्य स्थापन केलं.

ज्यू राजा डेव्हिड याने राज्यव्यवस्था बऱ्याचशा प्रमाणात सुसूत्र केली. मंत्रीमंडळ, न्यायाधीश, पुजारी असे प्रकार त्याच्या काळात अस्तित्वात आले. पुढच्या वंशजांना हे इतकं प्रचंड साम्राज्य विनासायास मिळाल्यामुळे साहजिकच तंतेबखेडे सुरू झालेच....शेवटी या साम्राज्याचे ' जुडा ' आणि ' इस्राएल ' असे दोन तुकडे पडून ज्यू साम्राज्य डेव्हिडच्या वंशजांनी वाटून घेतलं. आपल्या मराठा साम्राज्यात जशी ' सातारची ' आणि ' कोल्हापूरची ' गादी वेगळी झाली, तसाच हा प्रकार.

पुढे या दोन्ही साम्राज्यामध्ये भांडणं होत राहिली आणि त्याचा फायदा इतरांनी घेतला. शेजारच्या असिरियन साम्राज्याच्या राजाने - शालमनेसर याने ज्यू साम्राज्य आपलं मांडलिक करून घेतलं आणि ज्यू लोक आसपासच्या प्रदेशात पुन्हा एकदा विखुरले. पुढे इराकच्या भागात असिरीयन साम्राज्य जाऊन बाबिलोनियन साम्राज्य आलं आणि त्याचा राजा नेबुकडनेझार हा ज्यू लोकांचा पहिला कर्दनकाळ. त्याने ज्यू लोकांची अशी भयंकर कत्तल केली की ज्यू दूरवरच्या प्रदेशांमध्ये पळून गेले. जे उरले ते गुलाम म्हणून खितपत पडले.

या ज्यू लोकांची कणव अनेक वर्षांनी पर्शियन राजा पहिला सायरस याला आली. बाबिलोनियन साम्राज्य जिंकल्यावर त्याने ज्यू लोकांना अभय देऊन त्यांना कनानच्या भूमीवर जायची मुभा दिली. झेरूबाबेल या जुडा साम्राज्याच्या वंशाजाच्या नेतृत्वाखाली पुन्हा ज्यू लोक मायभूमीत आले आणि सायरस राजाच्या मदतीने त्यांनी पुन्हा एकदा जेरुसलेमच्या सिनेगोगच्या बांधकामाला सुरुवात केली. बघता बघता पन्नास - पंचावन्न हजार ज्यू मातृभूमीत आले आणि त्यांनी आपल्या वस्त्या उभ्या करायला सुरुवात केली.

आता या ज्यू लोकांवर नजर पडली ग्रीकांची. अलेक्झांडर द ग्रेट याने या भागावर चढाया करून ज्यू लोकांना पुन्हा एकदा परागंदा केलं आणि सिनेगोग फोडून त्यावर आपले ग्रीक घोडे नाचवले. काही वर्षांनी ग्रीकांवर रोमनांनी मत केली आणि त्याचे पडसाद इस्राएलमध्येही उमटले....तेव्हाचा ज्यू राजा ( अर्थातच नावाचा ) हारोड रोमनांचा मांडलिक झाला आणि ज्यू लोक रोमनांच्या टाचेखाली आले. रोमनांनी या भागाचे तीन हिस्से केले - ज्यूडिया, समारिया आणि इडूमिया.

याच काळात आसपास वाढलेल्या भ्रष्टाचारामुळे आणि अनागोंदीमुळे एका साध्या सुतार - मेंढपाळ कुटुंबात जन्माला आलेल्या येशूने इथे ख्रिस्ती धर्माची मुहूर्तमेढ रोवली आणि त्यानंतर ज्यू लोकांवर कायमचा येशूच्या ' हत्येचा ' शिक्का लागला....पण त्यावर पुढच्या भागात बोलूया. तोवर अलविदा !