मी सोडले

वैवकु,

मुळात अक्षरछंद दुय्यम आहे, हे कुणीच म्हटलेलं नाही, म्हणणारही नाही... किमान मी तरी. माझ्या मते इथेच घोडं पेंड खातंय. सर्वप्रथम हा विचार मनातून काढून टाका, असं मी सुचवीन.
अनेकांना असा गैरसमज असलेला मी पाहिला आहे की,,गझल हे श्रेष्ठ काव्य आहे आणि गझलेतर कविता दुय्यम. अश्या लोकांची कीव करावी आणि कवितेची कास धरावी असं मला मनोमन वाटतं. त्याचप्रमाणे वृत्तबद्ध रचना श्रेष्ठ व मुक्तछंद व (अक्षर) छंदोबद्ध रचना दुय्यम हाही एक गैरसमज आहे.

'सुनित' रचना १४ ओळींचीच का असते?
त्यात शेवटच्या दोन ओळींतच कलाटणी असणे, ह्या मागचे कारण काय?
सातव्या ओळीनंतर कलाटणी का नाही...

असे प्रश्न कधी पडले का?

माझ्या मते जे जसं पूर्वापार आहे, ते पटत नसल्यास आपण स्वतंत्र पिल्लू जन्माला घालावं. त्याला एक नवीन नाव द्यावं आणि त्याचं संगोपन करावं, मोठं करावं. अनेक मान्यवरांनी अनेक वर्षांपासून मेहनत घेऊन 'गझल' आपल्या समोर आणली आहे. 'बने बनाए' घरात आपला एक कोनाडा पकडून वेगळी खोली बांधण्यापेक्षा स्वतंत्र महाल उभारावा आणि लोकांना आमंत्रित व आकर्षित करावं की ! किसने रोका हैं?

मी कोणताही आग्रह धरत नाही आहे अक्षरछन्दाचा

मी म्हणत होतो की एखाद्यास जर गझल अक्षरछन्दात करायची असेल तर हे कसे चुकीचे आहे हे मी तरी सान्गत बसणार नाही शक्य झाल्यास बरोबर आहे व का / कसे हे सान्गायच्जा मी व्यक्तिशः प्रयत्न करीन जसा मी वरील काही प्रतिसादातून केला आहे

बने बनाए' घरात आपला एक कोनाडा>>अशा सन्कुचित मानसिकतेतून मी हे करत नाही आहे तर उलट या गझलेच्या महालात असाही एक कोनाडा आहे हे मला नजरेस पडले त्याबद्दल मी चार्-चौघाना सान्गीतले इतकेच ...माझ्या आधीही ह्या कोनाड्यास अनेकानी भेट दिली आहेच मी काही एकमेव नाही आहे !!

अनेक मान्यवरांनी अनेक वर्षांपासून मेहनत घेऊन 'गझल' आपल्यासमोर आणली आहे.>>>> होय!! ताजमहालच जणू !!!! (चान्गल्या भावनेने म्हणत आहे कुणीही माझ्यावर रागावू नका!! :))

पण हा जो महाल बान्धलाय तो जपणे .....तिथे लिंपणी सारवणी करणे ......गरज पडल्यास डागडुजी करणे त्याबरोबरच तीच्यात भर घालणे ......आहे त्यापेक्षा जास्त वढवणे हे ही आवश्यक आहे

असो

अवान्तर :मान्यवर वगैरे गोष्टी मानण्यावर असतात असे मी मानतो

अति अवांतर -
>>मान्यवर वगैरे गोष्टी मानण्यावर असतात असे मी मानतो<<

नक्कीच.. कदाचित पहिला शब्द दुसर्‍याचा अपभ्रंशही असावा!! (मान्यवर - मानण्यावर!)

एक सान्गायचे राहिलेच जितुभाऊ : 'घोडं पेंड खातंय.'>>>> तसे काहीही नाही राव !! समज गैर करून घेवू नका

पण एक गोष्ट सांगाविशी वाटते, की 'NOTHING IS PERMANENT BUT THE CHANGE ITSELF'. कालमानाप्रमाणे होणाऱ्या बदलांना विरोध करून चालत नाही. अनुकूलनशीलतेचा अभाव असणाऱ्या गोष्टींचा कधीतरी ऱ्हास होतो. त्यामुळे नव्या येणाऱ्या बदलांना आपण सामावून घेऊ शकू की नाही याचा विचार होणे निश्चितच गरजेचे आहे.

<<<

हे विधान येथे 'सरसकट' लागू होत नाही.

एकदम कट काहीच होत नाही. बरीच कटकट झाल्यावर होते.

शंकर पाटील सर (श्रावण१८),

आपल्या प्रतिक्रियेत उपरोध किंवा नाराजी सदृश्य काही तरी जाणवलं, म्हणून हे लिहितो.......

अनुकूलनशीलतेचा अभाव असण्याचा आरोप आपण करत आहात, तो चुकीचा आहे. माधवराव ज्युलियन.... सुरेश भट.... आज हा गझलचा प्रवास आपण नीट अभ्यासलात, तर लक्षात येईल की त्या-त्या काळातील कवीमंडळींच्या नवनवीन प्रयोगांमुळे - ज्याला आपण अनुकूलनशीलता म्हणता - गझलेचं स्वरूप खूप बदलत गेलं आहे, आजही बदलत आहे. पण बदल मूलभूत सिद्धांतांविरोधात असेल, तर ती नवनिर्मिती ठरते, असं मला वाटतं.

कालमानाप्रमाणे येणार्‍या बदलांना सरसकट सामावून घेणे बरोबर नाही ना? त्याला पडताळून पाहायलाच हवे ना? केवळ बदलासाठी बदल स्वीकारणे आणि विरोधासाठी विरोध करणे, ह्या दोन्ही गोष्टी गैरच ना?

या रचनेत १३+१३ असा २६ मात्रांचा आकृतिबंध आहे याकडे ध्यान दिले आहे का? >>>
हे आत्ता सान्गून काय उपयोग???

शेवटून दुसर्‍या द्विपदीत १३-१३ नाहीये. म्हणून ही वृत्तबद्ध असेल, असं वाटलं नाही.

>>मलाही हेच पाहायचे होते की जे जाणकार या गझलेवर भाष्य करत होते, ते किती सजग आणि चौकस आहेत?<<

परत करणार नाही.
क्षमस्व.

येस यू आर राईट बरका श्रावणजी मी आत्ताच मोजल्या तुम्ही वर लिहिलेल्या द्विपदीतील मात्रा